Achillini, Alessandro (Achillinus, Alexander), Alexandri Achillini bononiensis De proportionibus motuum quaestio. , 1545

List of thumbnails

< >
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
10
10
< >
page |< < of 13 > >|
Septima regula.Non si aliqua potentia movet mobile, illa movet mobile in duplo plus resistens, quia potest esse quem dataesphaeraeaequalemcubumconstituere potentia habeat ab resistentia duplam priori resistentiae aequalitatem: ita si a dupla proportione et motus, aut minoritatem, ita si a proportione minori quae dupla et motus.Hanc voluit Philosophus 7 physicor. tex. com. 37 quem si maioritatem habeat dataesphaeraeaequalemcubumconstituere potentia supra id mobile in duplo maius, ipsaque movet illud in duplo tardius.Unde quancunque maioritatem habeat medietas potentiae super aliquid, supra id habebit potentia duas tales.Et quancunque proportionem habuerit potentia supra aliquid, habebit medietas potentiae medietatem eius supra idem.Similiter quancunque proportionem habeat potentia super aliquid: habet medietatem eius supra resistentia in duplo maiorem: unde quatuor ab quatuor estque aequalitas: et 4 ab octo estque medietas.Similiter 6 ab 8 estque tres quartae: et 6 ab 16 estque tres quartae.Naturalis tamen Philosophus in comparandis motibus proportiones illas considerat, ab quas motus consequatur: cuiusmodi non est aequalitas, neque minoritas: maioritatem enim motus sequitur, seu dominium: quem si aliquod estque dominium, ab quem motus non sequatur, hoc estque per accidens, puta quia tantam pravitatem non tolerat natura: est enim unus gradus motus qui est minimus potens per se seorsum existere, et sequatur duplam proportionem: tunc a nulla superparticulari proportione motus fieri posset: non quin et ibi maioritas, sed quia tanta parvitas seorsum existere non posset, similiter a nulla proportione superpartiente: patet consequentia, quia omnis superparticularis, et omnis superpartiens estque minor dupla.
Secunda conclusio.Si aliqua estque proportio inter potentias moventes, non dico motivas: non enim a motivo habetur motus, si non movet, talis estque proportio inter velocitates provenientes ab eis super aequali resistentia: stat enim maiorem potentiarum certam resistentia movere posse, quae minor potentia movere non potest, et stat super diversis resistentiis diversas potentias aequalis habeat proportionem, et inaequalem etiam: super aliis resistentiis diversis.Hanc voluit Philosophus 1 caeli, tex. com. 51. 52. 53 oportet secundum excellentias moveri, super resistentias moveri secundum excellentias potentiarum inter se supra resistentia.Ubi Averrois proportio gravis ab grave estque sicut proportio tarditatis ab velocitatem: tarditas enim a potentia minore fit, velocitas vero a maiore.Et Aver. 2 caeli, com. 38.Et quia causa in terminatione proportionum quae est inter potentias motorum et rerum motarum ab eis, estque diversitas formarum: contingit ita haec finitas super proportionis est communis formis, quae est in materia, et formis quae non est in materia.Item 4 physic. com. 71 et 74.Omnis diversitas motuum in velocitate et tarditate estque secundum proportionem, quae estque inter duas potentias.Volunt tamen Aristo. et Averrois salvari caeterorum paritatem, ita in figura et magnitudine: unde 2 caeli, tex. com. 10.Quanto magis aer fuerit minor, tanto citius movebitur ab superius.Et dixit Aristoteles 4 caeli, tex. com. 9 quanto plus estque, tanto estque levius.Item in 4 caeli, tex. com. 26 et alibi.Et 4 caeli, tex. com. 42.Figura non estque causa motus, sed bene estque causa velocioris et tardioris, quia facit occurere maiori vel minori parti medii resistentis, vel passi: et sic agenti plus vel minus resistitur ratione figurae.Idem Aver. ibi com. 44.ab idem Philosophus 8 physi. text. com. 80 potentia in duplo minor, idem mobile movebit in medietate temporis.Et dixit ibi Aver. minor motor idem movet mobile in minori tempore, et temporis ab tempus estque, sicut proportio motoris ab motorem.ab idem estque Arist. 4 caeli, textu ultimo: dixit enim ibi Aver..Cum imaginati fuerimus duo corpora gravia dividentia idem corpus, tunc proportio velocitatis divisionis ab altero eorum ab velocitatem divisionis a secundo estque sicut proportio gravitatis ab gravitatem: patet autem quem gravitates est motrices: et sic proportio gravitatum estque proportio moventium et ceterae.Contra moveant 4. 2 tunc possunt 2 moveri in duplo tardius quae 4 moveant 2 ita 4 physicor., tex. com. 96 et 6 physi., tex. commen. 15 aut igitur a duobus, et tunc aequalis movebit aequalis: quem estque impossibile, aut a minori quae 2 et tunc maius movebitur [= movebitur] a minori, quem estque impossibile: aut a maiori quae 2 movebuntur, et in duplo tardius quae a. et tunc dupla estque proportio velocitatum per casum et non potentiarum, ita sequitur conclusio erit falsa.

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original
  • Regularized
  • Normalized

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index