Achillini, Alessandro (Achillinus, Alexander) - Alexandri Achillini bononiensis De proportionibus motuum quaestio.

tunc utrobique excessus estque aequale: erit aequale velocitas, immo simplex grave, ita octo in medio resistenti ita duo velocius moveretur quae grave, ita duo in vacuo, immo sequitur quem unus motus in vacuo et velocior alio, quia minor potentia velocius moveret quae autem sequuntur, inconvenientia est.Item arguunt, est potentia ita quatuor in medio resistenti ita unum, tunc imaginemur aequaliter minorari potentiam et resistentia, et sequitur expositione quem continue aeque velox ergo motus usque ab annihilationem resistere, quem estque falsum.Confirmatur grave simplex in vacuo finite excedit vacuum, quia praecise per quantum ipsum estque: erit finite velociter movetur grave simplex in vacuo: consequens estque contra Philosophum quarto physicorum, et et opinio Avempace, contra quae arguit Averrois ibi.

Contra.Averrois quarto physicorum, commento 71 dicit causam diversitatis in motu esse secundum diversitatem proportionis excessus potentiae motoris supra rem motam ab excessum potentiae secundi motoris supra rem motam.Secundo, septimo physicorum, commento 36.Velocitas motus, quae habet totum motum ab totum motorem, estque secundum proportionem excessus potentiae motoris supra potentiam moti.Tertio, septimum physicorum commento 35.Velocitas propria unicuique motui sequitur excessum potentiae motoris supra potentiam moti: et quarto physicorum, textu commenti 39 secundum excessum potentiae alterantis supra potentiam alterati ergo velocitas motus alterationis.Quarto, quarto caeli, textu et commento ultimo: motus divisionis sequitur quantitatem excessus potentiae gravitatis supra potentiam continuationis corporis expulsi, ita quem cum imaginati fuerimus corpora duo dividentia idem corpus: tunc proportio velocitatis divisionis ab altero eorum ab velocitatem divisionis a secundo, ergo sicut proportio gravitatis ab gravitatem.Quinto, primo caeli, textu commenti 51.Qualis estque proportio excessum potentiarum motivarum supra resistentias, talis estque proportio motuum.Sexto, tertio caeli, commento 27.Velocitas motus fit eg augumento potentiae motoris supra potentiam moti: propter has auctoritates concedunt aliqui quem velocitas motus, licet non sequatur excessum potentiae supra resistentia: sequitur tamen proportionem excessus potentiae supra resistentia: patet eg Ioanne Marliano in sua quaestione subtili de proportionibus.Respondeo, aequale excessus plus facit in parvo quae in magmo [=magno], ideo non sequitur velocitas excessum absolute.Tum etiam quarto physicorum, commento 72 in infinitum subtiliato medio, in infinitum augetur motus, sed non in infinitum augetur excessus potentiae simplicis supra resistentia: quia exempli gratia octo: omne minus quae quatuor, excedit per minus quae exponantur octo: erit et cetera.

Respondeo negando ultimam consequentiam, et casus estque imaginarius, et non estque possibilis per naturam.Easdem regulas voluit Aristo. 7 physic. tex. com. 39 in motu augumentationis et alterationis.

Contra: assimilet sibi agens passum, quae exponantur extreme contraria: tunc infinite velociter aget aliquando, quia ab non gradum deducitur qualitatis resistens, et tamen non infinitam qualitatem inducet.Secundo inducat agens totam latitudinem caliditatis in hora: tunc duplum agens in hora non inducet in duplo maiorem latitudinem.Tertio est agens affectum minima qualitate: tunc medietas motoris non movebit medietatem mobilis in tempore dato.Quarto est a. ita 8 alterans resistentia ita 4. b. ita 6 alterans resistentia ita 3 tunc in tempore aequali assimilabunt passa, quia aequaliter dominantur eorum, et tamen a. 4 gradus inducit in tempore in quo b. 3 gradus inducit in passo eius: et sic aliquando, proportiones est aequales, quando alterationes non est aequales.ab primum, negatur consequentia, ab probationem deducitur qualitas resistens ab non gradum succedente alterationi corruptione, quae generatio estque, et sic per nullum tempus, immo neque instans, infinite velox ergo actio: et sic non ergo motus alterationis velociorlocali et caelesti.ab secundum per accidens estque, ratione qualitatis duplum non admittentis, quia latitudines qualitatum ab certum gradum terminantur, et satis estque quem forte eandem latitudinem aget in duplo minori tempore.Dixit enim Aver. 1 caeli, com. 64.Quando agentia diversa agunt in idem patiens eadem actione, contingit ita est in temporibus diversis, et ita est proportio agentis ab agens sicut temporis ab tempus.ab tertium per accidens estque ratione qualitatis divisionem non admittentis, quoniam terminata estque qualitas ab minimum, ita dixi in 3 libro de elementis.ab quartum aequaliter alterabunt a. et b. sed non aequaliter assimilabunt, quia citius sibi assimilabit parvum agens quae magnum, quia minus illi sufficit pro assimilatione: similitudo autem non estque primo acquisivum per alterationem, sed per accidens.

Contra regulas de augumentatione.Digitali quantitate acquisita uni parvae herbae, et uni magnae arbori, sensibile estque augumentum herbae, et non arboris, erit non aequalis augumentum adhic et ibi.Secundo sequitur possibile non esse aliquid uniformiter augeri quoad partes subiecti, quia certa quantitate acquisita toti, et infinite parva estque aliqua pars eius, et sic infinite velociter crevisset pars, ubi totum finite crevisset.Tertio, quantitas acquiri non potest, quia ipsaque inseparabilis estque a materia.Quarto, si pedale acquiritur a magno et parvo, magnam facit proportionem in parvo. et parvam in magno: erit non aequalis augumentum estque adhic et ibi.ab primum negatur consequentia: secundo negatur antecedens, quia stante aequali approximatione sensus, ita visus, et tactus utrique augumentabili, si sentiretur unius eorum augumentatio, estque alterius augumentatio sentiretur: responsio contra Tisberum estque.ab secundum proportio estque per accidens acquisitum, quantitas vero per se: immo sive infinite magna proportio est acquisita, sive finita, non estque cura: immo negatur consequentia argumenti.ab tertium, negatur consequentia, ab probationem negatur consequentia, quia adveniat magna vel recedat, dum fit augumentatio aut diminutio, non estque cura.ab quartum, negatur consequentia, patet eg ratione ab secundum.Primum dubium, quia videtur quem aliquid moveat, et nulla est proportio agentis supra resistenitam [=resistentia], quia caelum non resistit intelligentiae, alter in caelo et fatigatio, irregularitas, contrarietas, et cetera.Secundo,activum et passivum, seu resistituum comparari non possunt, quia diversarum est rationum: patet consequentia eg 7 physico. tex. com. 24 in aequivocis non estque comparatio.Tertio, quia omne excellens dividitur in id quem exceditur, et quo exceditur 4 physic. text. com. 71 erit activum per passivum divideretur quem inconvenit.Quarto quia non quantum et quantum comparari non possunt, sed intelligentia estque non quantum. orbis autem quantum.

ab primum negatur antecedens. quia caelum resistit intelligentiam ita dixi in libro de orbibus. et tertio libro de elementis quaestio 2 eg Averroe secundo caeli commento 63 et 38.Et dixit Averrois septimo physicorum commento 35 regulae septimi est vere de motoribus materialibus, et deserviunt ab dispositionem motorum immaterialium. praedixi supra secundo Averrois primo caeli commento 38 et quarto physicorum commento 71 successio in motibus caeli estque eg resistentia mobilis ab motorem. et si non, tunc et motus in instanti.Item tunc quilibet motor caeli quemcunque orbem posset indifferenter movere, aut quantumcunque velociter movere a orbem, quantum eset eg dominio supra eo quem non resisteret tertio Averrois septimo physicorum commento 35 proportio estque inter motorem et motum in orbibus caelestibus, quamvis non est ibi proportio, qua medietas motoris possit movere per duplum illius spatii in illo tempore. quia totum et pars infinito tempore moventur.Tum quia corpus motum ab intelligentia non potest intelligentia relinquere, ita alteri corpori approprietur.

Quarto, haec proportio estque indivisibilis, non quia motor indivisibiliter excedat mobile, neque potentia imaginatur ita punctum.Sed quia non potest esse minor proportio, neque minor, respectu determinati orbis.estque enim certae nobilis intelligentia, et certae naturae estque corpus mobile ab ea, et quodlibet eorum estque invariabile in natura, neque potest intelligentia tardius aut velocius movere quae moveat, neque caelum velocius aut tardius moveri potest per naturam.Non enim estque ibi gradus potentiae active aut passive in otio.Aeterna enim faciunt, aut moventur quantum possunt apud Philosophum.Si enim plus possent: staret addita stella caelo, non auferri aut remitti motum caeli, quia in remissione usquequo tantum possunt, sicut faciunt non variatur motus: cuius oppositum dixerunt Aristoteles et Averrois 2 caeli, textu commenti 71.Et Averrois in libro de substantia orbis, capite 4.Et 12 metaphysicae, commento 41.

Contra Averrois 7 physicorum, commento 35 motus corporum caelestium estque in tempore, licet non est proportio inter potentias motivas et mobiles.Respondeo: ita dixi supra motivum et mobile, quae dicunt respectus potentiales non reperiuntur in caelo, sed solum actuales, ita movens et motum.Si autem intelligeres motivum, id estque aptum movere, sive moveat, sive non: concederetur motivum in caelo.Afferentibus autem quem proportio solum in magnitudinibus reperitur, et quem intelligentiae non est magnae, neque finitae, neque infinitae, ita alias dixit Averrois.Supra dixi quem transfertur proportio ab ea, quae per modum quantitatis imaginantur: et huiusmodi est intelligentiae, cum una est nobilior alia.Et cum ab mobilia comparantur, apparent dominia eorum et proportiones, et velocitates: et hoc voluit Averrois 7 physicorum, commento 35 dicens: unaquaeque intelligentia habet proportionem propriam ab motum. et 2 caeli, commento 46 velocitas maioris orbis estque secundum suam proportionem ab orbes, quas continetur: negatur igitur ultima consequentia argumenti, scilicet estque ibi resistentia: erit fatigatio, aut irregularitas: ita tangit Averrois in libro de substantia orbis, capite secundo.Haec enim oriuntur eg inclinatione mobilis contrarie opposita inclinationi motoris: ita patet in animalibus adhic, quorum corpus deorsum trahit, anima sursum movente, aut in latus: sed hoc in caelo non reperitur: non enim conceditur motus ab occidente in caelo: neque inclinatio in ipsum motum: ita dixi in 1 de orbibus.Responsio contra Astrologus estque.Dixit tamen Averrois 8 physicorum, commento 83.Causa fatigationis nihil aliud estque quae hoc quem motor movetur, quando movet, intellige quem moveri proveniat eg hoc quem motor est causatus a materia, scilicet eductus de materia vel constitutus eg materia.Sed huic generali fatigationi, quae omni materiali formae communis estque: addit mixtum, principium intrinsecum: positive inclinans in oppositum, et specialiter addit animal mortale spirituum resolutionum.Et ab id quem ultimo infertur quem in caelo et contrarietas passi ab agens, quia resistentia arguit contrarietatem.Respondetur negando consequentiam, quia in caelo relativa oppositio actus ab potentiam satis estque pro resistentia.

ab secundum, complexe comparantur, non incomplexe: in motu enim fortio estque agentis virtus ab ponendum motum in esse quae est est fortis resistentia ab resistendum.

ab tertium: imaginabile estque virtutem agentis dividi in partem, quae aequatur resistentiae, et in partem secundum aquam excedit eam, et hoc sufficit adhic.

Secundo, principaliter dubitatur, quia videtur quem a minoritate motus fieri possit, quia datur reactio: non intelligo resistiva tantum sed positiva, et non tantum secundum diversas contrarietates, sed secundum eandem, probatur.est calidum uniforme: ita octo applicitum frigido uniformi, ita 8 etiam supponendo qualitatem esse tantum activam, quantum estque resistitiva: et applicetur calido summo calidum: ita sex, et frigido summo frigidum, ita sex: tunc potentia caliditatis estque: ita 14 et resistentia frigiditatis estque, ita octo: quia frigidum ita sex, non iuvat resistentia contra agens, deducens passum ab similitudinem suam: aliter ipsum resisteret effectui, quem primo, et immediate intendit.Similiter potentia frigiditatis estque, ita 14 et resistentia estque ita octo, erit inter illa fiet actio et reactio.Alias rationes ab hoc soluit Calculator et cetera.

Responsio: negatur antecedens: ab probationem concedo antecedens: dixit enim Aristoteles quarto de generatione animalium, capite 3 interdum ita fit, ita quem agit, magis patiatur quae agat: et refrigeretur quem calefacit, et calescat quem frigefacit: sed negatur consequentia: et argumentum declarat reactionem fieri posse, absque quem a minoritate motus fiat, et estque modus proportionalis communi dicenti virtutem activam qualitatis esse fortiorem quae resistitiva eius, licet enim formae est agere: materiae vero pati: materia tamen non resistit nisi ratione contrarii in se: neque Calculator hanc reactionem negaret, quamvis concesserit in una opinione, quem inter unum agens uniforme, et suum contrarium non potest fieri reactio: de hoc dixi amplius in libro de mixtis.

Tertio, principaliter dubitatur, quia videtur quem a minoritate fiat motus velocior, quae a maioritate: probatur, leve fiat per unum gradum pars terrae citra centrum in hora, et non crescat, neque decrescat, resistentia motui terrae, et in secunda hora leve fiat per duos gradus: tunc a minori proportione fit motus velocior, quia terra minus dominatur aquae et aeri sibi resistentibus, quia ipsaque estque minus gravis in secunda hora quae in prima.Dicitur quem terra infinitis mutationibus mutatur, sed non movetur in attingendo centrum.Contra, finita estque proportio agentis supra resistentia, et infinite velox estque motus, aut non estque motus: erit non sequitur velocitas motus

List of thumbnails

Text layer

Text normalization

Search