Gassendi, Pierre - De motu impresso a motore translato epistulae duae

Gassendi, Pierre, De motu impresso a motore translato epistulae duae, 1642

None
Concordance
Figures
Thumbnails

List of thumbnails

1	2
3	4
5	6
7	8
9	10

VII. eg eo elicitur lapidem è naui mota
proiectum ſecundum altitudo mali, &
recidentem ſecundum eandem, deſcribere
lineam, ab viſum quidem rectam, ſed reipsâ
tamen parabolicam; vt & dimiſſum è ſum-
mo malo ſemiparabolicam; compoſito motu
eg perpendiculari, qui à manu, aut grauita-
te, & horizontali, qui à naui. Nihil eg vtro-
vis motu ob compoſitionem deperdi, ſed
tantundem ſpatij & perpendiculariter, &
horizontaliter peruadi, quantum ſi motus ſe-
iuncti forent. Tempora aſcenſus, & deſcen-
ſus eſſe æqualia, & velocitatem qua pro-
portione in aſcenſu decreſcit, in deſcenſu in-
creſcere; idque perinde, et dum motus tranſ-
latitius estque nullus. Proportionem velocita-
tis creſcentis, & decreſcentis ſecundum li-
neam parabolicam, eſſe eandem, quæ ſecun-
dum perpendicularem. In motu compoſito
ſpatia quidem ſursùm, aut deorsùm acquiri
inæqualiter per momenta æqualia; at pror-
sùn, ſeu ſecundum horizontem, penitùs
æqualiter. Quantumcúmque apertæ, aut
contractæ ſint parabolicæ, ſemiparabolicæve
lineæ, modò altitudo eadem ſit, ipſas tempore
æquali deſcribi. Denique quem vis proiecti-
le, etiam globum bombardicum, directè ſur-
ſum è pede mili, dum nauis monetur, emiſ-
ſum, ab pedem mali recidere. p.23.

VIII. Declaratur etiam, cur eg duobus in-
tra motam colludentibus, pilamque vi
pari eg prora, et puppi remittentibus, non aut
[...]e propiùs, aut adhic remotiùs pilæ occurrat.
Nempe quòd motus nauis vtrique commu
nis quantum virtutis addit pilæ ab hoc pro-
iectæ, tantundem illum ſemouet: & quan-
tum adimit rejectæ ab illo, tantundem iſtum
promouet, mirabili compenſatione. p.31.

IX. Nullus motus non naturalis, vt nullus
non eſt à naturalibus principijs: Nullus non
violentus, vt nullus (ſecluſo primæve)
non ab alto eſt. Is naturalis eſt, qui aut ſpon-
te, aut ſine repugnantia fit; is violentus, qui
præter naturam, aut cum repugnantia. Æqua-
tas character motus naturalis; inæqua-
bilias violenti. Naturalis erit propriè ſo-
lis circularis, maximéque eſtis; violen-

tus autem rectus, qualis eſt non modò rei pro-
iectæ ſursùm, verum etiam rei cadentis
deorsùm. p.33.

X. Cùm motus lapidis tam dimiſsi, quàm
recidentis eg mali tranſtati altitudine, com-
poſitus ſit eg perpendiculari, & horizontali,
horizontalis potiùs, quàm perpendicularis
habendus nuuralis eſt, ob iam memoratam
æquabilitatem. Videtur omnis motus hori-
zontalis ſuapte natura æquabilis, atque per-
petuus; vt vel intelligitur exemplo globi
vniformis materiæ, qui ſemel motus ſupra
terræ ſuperficiem exquiſitè rotundam, poli-
tamque ſuppoſitam, videatur vt æquabili-
ter, ita perpetuò reuoluendus. p.38.

XI. Si motus lapidis deorsùm violentus eſt,
& ab externo principio; debet; hoc proinde
eſſe vel impellens, vel attrahent, vel vtrun-
que. Impellens aliud eſſe non poteſt, quàm
aer ſupornè incumbens, qui vt lapidi ſur-
sùm nitenti reſiſtit, ita deorsùm tendentem
inſectatur. Quanta ſit aeris, fluxi licet, in
impellendo vis, probatur eg variis effecti-
bus, at præſertim in pyriis, pneumaticiſque
catapultis. Non ſufficit tamen ſola aëris vis
ab motum illum deorsùm præſtandum. p 41.

XII. Attrahens cauſa alia eſſe non poteſt,
quàm ipſamet Terra, cui ſit inſita (vt &
cuivis Toti) vis continendi, retrahendique
parteis ſui omneis, quales enumerantur heic.
Explicatur pancis analogia, vel eadem po-
tiùs natura Magnetis, et Terræ. Non vide-
tur vtriuſque actio in res attractas fieri,
niſi emißis corpuſculis ſubtilißimis, quæ
ipſas pelliciant: quòd nulla actio phyſica ſi-
ne contactu, & organi ſaltem interuemn ſit.
Declaratur res exemplo halitus è re odora in
nareis tranſmißi. p.46.

XIII. Idem ſit circa alios ſenſus. Corpuſcu-
la, qua ſenſus permulcent, alia ratione figu-
rata, quàm quæ exaſperant. Arguitur id ſur-
sùs eg odore. Subtilitas corpuſculorum inef-
fabilis probabilis fit. Sympathia, & Anti-
pathia, niſi per ipſa, quaſi organula, non eſt.
Debent in re excipiente respondere particu-
læ analogica; vti ſunt, quæ in naribus (non
in partibus altis) reſpecta corpuſculorum

Text layer

Text normalization

Search