Iordanus <Nemorarius>;Apian, Petrus [Hrsg.], Liber Iordani Nemorarii viri clarissimi de ponderibus propositiones XIII & earundem demonstrationes, multarumque rerum rationes sane pulcherrimas completens, nunc in lucem editus, 1533

List of thumbnails

< >
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
10
10
< >
page |< < of 40 > >|
LIBER DE PON-
DERIBVS IORDANI NEMORARII.
Cum scientia de ponderibus est subalternata tam Ge
ometriæ quae philosophiæ, oportet in hac sci-
entia quædam geometrice, quædam phyſice proba-
re.
Primii erit oportet scire, quem brachium descenden
do in libra, describit circulu, cuius circuli semidia-
meter, estque semper æqualis brachio libræ.
Secundo
oportet ostendere, quem minor arcus eiusdem circuli,
estque magis curvus minore, et quem talis minor plus cur-
vatur, quae in planocirculi maiore.
Primum probatur, quia minus de corda, quæ
est recta linea, correspondet proportionaliter arcui maiori, quae minori,
non enim arcui duplo correspondet corda dupla, sed minus ea.
Secun-
dum patet sic, quia si sumantur de plano
circuli maiori et minori arcus æqua-
les, corda arcus maioris circuli longior estque, propterea posset eg hoc osten-
di, quem pondus in libra tanto est levius, quanto plus descendit in semicircu␥lo.
Incipiat igitur mobile descendere a summo semicirculi, et descendat
continue, dico tunc quem minor arcus circuli plus contrariatur rectæ lineæ
quae minor, et casus gravis per arcum maiorem, plus contrariatur casui gra
vis, qui per rectam fieri debet, quae casus per arcum minorem, patet, erit ma-
ior estque violentia in motu secundum arcum maiorem, quae secundum minorem,
aliter enim non fieret motus magis gravis.
Cum erit plus in ascensu ascensu aliquod mo
vetur violentie, patet, quae minor estque gravitas secundum hunc situm, et quia secundum
situationem talium sic fit, dicatur gravitas secundum situm in futu-
ro processu.
Ita enim, syllogisando de motu, tamquam motus est causa gravita-
tis et levitatis, potius contrarium concludimus per causam huius contrari
etatis, plus contrariam, id estque plus habeat violentiæ, quem si grave descen-
dat, hoc estque a natura, sed per lineam curvam, hoc estque contra naturam, ideo
iste descensus estque mixtus eg descensu naturæ et violento.
In ascensu vero
ponderis, cum ibi nihil est secundum naturam, licet argumentari sicut
de igne, qui naturaliter ascendit.
De igne enim argumentatur in ascensu,
sicut de gravi in descensu, eg quo sequitur, Quanto grave plus sic ascen-
dit, tanto minus habet de levitate secundum situm, et sic plus habet de
gravitate secundum situm.
Diceret forte aliquis, quem non oportet propter
prædicta, grave in parte circuli inferiori fieri secundum situm levius, pa
tet unum non esse motum, sed quietem, tunc nihil contrarium naturæ acqui-
ritur.
Sed contra illud obijcitur sic, possibile fuit hanc quiætem fuisse ter-
minum motus intrinsecum motus, sicut albationis albedo, cum igitur motus

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original
  • Regularized
  • Normalized

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index