Bošković, Ruđer Josip, Theoria philosophiae naturalis redacta ad unicam legem virium in natura existentium

Page concordance

< >
Scan Original
131 79
132 80
133 81
134 82
135 83
136 84
137 85
138 86
139 87
140 88
141 89
142 90
143 91
144 92
145 93
146 94
147 95
148 96
149 97
150 98
151 99
152 100
153 101
154 102
155 103
156 104
157 105
158 106
159 107
160 108
< >
page |< < (56) of 389 > >|
10856THEORIÆ pro ipſa penitus accurata ratione reciproca duplicata diſtantia-
rum.
123. Clairautius quidem in ſchediaſmate ante aliquot annos
11Idem ex reli-
qua Aſtronomia:
poſſe autemhanc
legem accedere
ad illam quan-
tum libuerit.
impreſſo, crediderat, ex ipſis motibus lineæ apſidum Lunæ col-
ligi ſenſibilem receſſum a ratione reciproca duplicata diſtantiæ,
&
Eulerus in diſſertatione De Aberrationibus Jovis, & Satur-
ni, quæ præmium retulit ab Academia Pariſienſi an.
1748,
cenſuit, in ipſo Jove, &
Saturno haberi receſſum admodum
ſenſibilem ab illa ratione;
ſed id quidem ex calculi defectu non
ſatis producti ſibi accidiſſe Clairautius ipſe agnovit, ac edidit;
& Eulero aliquid ſimile ſortaſſe accidit: nec ullum habetur
poſitivum argumentum pro ingenti receſſu gravitatis genera-
lis a ratione duplicata diſtantiarum in diſtantia Lunæ, &
mul-
to magis in diſtantia planetarum.
Verum nec ullum habe-
tur argumentum poſitivum pro ratione ita penitus accurata,
ut diſcrimen ſenſum omnem prorſus effugiat.
At & ſi id
haberetur;
nihil tamen pati poſſet inde Theoria mea; cum
arcus ille meæ curvæ poſtremus V T poſſit accedere, quantum
libuerit, ad arcum illius hyperbolæ, quæ exhibet legem gra-
vitatis reciprocam quadratorum diſtantiæ, ipſam tangendo,
vel oſculando in punctis quotcunque, &
quibuſcunque; a-
deoque ita poſſit accedere, ut diſcrimen in iis majoribus di-
ſtantiis ſenſum omnem effugiat, &
effectus nullum habeat
ſenſibile diſcrimen ab effectu, qui reſponderet ipſi legi gravita-
tis;
ſi ea accurate ſervaret proportionem cum quadratis diſtan-
tiarum reciproce ſumptis.
124. Nec vero quidquam ipſi meæ virium Theoriæ obſunt
22Difficultas a
Maupertuiſiana
perfectione ma-
xima Newto-
nianæ legis.
meditationes Maupertuiſii, ingenioſæ illæ quidem, ſed meo
judicio nequaquam ſatis conformes Naturæ legibus circa le-
gem virium decreſcentium in ratione reciproca duplicata di-
ſtantiarum, cujus ille perfectiones quaſdam perſequitur, ut
illam, quod in hac una integri globi habeant eandem vi-
rium legem, quam ſingulæ particulæ.
Demonſtravit enim
Newtonus, globos, quorum ſinguli paribus a centro diſtantiis
homogenei ſint, &
quorum particulæ minimæ ſe attrahant in
ratione reciproca duplicata diſtantiarum, ſe itidem attrahere
in eadem ratione diſtantiarum reciproca duplicata.
Ob haſce
perfectiones hujus Theoriæ virium ipſe cenſuit hanc legem re-
ciprocam duplicatam diſtantiarum ab Auctore Naturæ ſelectam
fuiſſe, quam in Natura eſſe vellet.
125. At mihi quidem inprimis nec unquam placuit, nec
33Prima reſpon-
ſio: nec cogno-
ſci fines omnes,
& perfectiones,
ac ſeligi etiam
minus perfecta
in gratiam per-
fectiorum.
placebit ſane unquam in inveſtigatione Naturæ cauſarum
finalium uſus, quas tantummodo ad meditationem quandam,
contemplationemque, uſui eſſe poſſe arbitror, ubi leges Natu-
ræ aliunde innotuerint.
Nam nec perfectiones omnes in-
noteſcere nobis poſſunt, qui intimas rerum naturas nequaquam
inſpicimus, ſed externas tantummodo proprietates quaſdam a-
gnoſcimus, &
fines omnes, quos Naturæ Auctor ſibi

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original
  • Regularized
  • Normalized

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index