Vitruvius, M. Vitrvvivs Per Iocvndvm Solito Castigatior Factvs Cvm Figvris Et Tabvla Vt Iam Legi Et Intelligi Possit, 1511

Table of contents

< >
[61.] De minii temperatura. # Caput. IX.
[62.] De colorib{us} ꝗ arte fiũt. # Caput. X.
[63.] De cerulei tẽperatiõibus. # Ca. XI.
[64.] Quomodo fiat ceruſſa & ærugo & ſandaraca. # Caput. XII.
[65.] Qũo fiat oſtrũ colo℞ oĩum factitiorum excellẽtiſſimũ. # Cap. XIII.
[66.] De purpureis coloribus. # Caput. XIIII.
[67.] M. VITRVVII DE AR CHITECTVRA LIBER OCTAVVS.
[68.] De aquæ inuentionibus. # Caput. I.
[69.] De aqua hymbrium. # Caput. II.
[70.] De aquis calidis & quas habeant vires a diuerſis metallis ꝓdeũtes, & de variorum fontium, fluminum, lacuum natura. # Caput. III.
[71.] De proprietate itẽ nõnullo℞ loco℞ & fontium. # Caput. IIII.
[72.] De aquarum experimentis. # Caput. V.
[73.] De perductionibus & librationibus aquarum & inſtrumentis ad huncvſum. # Caput. VI.
[74.] Quot modis ducantur aquæ. # Caput. VII.
[75.] M. VITR VVII DE AR CHITE CTVR A. LIBER NONVS.
[76.] Platonis inuentum de agro metiendo. # Caput. I.
[77.] Denorma pythagoricum inuentum ex hortogonii trigo ni deformatione. # Caput. II.
[78.] Quomodo portio argenti auro miſta in integro opere depræhen-di diſcerni poſſit. # Caput. III.
[79.] De gnomonicis rationibus ex radiis ſolis per vmbram inuentis & mun do at planetis. # Caput. IIII.
[80.] De ſolis curſu per duodecim ſigna. # Caput. V.
[81.] Deſid eribus quæ ſunt a zodiaco ad ſeptẽtrionem. # Caput, VI.
[82.] Deſyderibus quæ ſunt a zodiaco ad meridiem. # Caput. VII.
[83.] De horologiorum rationibus & vmbris gnomonum æquinoctiali tempore, romæ, & nonnullis aliis locis. # Caput. VIII.
[84.] Dehorologiorum ratione, & vſu, at eorum inuentione, & quibus in-uentoribus. # Caput. IX.
[85.] M. VITR VVII DE MACHINIS LIBER DECIMVS.
[86.] Demachina quid ſit & eius ab organo differentia origine & neceſſitate. # Caput. # I.
[87.] De ædiũ ſacrarũ publicorũ operũ machinationib{us} tractoriis. # Cap. II.
[88.] De diuerſis appel-lationibus machina-rum, & q̈ ratione eri-gantur. # Cap. III.
[89.] Similis ſuperiori machina, cui coloſſicotera tutius cõmitti poſſunt, im-mutata duntaxat ſucula in tympanum. # Caput. IIII.
[90.] Aliud machinæ tractoriæ genus. # Caput. V.
< >
page |< < (93) of 256 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div109" type="section" level="1" n="84">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s3379" xml:space="preserve">
              <pb o="93" file="0195" n="195" rhead="NONVS."/>
            conꝗſitæ ab eiſdẽ ſcriptoribus horologiorũ rationes, Primũ a cteſibio ale
              <lb/>
            xandrino qui etiã ſpũs naturales pneumaticaſ res inuenit, Sed vti fuerũt
              <lb/>
            ea eꝗſita dignũ ſtudioſis eſt agnoſcere, Cteſibius enĩ fuerat Alexandriæ na-
              <lb/>
              <handwritten xlink:label="hd-0195-1" xlink:href="hd-0195-1a" number="34"/>
            tus patre tonſore, Is ingenio & </s>
            <s xml:id="echoid-s3380" xml:space="preserve">induſtria magna p̃ter reliquos excellens, di-
              <lb/>
            ctus eſt artificioſis rebus ſe delectare, Nã cũ voluiſſet in taberna ſui patris
              <lb/>
            ſpeculũ ita pẽdere, vt cũ educeret{ur};</s>
            <s xml:id="echoid-s3381" xml:space="preserve">, ſurſũ reduceretur, linea latens pondus
              <lb/>
            deduceret, ita collocauit machinationẽ, Canalẽ ligneũ ſub tigno fixit, ibi
              <lb/>
            trocleas collocauit, per canalẽ lineã in angulũ deduxit, ibi tubulos ſtru-
              <lb/>
            xit, in eos pilam plumbeã per lineam demittendam curauit, ita pondus cũ
              <lb/>
            decurrẽdo in anguſtias tubulo℞ præmeret cœli crebritatẽ vehemẽti decur
              <lb/>
            ſu, per fauces frequẽtiam cœli cõpræſſione ſolidatã extrudens in aerẽ patẽ-
              <lb/>
            tem offenſione & </s>
            <s xml:id="echoid-s3382" xml:space="preserve">tactu, ſonitus expræſſerat claritatẽ.</s>
            <s xml:id="echoid-s3383" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s3384" xml:space="preserve">Ergo cteſibius cũ animaduertiſſet
              <lb/>
              <figure xlink:label="fig-0195-01" xlink:href="fig-0195-01a" number="115">
                <description xml:id="echoid-description92" xml:space="preserve">a. ſpeculum
                  <lb/>
                bi taberna ſoria</description>
                <variables xml:id="echoid-variables87" xml:space="preserve">a b</variables>
              </figure>
            ex tactu cœli & </s>
            <s xml:id="echoid-s3385" xml:space="preserve">expræſſiõibus, ſpi
              <lb/>
            ritus voceſ naſci, his principiis
              <lb/>
            vſus, hydraulicas machinas pri-
              <lb/>
            mus ĩſtituit, Itẽ aqua℞ expræſſio-
              <lb/>
            nes, automata porrecti, rotũdatio
              <lb/>
            niſ machinas, multa delitiarũ
              <lb/>
            genera, in his etiã horologio℞ ex
              <lb/>
            aqua comparatiões explicuit, Pri-
              <lb/>
            mũ cõſtituit cauũ ex auro perfe
              <lb/>
            ctum, aut ex gemma terebrata, Ea
              <lb/>
            enĩ nec teruntur ꝑcuſſu aquæ, nec
              <lb/>
            ſordes recipiũt, vt obturent{ur};</s>
            <s xml:id="echoid-s3386" xml:space="preserve">, Nã
              <lb/>
            equaliter ꝑ id cauum influẽs aqua
              <lb/>
            ſubleuat ſcaphũ inuerſũ (qđ ab ar
              <lb/>
            tificib{us} phellos ſiue tympanũ dici
              <lb/>
            tur) ĩ quo collocata regula, verſa-
              <lb/>
            tile tympanũ dẽticulis eq̈libus ſũt
              <lb/>
            ꝑfecta, Qui dẽticuli alius aliũ impellẽtes verſationes modicas faciũt & </s>
            <s xml:id="echoid-s3387" xml:space="preserve">mo
              <lb/>
            tiões, Itẽ aliæ regulæ alia tympana ad eundẽ modũ dentata, Quæ vna mo
              <lb/>
            tione coacta verſando faciũt effectus varietateſ motionũ, in ꝗbus mouen
              <lb/>
            tur ſigilla, uertuntur metæ, calculi aut tona proiiciunt{ur}, buccinæ canunt, re-
              <lb/>
            liqua parerga, In his etiã aut in colũna aut paraſtatica horæ deſcribuntur
              <lb/>
            quas ſigillũ egrediens ab imo virgulæ ſignificat in diẽ totum, quarum bre-
              <lb/>
            uitates aut creſcentias cuneorũ adiectus aut exẽptus ĩ ſingulis diebus & </s>
            <s xml:id="echoid-s3388" xml:space="preserve">mẽ
              <lb/>
            ſibus, perficere cogit, Præcluſiones aqua℞ ad tẽperandũ ita ſunt cõſtitutæ,
              <lb/>
            Metæ fiũt duæ vna ſolida altera caua ex torno ita perfectæ, ut alia in aliã ini-
              <lb/>
            re cõuenire poſſit, & </s>
            <s xml:id="echoid-s3389" xml:space="preserve">eadẽ regula laxatio ea℞ aut coartatio efficiat, aut ve
              <lb/>
            hemẽtem aut lenẽ in ea uaſa aquæ ĩfluentem curſum, Ita his rõnibus & </s>
            <s xml:id="echoid-s3390" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>