Benedetti, Giovanni Battista de, Io. Baptistae Benedicti ... Diversarvm specvlationvm mathematicarum, et physicarum liber : quarum seriem sequens pagina indicabit ; [annotated and critiqued by Guidobaldo Del Monte]

Page concordance

< >
Scan Original
191 179
192 180
193 181
194 182
195 183
196 184
197 185
198 186
199 187
200 188
201 189
202 190
203 191
204 192
205 193
206 194
207 195
208 196
209 197
210 198
211 199
212 200
213 201
214 202
215 203
216 204
217 205
218 206
219 207
220 208
< >
page |< < (182) of 445 > >|
IO. BAPT. BENED.

Exagitatur ab Ariſtotele adductatemporis definitio.

CAP. XXII.

CVM ſenſerit Ariſtoteles tẽpus abſque motu eſſe poſſe, ea tamen ab inui-
cẽ
ſeparans, volẽs definire tẽpus ait, ipsũ eſſe motꝰ menſurã numerũq́;.
Quæ
quidem definitio, natura ſua non eſt bona, quia tempus, neque numerus eſt, neque
etiã eſt mẽſura motus ſe, ſed tm̃ accidẽs, quia nihil eſt, numeret aut menſuret
aliud, quod non ſit eiuſdẽ ſpeciei illo quod mẽſuratur, aut numero circunſcribit̃,
vt exẽpli gratia, nulla vnquã ſuperficies ſe numerabit aut mẽſurabit lineã, aut cor-
pus;
neclinea ſuperficiem aliquã, aut corpus: nec corpus lineã aliquã aut ſuperfi-
ciem;
Sed linea lineam menſurabit; ſuperficies ſuperficiem; & corpus corpus; etiãſi
tam vna ex iis quantitatibus quàm altera ſit continua.
Cum verò motus non ſit tem
pus, neque tempus ſit motus, ſed inter ſe maximè differant, ſequetur ex iis, alterum
nullo modo per ſe eſſe menſuram alterius, niſi per accidens.
Et ſi alicui videtur,
ad ſignificandam aliquam quantitatem motus, dicere huiuſmodi operationem dua-
rum horarum, aut duorum dierum, aut duorum annorum ſpatio completam eſſe, ſit
ponere tantum tempus:
animaduertere debet hoc ſimpliciter non eſſe verum, quia
horarum, dierum.
& annorum interualla, imaginatione concipiũtur vt motus corpo-
rum cęleſtium, ſine quibus, neque anni, neque dies, neque horę exiſterent, etiã ſi om
nis motus ſit (vt ita dicam) locatus in tempore, ut corpus in loco, vnde motus motu,
& tempus tempore, non autem aliud ab alio menſuratur.
Tempus ex neceſſita-
te (phyloſophicè tamen loquendo) res eſt æterna, motus non item, quia diuerſis mo
dis terminari poteſt & ceſſare, & interim dum ceſſabit quieſcet corpus, quod
primo mouebatur.
nihilominus tamen, tempus continuabit curſum ſuum. Tempus
igitur potius locus motus erit dicendum, quàm numerus aut menſura eius, & tale eſt,
vt conſumatum uideatur à continuò quodam fluxu vnius inſtantis, quemadmodum
iam dixi in .38. capite meę gnomonicæ, & cum dico ab vno inſtanti, vnum in ſpecie,
& non in numero intelligo, quod à ſenſibus noſtris percipi non poteſt, neq; etiam
notari, quia nouum ſemper inſtans nobis occurrit.
& ſi aliquis aliquod exemplũ (lar
go modo) incompræhenſibilitatis ipſius inſtantis deſideraret, imaginetur rotam ali
quam albam, in qua ſit nigrum aliquod punctum ſenſibile, aut è contra rotam nigrã
imaginetur, in qua ſit punctum album, quæ rota velociſſimè moueatur;
huiuſmodi
punctum, nullo modo aſſignari poterit, magis ab una parte quàm ab altera;
immo ſe
ſe nobis offeret ſemper in forma lineæ circularis.
poſſumus aliquo modo etiam ſu-
mere exemplum à ſono, quia omnis chorda cuiuſlibet inſtrumenti muſici, dum ſo-
nus editur, tremit, unde huiuſmodi ſonus, appellari poteſt aggregatum aliquod ex
innumerabilibus ſonis.
eodem modo ſe habet ſonus, quem ędunt campanę, & omnia
inſtrumenta tam naturalia, quàm artificialia, quæ quantò velocius tremũt, tanto acu
tiorẽ generant ſonum, & quantò tardius, tantò grauiorem.
Neque eſt quòd in ad-
mirationem ducamur, quòd ſenſui unum aliquod continuum appareat id, quod di-
ſcretorum eſt multitudo ( non putet tamen aliquis me negare continuitatem ſucceſ
ſiuam ipſius temporis) quod clare cognoſci poteſt à niue, aut à chryſtallo, aut à vi-
tro, aut à ſaccaro in minutiſſimas partes redacto, quæ continuam aliquam albedinẽ
nobis ad inſpiciendum offerunt, quod nihil aliud eſt, quàm innumerabilis quædam
multitudo minutorum reflexorum.
Idẽ dico de ſputo, & qualibet ſpuma, & quan-

Text layer

  • Dictionary

Text normalization

  • Original

Search


  • Exact
  • All forms
  • Fulltext index
  • Morphological index