960542IN DVOS LIBROS ELENCHORVM ARISTOT.
ce, cũ qua potius iungẽda videtur, efficit ſenſum cõpoſitũ, ſi cũ ea, cui mi-
nus apte copulatur, reddit ſenſum diuisũ. Veluti ſi in hac propoſitione,
qui ſcit literas, nunc didicit eas, particulan, unc, adnectatur verbo didicit,
erit ſenſus compoſitus, qui poterit eſſe falsus, cum is, qui ſcit, multos ante
annos eas fortaſſe didicerit: ſi vero copuletur cumverbo ſcit, cui minus
accommodate coniungi videtur, erit ſenſus diuiſus, & ſemper verus.
nus apte copulatur, reddit ſenſum diuisũ. Veluti ſi in hac propoſitione,
qui ſcit literas, nunc didicit eas, particulan, unc, adnectatur verbo didicit,
erit ſenſus compoſitus, qui poterit eſſe falsus, cum is, qui ſcit, multos ante
annos eas fortaſſe didicerit: ſi vero copuletur cumverbo ſcit, cui minus
accommodate coniungi videtur, erit ſenſus diuiſus, & ſemper verus.
Exẽpla Sophiſmatũ, quæ in his ſenſibus conſtruuntur, facile cuiuis oc-
current: in ſingulis tamẽ aliquod afferamus. In primo, quencũq; poſsibile
11Exẽpla prę-
cedentis fal
lacię propo
nuntur. eſt ſtare, poſsibile eſt, vt ſtet, ſed poſsibile eſt ſedentẽ ſtare, ergo poſsibi-
le eſt, vt ſedẽs ſtet. Vbi falſa eſt Minor ppoſitio in ſenſu cõpoſito, ex qua
ſequitur falſa concluſio. Itẽ ſi contingens eſt aliquod corpus moueri, fal-
sũ eſſe poteſt, quod cęlũ moueatur, at quoddã corpus moueri eſt contin-
gẽs, igitur falsum eſſe poteſt; quod cęlũ moueatur, in quo Paralogiſmo.
Maior eſtvera in ſenſu cõpoſito, falsa indiuiſo, Minor è cõtrario uera eſt
in diuiſo, falsa incompoſito, ex quo tamen infertur ſubiecta concluſio,
quæ idcirco falsa eſt. In ſecũdo ſensu excopula &; Quicunq; numerus cõ-
ponitur ex duobus, & tribus, eſt duo, & tria, ſed quinq; non sũt duo, & tria
igitur quinq; nõ cõponuntur ex duobus, & tribus. Cuius Paralogiſmi con
cluſio ideo falsa eſt, quia ſequitur minorẽ in ſenſu cõpoſito, in quo eſt fal
ſa, cũ Maior in eodem vera ſit, vt ex illius ſenſus declaratione patet.
current: in ſingulis tamẽ aliquod afferamus. In primo, quencũq; poſsibile
11Exẽpla prę-
cedentis fal
lacię propo
nuntur. eſt ſtare, poſsibile eſt, vt ſtet, ſed poſsibile eſt ſedentẽ ſtare, ergo poſsibi-
le eſt, vt ſedẽs ſtet. Vbi falſa eſt Minor ppoſitio in ſenſu cõpoſito, ex qua
ſequitur falſa concluſio. Itẽ ſi contingens eſt aliquod corpus moueri, fal-
sũ eſſe poteſt, quod cęlũ moueatur, at quoddã corpus moueri eſt contin-
gẽs, igitur falsum eſſe poteſt; quod cęlũ moueatur, in quo Paralogiſmo.
Maior eſtvera in ſenſu cõpoſito, falsa indiuiſo, Minor è cõtrario uera eſt
in diuiſo, falsa incompoſito, ex quo tamen infertur ſubiecta concluſio,
quæ idcirco falsa eſt. In ſecũdo ſensu excopula &; Quicunq; numerus cõ-
ponitur ex duobus, & tribus, eſt duo, & tria, ſed quinq; non sũt duo, & tria
igitur quinq; nõ cõponuntur ex duobus, & tribus. Cuius Paralogiſmi con
cluſio ideo falsa eſt, quia ſequitur minorẽ in ſenſu cõpoſito, in quo eſt fal
ſa, cũ Maior in eodem vera ſit, vt ex illius ſenſus declaratione patet.
Vtidem Sophiſma ſit captio diuiſioms, ita proponendũ eſt.
Quęcũq;
ſũt
duo, & tria, ſunt duo, & ſunt tria, at quinq; ſunt duo & tria, igitur quinque
ſunt duo, & quinq; ſunt tria. Quopacto Maior eſt vera in ſenſu diuiſo ex
parte ſubiecti, falſa in cõpoſito, Minor è contrario, vera in cõpoſito, falſa
in diuiſo, ex quo proxime cõcluſio deducitur. Exdictione, vel, aut, & c. Sinõ
omnis propoſitio conformatur, vel difformatur obiecto, non omnis pro-
poſitio eſt vera, vel falſa, atqui omnis enuntiatio eſt vera, vel falſa; igitur
non omnis eſt vera, vel falſa, vbi Minor eſt vera in ſenſu diuiſo, falſa ta-
men in compoſito, & ex eo ſequitur inepta concluſio. Eadem ſe-
quitur ex ſenſu diuiſo hoc modo: Omnis enuntiatio eſtvera, vel fal-
ſa, non eſt autem omnis enuntiatio vera, omnis igitur eſt falſa, quod
ſequitur ex ſenſu diuiſo maioris, qui falſus eſt. In tertio ſenſu conſtrui-
tur Sophiſma ex ratione ſensus compoſiti hoc modo. Quicunque literas
ſcit, nunc literas didicit, ſed tu literas ſcis, nunc igitur eas didiciſti, cum
amen multos ante ãnos literas didiceris. Nã Maior eſt falſa in ſenſu cõ-
poſito, vt paulo ante diximꝰ. Ratione ſenſus diuiſi ita fabricatur. Qui nũc
natus dicitur, is hac hora natus eſt, ſed tu, quidiu fortaſſe vixiſti; nũc dice-
ris natus, tu igitur hac hora natus es, quoniam particula, nunc, aptiuscon
iungi videtur cum verbo diceris, quam cum participio, Natus, cui à So-
phiſta in Maiori, vel minori copulatur.
duo, & tria, ſunt duo, & ſunt tria, at quinq; ſunt duo & tria, igitur quinque
ſunt duo, & quinq; ſunt tria. Quopacto Maior eſt vera in ſenſu diuiſo ex
parte ſubiecti, falſa in cõpoſito, Minor è contrario, vera in cõpoſito, falſa
in diuiſo, ex quo proxime cõcluſio deducitur. Exdictione, vel, aut, & c. Sinõ
omnis propoſitio conformatur, vel difformatur obiecto, non omnis pro-
poſitio eſt vera, vel falſa, atqui omnis enuntiatio eſt vera, vel falſa; igitur
non omnis eſt vera, vel falſa, vbi Minor eſt vera in ſenſu diuiſo, falſa ta-
men in compoſito, & ex eo ſequitur inepta concluſio. Eadem ſe-
quitur ex ſenſu diuiſo hoc modo: Omnis enuntiatio eſtvera, vel fal-
ſa, non eſt autem omnis enuntiatio vera, omnis igitur eſt falſa, quod
ſequitur ex ſenſu diuiſo maioris, qui falſus eſt. In tertio ſenſu conſtrui-
tur Sophiſma ex ratione ſensus compoſiti hoc modo. Quicunque literas
ſcit, nunc literas didicit, ſed tu literas ſcis, nunc igitur eas didiciſti, cum
amen multos ante ãnos literas didiceris. Nã Maior eſt falſa in ſenſu cõ-
poſito, vt paulo ante diximꝰ. Ratione ſenſus diuiſi ita fabricatur. Qui nũc
natus dicitur, is hac hora natus eſt, ſed tu, quidiu fortaſſe vixiſti; nũc dice-
ris natus, tu igitur hac hora natus es, quoniam particula, nunc, aptiuscon
iungi videtur cum verbo diceris, quam cum participio, Natus, cui à So-
phiſta in Maiori, vel minori copulatur.
Fallacia accentus eſt deceptio proueniens à veritate accentuum:
ſeu
pronuntiationum eiuſdemvocabuli, accentus enim hoc loco ampliſsime
22Fallacia ac-
cencus. vſurpatur, & quinq; ſub ſe genera comprehendit. Primum eſt, cum nomẽ
accentus pro graui, acuto, & circũflexo vſurpatur. Vnde eſt illud Sophiſ-
ma, qui leporem inſectantur, multa percurrunt loca, ſed tu cum domi ſe-
des, & ſermonem cum amicis confers, leporem (id eſt quandam ſermo-
nis feſtiuitatem) inſectaris; igitur cum domi ſedes, multa percurris lo-
ca. In quo deceptio naſcitur ex vocabulo, leporem, quod priori loco ha-
pronuntiationum eiuſdemvocabuli, accentus enim hoc loco ampliſsime
22Fallacia ac-
cencus. vſurpatur, & quinq; ſub ſe genera comprehendit. Primum eſt, cum nomẽ
accentus pro graui, acuto, & circũflexo vſurpatur. Vnde eſt illud Sophiſ-
ma, qui leporem inſectantur, multa percurrunt loca, ſed tu cum domi ſe-
des, & ſermonem cum amicis confers, leporem (id eſt quandam ſermo-
nis feſtiuitatem) inſectaris; igitur cum domi ſedes, multa percurris lo-
ca. In quo deceptio naſcitur ex vocabulo, leporem, quod priori loco ha-