284282IN PRAEDICAMENTA ARISTOTELIS.
cantur. A prima nanq; ſubſtantia, prædicatio nulla eſt, de nullo
enim ſubiecto dicitur. Secundarum verò ſubſtantiarum ſpecies
quidem de indiuiduo prædicatur: genus autem, & de ſpecie præ-
dicatur, & de indiuiduo. Similiter autem, & differentiæ, & de ſpe
ciebus, & de indiuiduis prædicantur. Iam verò, & rationem pri-
mæ ſubſtantiæ ſpecierum generumque ſuſcipiunt, & ſpecies gene-
ris: quæcunq; enim de prædicato dicuntur, eadem, & de ubiecto
dicentur. Similiter autem rationem differentiarum ſuſcipiunt ſpe
cies, & indiuidua. Vniuoca autem ſunt, quorũ & nomen cõmune
eſt, & ratio eadem: quare omnia, quæ à ſubſtantijs differentijsq;
ſunt, vniuocè prædicantur. Omnis autem ſubſtantia boc ali- 11Text. 7. quid ſignificare videtur. In primis igitur ſubſtantijs indubitabile
id verũq; eſt, hoc aliquid ipſas ſignificare. Indiuiduũ enim vnũq;
numero eſt, quod ſignificatur. In ſecundis verò ſubſtantijs, ſimili-
ter quidem propter appellationis figuram boc aliquid ſignificare
videtur, cum quis, aut bominem, aut animal dixerit: nō tamen eſt
verum, ſed quale quid potius ſignificat: non eſt enim vnum ipſum
ſubiectum, vt ipſa ſubſtantia prima: ſed de pluribus ipſe bomo, &
animal dicitur. V erum non quale quid abſolutè ſignificat, per inde ac album: nibil enim aliud album, quam quale ſignificat. At
ſpecies, & genus circa ſubſtantiam quale ipſum definiunt: qualẽ
enim quandam ſubſtantiam ſanè ſignificant. Genere tamen ampli-
or deſinitio quam ſpecie fieri ſolet, qui nanque animal dicit, is plu-
22Text. 8. ra complectitur, quam is, qui bominem dicit Competit præte- reà ſubſtantijs, & nibil ipſis contrarium eſſe. Primæ nanq; ſubſtã
tiæ, vt alicui bomini, aut alicui animali quidnam contrarium fue-
rit? nibil enim prorſus bis aduerſatur. At neq; ipſi bomini, vel
animali contrarium quicquam eſſe videtur. Non tamen boc ſub-
ſtantiæ proprium eſt, alijs enim competit, vt qnantitati: bicubito
enim, aut tricubito nibil contrarium eſſe videtur: neq; ipſis decẽ,
Secundarum verò.] Cõparat ſecundas ſubſtantias inter ſe, docetq; ſpecies eſſe magis ſub-
ſtantias, quam genera, quod probat duplici argumento. Primò quia propinquius accedunt ad
primas ſubſtãtias, eſt enim vniuerſaliter verũ, quod id eſt magis tale, quod propius accedit ad
id quod maxime eſt tale, quare ſi ſpecies viciniores quã genera ſunt primis ſubſtãtijs, quæ ma-
77Comparãtur
ſpeciesinfimæ
ſubſiantiarũ
inter ſe. ximè ſubſtãtiæ exiſtunt, neceſſe eſt eaſdẽ ſpecies magis ſubſtãtias eſſe, quã earũ genera. Primã
propoſitionẽ probat ex eo, quòd Species magis explicat naturã primæ ſubſtantię, quã Genus.
Secundò, quoniã quę magis ſubſtant, ſunt magis ſubſtãtię, vt dixit, ſed Speciesmagis ſubſtãt quã
Genera, ſiquidem ſubijciuntur ipſis Generibus, ergo magis ſubſtantię ſunt, quã eadẽ genera.
Ipſarū verò ſpecierum.] Confert ſpecies inſimas ſubſtantiarum inter ſe, affirmatq; eas eſſe
æque ſubſtantias, eò quòd æqualiter declarant naturã primarũ ſubſtantiarũnã ſi quis (inquit)
petat quid ſit quidam homo, æque bene reſpondetur per hominem, ac quęrenti quid ſit qui-
dam equus, per equum.
cantur. A prima nanq; ſubſtantia, prædicatio nulla eſt, de nullo
enim ſubiecto dicitur. Secundarum verò ſubſtantiarum ſpecies
quidem de indiuiduo prædicatur: genus autem, & de ſpecie præ-
dicatur, & de indiuiduo. Similiter autem, & differentiæ, & de ſpe
ciebus, & de indiuiduis prædicantur. Iam verò, & rationem pri-
mæ ſubſtantiæ ſpecierum generumque ſuſcipiunt, & ſpecies gene-
ris: quæcunq; enim de prædicato dicuntur, eadem, & de ubiecto
dicentur. Similiter autem rationem differentiarum ſuſcipiunt ſpe
cies, & indiuidua. Vniuoca autem ſunt, quorũ & nomen cõmune
eſt, & ratio eadem: quare omnia, quæ à ſubſtantijs differentijsq;
ſunt, vniuocè prædicantur. Omnis autem ſubſtantia boc ali- 11Text. 7. quid ſignificare videtur. In primis igitur ſubſtantijs indubitabile
id verũq; eſt, hoc aliquid ipſas ſignificare. Indiuiduũ enim vnũq;
numero eſt, quod ſignificatur. In ſecundis verò ſubſtantijs, ſimili-
ter quidem propter appellationis figuram boc aliquid ſignificare
videtur, cum quis, aut bominem, aut animal dixerit: nō tamen eſt
verum, ſed quale quid potius ſignificat: non eſt enim vnum ipſum
ſubiectum, vt ipſa ſubſtantia prima: ſed de pluribus ipſe bomo, &
animal dicitur. V erum non quale quid abſolutè ſignificat, per inde ac album: nibil enim aliud album, quam quale ſignificat. At
ſpecies, & genus circa ſubſtantiam quale ipſum definiunt: qualẽ
enim quandam ſubſtantiam ſanè ſignificant. Genere tamen ampli-
or deſinitio quam ſpecie fieri ſolet, qui nanque animal dicit, is plu-
22Text. 8. ra complectitur, quam is, qui bominem dicit Competit præte- reà ſubſtantijs, & nibil ipſis contrarium eſſe. Primæ nanq; ſubſtã
tiæ, vt alicui bomini, aut alicui animali quidnam contrarium fue-
rit? nibil enim prorſus bis aduerſatur. At neq; ipſi bomini, vel
animali contrarium quicquam eſſe videtur. Non tamen boc ſub-
ſtantiæ proprium eſt, alijs enim competit, vt qnantitati: bicubito
enim, aut tricubito nibil contrarium eſſe videtur: neq; ipſis decẽ,
Ad primum conceſſo antecedente, neganda eſt conſequentia, quia Ariſtoteles argumentatur
33Solationes ob
iectionum.
Ad primam à poſteriori, & idem eſt ex eò quòd prima ſubſtantia pluribus ſubſter, inferre ipſam eſſe magis
ſubſtantiam, atq; eſſe magis per ſe exiſtentẽ, quò enim aliquid magis per ſe eſt, eò plura ſuſtinet
in ſenſu, qui proximè fuſius explicabitur. Ad ſecundum reſpondetur, argumentum affirmatiuũ,
à ſuperiori ad inferius, & negatiuum ab inferiori ad ſuperius, tunc non valere, quando procedi
tur ad inferius determinatum, & ab inferiori determinato, Verb. c. ſi ita concludas, homo eſt al-
44Ad ſecundã.
Ab inferto-
riribus ad
ſuperius,
& è contra
quomodo ar-
gumentandũ bus, ergo Socrates, vel Plato eſt albus. Socrates non eſt niger, ergo homo non eſt niger: iſtæ nã-
que illationes fallaces ſunt. Secus eſt quando aſſirmatiuè deſcenditur ad inferius indetermina
tum, vel aſcenditur ne-
gatiuè nõ ab aliquo in-
feriori certo, vel incer-
to, ſed ab omnibus ſi-
mul. Prima enim dedu
ctio fundatur in prima
regula ante prædicamẽ
tali. Secunda eſt argu-
mentatio à ſufficienti
partiũ enumeratione,
quę optima eſt, & hoc
loco ab Ariſtotele vſu
pata, vt notauit Alber-
tus Magnus tract. z. c. 4.
Ad primam partẽterti
reſpondetur corolariũ
55Ad sertiam. eſſe intelligendũ, quan-
do deſtruuntur primæ
ſubſtantiæ, quo ad om-
nes earũ partes, alioqui
ſi altera pars maneat, vt
in propoſito exẽplo, ve
rũ non eſt, adhuc tamẽ
habebit ordinẽ ad pri-
mam ſubſtantiã; quate-
nus illa pars ideò per-
ſiſtit, vt aliqua prima
ſubſtãtia ex illa coaleſ-
cat. Ad ſecundã paitẽ
reſpondet Alberrus ſu
prà, Porphyrium loqui
de generibus & ſpecie
bus quoad eſſentiã, quo
ad hanc enim pendere
nequit ſuperius ab in-
feriori, Ariſtotelẽ verò
in pręſẽti, agere de ijſ-
dem quo ad exiſtentiã,
quã certũ eſt extra ſin-
66Comparãtur
ſecundæ ſub-
ſtantiæ inter
ſe. gularia habere nõ poſ-
ſe, vt contra Platonẽ in Metaphyſ. oſtendit, & nos ſupra conuicimus.
33Solationes ob
iectionum.
Ad primam à poſteriori, & idem eſt ex eò quòd prima ſubſtantia pluribus ſubſter, inferre ipſam eſſe magis
ſubſtantiam, atq; eſſe magis per ſe exiſtentẽ, quò enim aliquid magis per ſe eſt, eò plura ſuſtinet
in ſenſu, qui proximè fuſius explicabitur. Ad ſecundum reſpondetur, argumentum affirmatiuũ,
à ſuperiori ad inferius, & negatiuum ab inferiori ad ſuperius, tunc non valere, quando procedi
tur ad inferius determinatum, & ab inferiori determinato, Verb. c. ſi ita concludas, homo eſt al-
44Ad ſecundã.
Ab inferto-
riribus ad
ſuperius,
& è contra
quomodo ar-
gumentandũ bus, ergo Socrates, vel Plato eſt albus. Socrates non eſt niger, ergo homo non eſt niger: iſtæ nã-
que illationes fallaces ſunt. Secus eſt quando aſſirmatiuè deſcenditur ad inferius indetermina
tum, vel aſcenditur ne-
gatiuè nõ ab aliquo in-
feriori certo, vel incer-
to, ſed ab omnibus ſi-
mul. Prima enim dedu
ctio fundatur in prima
regula ante prædicamẽ
tali. Secunda eſt argu-
mentatio à ſufficienti
partiũ enumeratione,
quę optima eſt, & hoc
loco ab Ariſtotele vſu
pata, vt notauit Alber-
tus Magnus tract. z. c. 4.
Ad primam partẽterti
reſpondetur corolariũ
55Ad sertiam. eſſe intelligendũ, quan-
do deſtruuntur primæ
ſubſtantiæ, quo ad om-
nes earũ partes, alioqui
ſi altera pars maneat, vt
in propoſito exẽplo, ve
rũ non eſt, adhuc tamẽ
habebit ordinẽ ad pri-
mam ſubſtantiã; quate-
nus illa pars ideò per-
ſiſtit, vt aliqua prima
ſubſtãtia ex illa coaleſ-
cat. Ad ſecundã paitẽ
reſpondet Alberrus ſu
prà, Porphyrium loqui
de generibus & ſpecie
bus quoad eſſentiã, quo
ad hanc enim pendere
nequit ſuperius ab in-
feriori, Ariſtotelẽ verò
in pręſẽti, agere de ijſ-
dem quo ad exiſtentiã,
quã certũ eſt extra ſin-
66Comparãtur
ſecundæ ſub-
ſtantiæ inter
ſe. gularia habere nõ poſ-
ſe, vt contra Platonẽ in Metaphyſ. oſtendit, & nos ſupra conuicimus.
Secundarum verò.] Cõparat ſecundas ſubſtantias inter ſe, docetq; ſpecies eſſe magis ſub-
ſtantias, quam genera, quod probat duplici argumento. Primò quia propinquius accedunt ad
primas ſubſtãtias, eſt enim vniuerſaliter verũ, quod id eſt magis tale, quod propius accedit ad
id quod maxime eſt tale, quare ſi ſpecies viciniores quã genera ſunt primis ſubſtãtijs, quæ ma-
77Comparãtur
ſpeciesinfimæ
ſubſiantiarũ
inter ſe. ximè ſubſtãtiæ exiſtunt, neceſſe eſt eaſdẽ ſpecies magis ſubſtãtias eſſe, quã earũ genera. Primã
propoſitionẽ probat ex eo, quòd Species magis explicat naturã primæ ſubſtantię, quã Genus.
Secundò, quoniã quę magis ſubſtant, ſunt magis ſubſtãtię, vt dixit, ſed Speciesmagis ſubſtãt quã
Genera, ſiquidem ſubijciuntur ipſis Generibus, ergo magis ſubſtantię ſunt, quã eadẽ genera.
Ipſarū verò ſpecierum.] Confert ſpecies inſimas ſubſtantiarum inter ſe, affirmatq; eas eſſe
æque ſubſtantias, eò quòd æqualiter declarant naturã primarũ ſubſtantiarũnã ſi quis (inquit)
petat quid ſit quidam homo, æque bene reſpondetur per hominem, ac quęrenti quid ſit qui-
dam equus, per equum.