310308IN PRAEDICAMENTA ARISTOTELI.
contr arium eſſe poteſt, neque pauco multum. Quare etſi quiſpiã
bæc non ad aliquid, ſed quanta eße dicit, contrariũ tamen nullũ
prorſus babebũt, maximè autem quantitatis contrarietas verſa-
ri circa locum videtur. Superum enim infero contrariũ ponunt,
locum, qui eſt in medio inferum eſſe dicentes: propterea quod me
dij ad fines ipſius mundi diſtantia maxima eſt. Cæterorũ quoque
deſinitionem contrariorum, ab bis afferre ac aßignare videntur.
Quæ nam plurimum inter ſeſe ſub eodem genere diſtant, ea
11Text. 5. contraria eſſe dicunt. Porrò autem quanto magis ac minus eſſe non competit, vt bicubito. Non eſt enim aliud alio bicubitũ
magis: neque in numero, vt tria magis quam quinque, tria vel
quinque ècontraue dicantur. Neque tempus aliud alio magis
tempus dicitur: neque in eorum vllo omnino, quæ dicta ſunt, ma-
gis minusuè dicitur. Quãto itaque non magis ac minus eſſe cõpe
tit. Propriũ autem quantitatis eſt maximè æqualitas & inæ- qualitas, vt bac æquale vel inæquale vnumquodque eorum quæ
rationem quantitatis ſubeunt, dicatur, vt corpus æquale ac inæ-
quale, & numerus & tempus æquale inæqualeue ſimiliter dici-
tur, & de cæteris quæ iam dtcta ſunt, ſimili modo. Reliqua verò
quæ non ſunt quanta, non omnino æqualia ac inæqualia videbũ-
tur: veluti diſpoſitio æqualis inæqualisue non omnino dicitur, ſed
ſimilis potius, atque dißimilis. Et album itidem æquale inæquã-
leue, nõ omnino, ſed ſimile dici atque dißimile ſolet. Quare, quã-
titati maximè proprium erit, ęquale ac inæquale vt dicatur,
capite, ſecunda ptobatur, quia contraria ſunt ea, quę maximè diſtant, locus autem inſimus, qui
eſt in medio mundi, maximè diſtat à ſupremo, qui eſt in cælo; adeò vt maxima diſtantia in de-
finitione contrariorum ex analogia ad localem diſtantiam dicatur. Non reſpondet obiecto Ari
ſtoteles, fortaſſe quia nondum explicuerat naturam loci, vt Simplicius annotauit. Reſpõderi ta-
22Xeſponſio. men facile poteſt negando locum ſupremum, & infimum eſſe quantitates, vt in quęſtione dice-
mus, ſi enim ſumantur qua loca, aut pertinent ad prędicamentum vbi, aut ſunt in ſpecie ſuper
ficiei, quam ex dictis conſtat, non habere contrarium; ſi vero qua ſupremus, & infimus, ſunt re
lationes, ſupremum enim relatiue opponitur infimo; nec diſtantia, cuius fit mentio in definitio
ne contrariorum localis eſt, ſed formalis, quanuis ex analogia ad illam diſtantia vocetur. Attri
butum hactenus explicatum eſt proprium ſecundo modo, quia conuenit omni quantitati non
tamen ſoli, cum ſubſtan
tijs etiam competat.
Porro autẽ.]
Secũ-
dum quantitatis attribu
33Secundum
attributum. tũ eſt non ſuſcipere ma
gis, & minus, quod nunc
logicè probat Ariſtote-
les, nimirum, quia nullũ
quantum reſpectu alte-
rius dicitur magis, aut
minus quantum, vt pate
bit p ſingula diſcurrẽti,
quę autem magis, & mi-
nus ſuſcipiunt, cum his
aduerbijs predicantur,
quare attributũ eſt pro-
prium ſecundo modo,
quia ſequitur omnẽ quã
titatem non tamen ſolã,
vt ex capite ſuperiori a-
pertum eſt. Opponi ta-
44Obiectio. men ſolet, & contra do-
ctrinam, & contra ratio
nem, quod in rarefactio
ne, & condenſatione ce-
55Solutie. ræ, eius quantitas acqui
rat magis, & minus ipſa
que cera dicatur in rare
factione magis extenſa; ,
in adenſatione minus:
ergo &c. Reſpondetur
negando primam partẽ
CAP.
antecedentis; nam ſuſcipere magis, & minus, idem eſt atque admittere plures, & pauciores par
tes eiuſdem formæ, in eadem parte ſubiecti, vt in 8. Metaphy. & primo de generatione traditur,
in rarefactione autem, & condenſatione, nec producuntur, nec corrumpuntur nouæ partes quã-
titatĩs, ſed eædem amplius dilatantur, vel contrahuntur, vt ex ijſdem locis ſupponimus. Vnde
ad ſecundam antecedentis partem, negandũ eſt ceram dici cum aduerbijs magis, & minus pro-
priè acceptis, ſed impropriè, pro eo quod eſt maius, & minus, quo pacto non in frequenter dici-
mus vnum hominem eſſe magis extenſum, quam alium, ideſt maiorem, niſi quis velit, tũ in hoc
exemplo, tum in eo, quod in argumento adducitur eas denominationes ſumi ex relationibus ex
ceſſus, & defectus in quantitate, quæ aliquo modo cum aduerbijs magis, & minus efferuntur.
Proprium antem.]
Tertium attributum eſt, quod ſecundum quantitatẽ res dicantur æqua-
66Tertiũ attri-
burum. les, vel inæquales, quod Ariſtoteles vocat maximè proprium, ideſt quarto modo propriũ, quod
qua ratione, & quibus conditionibus explicandum ſit, in quęſtione tertia exponemus.
contr arium eſſe poteſt, neque pauco multum. Quare etſi quiſpiã
bæc non ad aliquid, ſed quanta eße dicit, contrariũ tamen nullũ
prorſus babebũt, maximè autem quantitatis contrarietas verſa-
ri circa locum videtur. Superum enim infero contrariũ ponunt,
locum, qui eſt in medio inferum eſſe dicentes: propterea quod me
dij ad fines ipſius mundi diſtantia maxima eſt. Cæterorũ quoque
deſinitionem contrariorum, ab bis afferre ac aßignare videntur.
Quæ nam plurimum inter ſeſe ſub eodem genere diſtant, ea
11Text. 5. contraria eſſe dicunt. Porrò autem quanto magis ac minus eſſe non competit, vt bicubito. Non eſt enim aliud alio bicubitũ
magis: neque in numero, vt tria magis quam quinque, tria vel
quinque ècontraue dicantur. Neque tempus aliud alio magis
tempus dicitur: neque in eorum vllo omnino, quæ dicta ſunt, ma-
gis minusuè dicitur. Quãto itaque non magis ac minus eſſe cõpe
tit. Propriũ autem quantitatis eſt maximè æqualitas & inæ- qualitas, vt bac æquale vel inæquale vnumquodque eorum quæ
rationem quantitatis ſubeunt, dicatur, vt corpus æquale ac inæ-
quale, & numerus & tempus æquale inæqualeue ſimiliter dici-
tur, & de cæteris quæ iam dtcta ſunt, ſimili modo. Reliqua verò
quæ non ſunt quanta, non omnino æqualia ac inæqualia videbũ-
tur: veluti diſpoſitio æqualis inæqualisue non omnino dicitur, ſed
ſimilis potius, atque dißimilis. Et album itidem æquale inæquã-
leue, nõ omnino, ſed ſimile dici atque dißimile ſolet. Quare, quã-
titati maximè proprium erit, ęquale ac inæquale vt dicatur,
capite, ſecunda ptobatur, quia contraria ſunt ea, quę maximè diſtant, locus autem inſimus, qui
eſt in medio mundi, maximè diſtat à ſupremo, qui eſt in cælo; adeò vt maxima diſtantia in de-
finitione contrariorum ex analogia ad localem diſtantiam dicatur. Non reſpondet obiecto Ari
ſtoteles, fortaſſe quia nondum explicuerat naturam loci, vt Simplicius annotauit. Reſpõderi ta-
22Xeſponſio. men facile poteſt negando locum ſupremum, & infimum eſſe quantitates, vt in quęſtione dice-
mus, ſi enim ſumantur qua loca, aut pertinent ad prędicamentum vbi, aut ſunt in ſpecie ſuper
ficiei, quam ex dictis conſtat, non habere contrarium; ſi vero qua ſupremus, & infimus, ſunt re
lationes, ſupremum enim relatiue opponitur infimo; nec diſtantia, cuius fit mentio in definitio
ne contrariorum localis eſt, ſed formalis, quanuis ex analogia ad illam diſtantia vocetur. Attri
butum hactenus explicatum eſt proprium ſecundo modo, quia conuenit omni quantitati non
tamen ſoli, cum ſubſtan
tijs etiam competat.
Porro autẽ.]
Secũ-
dum quantitatis attribu
33Secundum
attributum. tũ eſt non ſuſcipere ma
gis, & minus, quod nunc
logicè probat Ariſtote-
les, nimirum, quia nullũ
quantum reſpectu alte-
rius dicitur magis, aut
minus quantum, vt pate
bit p ſingula diſcurrẽti,
quę autem magis, & mi-
nus ſuſcipiunt, cum his
aduerbijs predicantur,
quare attributũ eſt pro-
prium ſecundo modo,
quia ſequitur omnẽ quã
titatem non tamen ſolã,
vt ex capite ſuperiori a-
pertum eſt. Opponi ta-
44Obiectio. men ſolet, & contra do-
ctrinam, & contra ratio
nem, quod in rarefactio
ne, & condenſatione ce-
55Solutie. ræ, eius quantitas acqui
rat magis, & minus ipſa
que cera dicatur in rare
factione magis extenſa; ,
in adenſatione minus:
ergo &c. Reſpondetur
negando primam partẽ
CAP.
antecedentis; nam ſuſcipere magis, & minus, idem eſt atque admittere plures, & pauciores par
tes eiuſdem formæ, in eadem parte ſubiecti, vt in 8. Metaphy. & primo de generatione traditur,
in rarefactione autem, & condenſatione, nec producuntur, nec corrumpuntur nouæ partes quã-
titatĩs, ſed eædem amplius dilatantur, vel contrahuntur, vt ex ijſdem locis ſupponimus. Vnde
ad ſecundam antecedentis partem, negandũ eſt ceram dici cum aduerbijs magis, & minus pro-
priè acceptis, ſed impropriè, pro eo quod eſt maius, & minus, quo pacto non in frequenter dici-
mus vnum hominem eſſe magis extenſum, quam alium, ideſt maiorem, niſi quis velit, tũ in hoc
exemplo, tum in eo, quod in argumento adducitur eas denominationes ſumi ex relationibus ex
ceſſus, & defectus in quantitate, quæ aliquo modo cum aduerbijs magis, & minus efferuntur.
Proprium antem.]
Tertium attributum eſt, quod ſecundum quantitatẽ res dicantur æqua-
66Tertiũ attri-
burum. les, vel inæquales, quod Ariſtoteles vocat maximè proprium, ideſt quarto modo propriũ, quod
qua ratione, & quibus conditionibus explicandum ſit, in quęſtione tertia exponemus.