313311QV AESTIO I. ARTIC. II.
Rationes in oppoſitum nihil concludunt, ſecunda enim falſum aſſumit
11Soluuntur
ratiões, qui
bus 2. ſentẽ
tia niteba -
tur. diuiſibilitatem eſſe primum omnium, quę in quantitate inueniuntur, vt
oſtendimus. Prima non rectè colligit, quia Ariſtoteles explicauit quanti-
tatem per quandam illius proprietatem, vt aliàs ſæpè facit; alio modo ſu
22Capr. mitur diuiſibilitas à Capreolo in 2. diſt. 3. q. 1. art. 3. ad primum Scoti con
tra ſecundam concluſionem, nimirum vt idem eſt, ac diſtinctio partium,
hoc eſt, vnam partem non eſſe aliam; quod dupliciter adhuc explicari po-
teſt, primò vt eſſentia quantitatis ſit habere plures partes, & eius forma-
lis effectus cauſare in ſubiecto partes, ſiue confuſas, ſiue ordinatas vnam
poſt aliam; ſecundò vt ſit habere plures partes inter ſe ordinatas. Capreo
lus videtur priori modo intelligere, quiavt ſtatim dicemus, exiſtimat ſub
ſtantiam ſine quantitate nullas habere partes, ſed omnes à quantitate ac
cipere, quod falſum, & impoſsibile eſſe patebit; at qui poſteriori modo
hanc ſententiam interpretaretur, non differret à ſententia, quam propo-
nemus, & ex parte approbabimus.
11Soluuntur
ratiões, qui
bus 2. ſentẽ
tia niteba -
tur. diuiſibilitatem eſſe primum omnium, quę in quantitate inueniuntur, vt
oſtendimus. Prima non rectè colligit, quia Ariſtoteles explicauit quanti-
tatem per quandam illius proprietatem, vt aliàs ſæpè facit; alio modo ſu
22Capr. mitur diuiſibilitas à Capreolo in 2. diſt. 3. q. 1. art. 3. ad primum Scoti con
tra ſecundam concluſionem, nimirum vt idem eſt, ac diſtinctio partium,
hoc eſt, vnam partem non eſſe aliam; quod dupliciter adhuc explicari po-
teſt, primò vt eſſentia quantitatis ſit habere plures partes, & eius forma-
lis effectus cauſare in ſubiecto partes, ſiue confuſas, ſiue ordinatas vnam
poſt aliam; ſecundò vt ſit habere plures partes inter ſe ordinatas. Capreo
lus videtur priori modo intelligere, quiavt ſtatim dicemus, exiſtimat ſub
ſtantiam ſine quantitate nullas habere partes, ſed omnes à quantitate ac
cipere, quod falſum, & impoſsibile eſſe patebit; at qui poſteriori modo
hanc ſententiam interpretaretur, non differret à ſententia, quam propo-
nemus, & ex parte approbabimus.
ARTICVLVS II.
Veraſententia proponitur, & in meliori ſenſu approbatur.
TERTIA ſententia, quę meritò peripatetica exiſtimatur, aſſerit
quantitatis eſſentiam in eo eſſe poſitam, quod ſit ens per ſe extẽ-
ſum, & formalem eius effectum eſſe reddere ſubſtantiam exten-
ſam, hoc eſt, habentem partem extra partem. Ita docet Scotus in
33Scot.
Anto. And.
Niph.
Gandau.
Venetus.
Durand.
Ferrar.
Argent.
Lonanienſ.
Sotus. 4. d. 10. q. 1. art. 2. & quinto Metaphyſic. q. 9. eius diſcipulus Antonius An-
44Ratio for-
malis quan
titatis quæ. dreas quęſt. 10. Niphus diſput. 9. Gandauus quæſt. 9. Venet. 12. ſuæ Meta-
phyſicę, Durand. in 1. diſt. 34. quęſt. 1. Ferrar. 4. contra gent. cap. 87. S. ad
euidentiam, Argent. in 4. diſt. 10. quęſt. 2. art. 1. Louanienſes, Sotus, & om-
nes recentiores hoc loco, & in quinto Metaphyſic. Confirmatur hęc ſen-
tentia. Extenſio reciprocatur cum quantitate, & eſt radix omnium, quæ
illi tribuuntur; ergo eſt propria quantitatis ratio; conſequentia eſt eui-
55Quantitas
vbique eſt
extenſa. dens, antecedens quoad primam partem manifeſtum erit ſingula percur
renti, nam ſubſtantia materialis, corporeæ qualitates, & cętera materiæ
accidentia tunc extenſa ſunt, cum quantitati iunguntur. Deinde nuſquã
eſt quantitas, niſi miraculum intercedat, quin ad ſenſum aliquid extẽdat;
ergo reciproca eſt extenſio cum quantitate. Quoad ſecundam partẽ oſtẽ
ditur antecedens, ex eo enim, quod quantitas habet partes extenſionis,
admittit diuiſionem, ſubſtantiam menſurat, & menſurabilem reddit, ita
vt, ſi partes mente ſeparentur, inepta prorſus ad hęc munia intelligatur;
ergo primum omnium, quod in quãtitate cernitur, eſt hęc partiũ extẽſio.
quantitatis eſſentiam in eo eſſe poſitam, quod ſit ens per ſe extẽ-
ſum, & formalem eius effectum eſſe reddere ſubſtantiam exten-
ſam, hoc eſt, habentem partem extra partem. Ita docet Scotus in
33Scot.
Anto. And.
Niph.
Gandau.
Venetus.
Durand.
Ferrar.
Argent.
Lonanienſ.
Sotus. 4. d. 10. q. 1. art. 2. & quinto Metaphyſic. q. 9. eius diſcipulus Antonius An-
44Ratio for-
malis quan
titatis quæ. dreas quęſt. 10. Niphus diſput. 9. Gandauus quæſt. 9. Venet. 12. ſuæ Meta-
phyſicę, Durand. in 1. diſt. 34. quęſt. 1. Ferrar. 4. contra gent. cap. 87. S. ad
euidentiam, Argent. in 4. diſt. 10. quęſt. 2. art. 1. Louanienſes, Sotus, & om-
nes recentiores hoc loco, & in quinto Metaphyſic. Confirmatur hęc ſen-
tentia. Extenſio reciprocatur cum quantitate, & eſt radix omnium, quæ
illi tribuuntur; ergo eſt propria quantitatis ratio; conſequentia eſt eui-
55Quantitas
vbique eſt
extenſa. dens, antecedens quoad primam partem manifeſtum erit ſingula percur
renti, nam ſubſtantia materialis, corporeæ qualitates, & cętera materiæ
accidentia tunc extenſa ſunt, cum quantitati iunguntur. Deinde nuſquã
eſt quantitas, niſi miraculum intercedat, quin ad ſenſum aliquid extẽdat;
ergo reciproca eſt extenſio cum quantitate. Quoad ſecundam partẽ oſtẽ
ditur antecedens, ex eo enim, quod quantitas habet partes extenſionis,
admittit diuiſionem, ſubſtantiam menſurat, & menſurabilem reddit, ita
vt, ſi partes mente ſeparentur, inepta prorſus ad hęc munia intelligatur;
ergo primum omnium, quod in quãtitate cernitur, eſt hęc partiũ extẽſio.
Hactenus omnes citati autores conſentiunt;
ſed in hac partium exten-
ſione explicanda non leuiter diſſentiunt. Cuius controuerſiæ explicandæ
66Extẽſio qua
druplex.
Prima enti
tatiua.
Secũda quã
titatiua in
orde ad to-
tum. gratia notandum eſt extenſionem quadruplicem eſſe. Prima vocatur en-
titatiua, eſtq́ue in eo poſita, quod res aliqua conſtet pluribus partibus
entitatem componentibus, quarum vna non ſit alia, quod videre eſt in
ſub ſtantia corporis humani, alia enim pars eſt ſubſtantia capitis, alia pe-
dis, alia cęterorum membrorum. Secunda extenſio eſt quantitatiua per
ordinem ad ipſum totum quantum, qua videlicet plures illæ partes ita
ſione explicanda non leuiter diſſentiunt. Cuius controuerſiæ explicandæ
66Extẽſio qua
druplex.
Prima enti
tatiua.
Secũda quã
titatiua in
orde ad to-
tum. gratia notandum eſt extenſionem quadruplicem eſſe. Prima vocatur en-
titatiua, eſtq́ue in eo poſita, quod res aliqua conſtet pluribus partibus
entitatem componentibus, quarum vna non ſit alia, quod videre eſt in
ſub ſtantia corporis humani, alia enim pars eſt ſubſtantia capitis, alia pe-
dis, alia cęterorum membrorum. Secunda extenſio eſt quantitatiua per
ordinem ad ipſum totum quantum, qua videlicet plures illæ partes ita