318316IN CAP. VI. DE QVANTITATE.
ctu formali conſtituere illud in potentia proxima ad actualem formam,
112. Obiectio. vel ad effectum illius; ſed reddere aptum ad occupandum locum eſt eiuſ-
modi effectum habere; ergo non poteſt quantitati conuenire: minor, &
conſequentia notæ ſunt, maior patebit ſingula percurrenti, albedo enim
reddit actu album, frigus frigidum, & ſic de cæteris. Reſpondendum eſt
22Reſponſio. cum diſtinctione maioris propoſitionis, ſi enim vult accidens non red-
dere ſubiectum proximè aptum ad ſe ipſum, vel ſuum effectum formalem
accipiendum, vera eſt, quoniam cum forma, illiuſq́ue formalis effectus cõ
municentur ſubiecto per exiſtentiam formę in illo, fieri nequit, vt forma
in ſubiecto ſit, quin ſe ipſam, ſuumq́ue effectum eidem impertiat. Sin velit
nullius accidentis effectum formalem eſſe reddere ſubiectum aptum ad
aliam vlteriorem formam, eſt apertè falſa, nam eadem quantitas, in qua-
libet ſententia, habet pro effectu formali conſtituere ſubſtantiam capa-
cem aliorum accidentium, & qualitas formaliter efficit ſubiectum capax
habendæ rationis ſimilitudinis.
112. Obiectio. vel ad effectum illius; ſed reddere aptum ad occupandum locum eſt eiuſ-
modi effectum habere; ergo non poteſt quantitati conuenire: minor, &
conſequentia notæ ſunt, maior patebit ſingula percurrenti, albedo enim
reddit actu album, frigus frigidum, & ſic de cæteris. Reſpondendum eſt
22Reſponſio. cum diſtinctione maioris propoſitionis, ſi enim vult accidens non red-
dere ſubiectum proximè aptum ad ſe ipſum, vel ſuum effectum formalem
accipiendum, vera eſt, quoniam cum forma, illiuſq́ue formalis effectus cõ
municentur ſubiecto per exiſtentiam formę in illo, fieri nequit, vt forma
in ſubiecto ſit, quin ſe ipſam, ſuumq́ue effectum eidem impertiat. Sin velit
nullius accidentis effectum formalem eſſe reddere ſubiectum aptum ad
aliam vlteriorem formam, eſt apertè falſa, nam eadem quantitas, in qua-
libet ſententia, habet pro effectu formali conſtituere ſubſtantiam capa-
cem aliorum accidentium, & qualitas formaliter efficit ſubiectum capax
habendæ rationis ſimilitudinis.
Quod ſi dicas hos non eſſe primarios effectus formales quãtitatis, ſed
ſecundarios: nec ad rem loqueris, cum omnis formalis effectus ſtatim ac
forma in ſubiecto eſt, illi communicetur: nec argumentum declinabis;
quoniam non deſunt accidentia, quorum primarij effectus eiuſmodi ſint.
Quis enim alius effectus formalis eſt intellectus, volũtatis, & riſibilitatis,
quàm reddere ſubiectum intellectiuum, volitiuum, & riſibile, hoc eſt, poſi-
tiuè aptum, & capax ad volitiones, intellectiones, & c vniuerſim igitur
33Accidentiũ
geneta duo,
vnum diſpo
nit ad alias
formas, ali-
ud non diſ-
ponit. dicendum eſt duplex accidentium genus reperiri, quædam ſunt vltimæ
actualitates, quę ſubiectum ad vlteriorem formam non ordinant, vt intel
lectio, volitio, color, & c. alia ſubiectum diſponunt ad vlteriorem formam,
vt intellectus, & voluntas, quibus anumerãda eſt quantitas reſpectu occu-
pationis loci, reddit enim ſubiectum proximè aptum, vt locum occupet.
ſecundarios: nec ad rem loqueris, cum omnis formalis effectus ſtatim ac
forma in ſubiecto eſt, illi communicetur: nec argumentum declinabis;
quoniam non deſunt accidentia, quorum primarij effectus eiuſmodi ſint.
Quis enim alius effectus formalis eſt intellectus, volũtatis, & riſibilitatis,
quàm reddere ſubiectum intellectiuum, volitiuum, & riſibile, hoc eſt, poſi-
tiuè aptum, & capax ad volitiones, intellectiones, & c vniuerſim igitur
33Accidentiũ
geneta duo,
vnum diſpo
nit ad alias
formas, ali-
ud non diſ-
ponit. dicendum eſt duplex accidentium genus reperiri, quædam ſunt vltimæ
actualitates, quę ſubiectum ad vlteriorem formam non ordinant, vt intel
lectio, volitio, color, & c. alia ſubiectum diſponunt ad vlteriorem formam,
vt intellectus, & voluntas, quibus anumerãda eſt quantitas reſpectu occu-
pationis loci, reddit enim ſubiectum proximè aptum, vt locum occupet.
Tertium ſi ſubſtantia propriam haberet extenſionem, haberet quoque
443. Obiectio. propriam figuram, conſequens eſt falſum; ergo & antecedens; falſitas cõ-
ſequentis patet 1. ex Ariſtotele in quinto Metaphyſic. cap. 14. aſſerente
figuram eſſe in immobilibus, hoc eſt, iuxta communem interpretum ſen-
tentiam, in quantitatibus; patet 2. ex figurę definitione, quę ſic habet; fi-
gura eſt qualitas reſultans ex terminatione magnitudinis; conſequutio
oſtenditur: ſi ſubſtantia corporea ſine quantitate ſeruaretur extenſa in
loco, terminaretur certo quodam modo, quod perſpicuum eſt, ſi talis ſub
ſtantia eſſet alicuius ſtatuę, ex re autem ſic terminata reſultat figura.
443. Obiectio. propriam figuram, conſequens eſt falſum; ergo & antecedens; falſitas cõ-
ſequentis patet 1. ex Ariſtotele in quinto Metaphyſic. cap. 14. aſſerente
figuram eſſe in immobilibus, hoc eſt, iuxta communem interpretum ſen-
tentiam, in quantitatibus; patet 2. ex figurę definitione, quę ſic habet; fi-
gura eſt qualitas reſultans ex terminatione magnitudinis; conſequutio
oſtenditur: ſi ſubſtantia corporea ſine quantitate ſeruaretur extenſa in
loco, terminaretur certo quodam modo, quod perſpicuum eſt, ſi talis ſub
ſtantia eſſet alicuius ſtatuę, ex re autem ſic terminata reſultat figura.
Aliquinon formidarent figuram ſubſtantialem admittere, vt admitti-
55Quorundã
reſponſio fi-
gurã in ſub-
ſtitia admit
tens. mus quantitatiuam, pręſertim qui agnoſcunt indiuiſibilia, non modo in
quantitate, ſed etiam in ſubſtantia, quorum meminit Gregorius Arim. in
66Arimini.
Aegidius. 2. d. 2. q. 2. quod forte ſignificare voluit Aegydius theoremat. 28. cum do-
cet in ſubſtantia materiali dari quendam modum quantitatis pertinen-
tem ad rationem corporis organici, videtur enim corpus organicũ figu-
ra compleri, non feciſſe autẽ philoſophos huius figurę mentionem, quia
loquebantur de illa, quæ naturaliter eſt in rebus, cuiuſmodi eſt ſola quã-
titatiua. Nihilominùs ne cõmuni philoſophorum voci repugnare videa-
77Cõmunior
folutio ſub-
ſtantialemſi
gurã negãs. mur, reſpondendum eſt figuram non quancunque terminationem ſequi,
ſed quantitatiuam; eſt enim qualitas corporea, quæ non niſi interuentu
quantitatis, vt cæterę corporeę qualitates in ſubſtantia recipitur.
55Quorundã
reſponſio fi-
gurã in ſub-
ſtitia admit
tens. mus quantitatiuam, pręſertim qui agnoſcunt indiuiſibilia, non modo in
quantitate, ſed etiam in ſubſtantia, quorum meminit Gregorius Arim. in
66Arimini.
Aegidius. 2. d. 2. q. 2. quod forte ſignificare voluit Aegydius theoremat. 28. cum do-
cet in ſubſtantia materiali dari quendam modum quantitatis pertinen-
tem ad rationem corporis organici, videtur enim corpus organicũ figu-
ra compleri, non feciſſe autẽ philoſophos huius figurę mentionem, quia
loquebantur de illa, quæ naturaliter eſt in rebus, cuiuſmodi eſt ſola quã-
titatiua. Nihilominùs ne cõmuni philoſophorum voci repugnare videa-
77Cõmunior
folutio ſub-
ſtantialemſi
gurã negãs. mur, reſpondendum eſt figuram non quancunque terminationem ſequi,
ſed quantitatiuam; eſt enim qualitas corporea, quæ non niſi interuentu
quantitatis, vt cæterę corporeę qualitates in ſubſtantia recipitur.