248246IN PRA EDICAM. ARIST. CAP. DE AEQVIVOCIS.
Sanè quidem primum obiectum rectè videtur concludere inſtitutum,
11Reſponſio
ad primam. niſi fiat vis inuocabulo, videtur enim Aequiuocum ipſo nomine importa
re non ſolum vocem, ſed etiam impoſitionem, vt patet in ſingulis mẽbris,
nam caſu Aequiuocum non dicitur, niſi quod ex libito imponentis plures
accepit ſignificationes; conſilio vero Aequiuocum, quod de induſtria im
poſitum eſt ad ſignificanda diuerſa ob aliquam ſimilitudinem, impoſitio
autem ad placitũ omninò eſt aliena à cõceptibus, qui ex natura ſua vim
habent ſignificandi omnia, ad quæ ſe extendunt. Verùm ſi Aequiuocum
22Conceptus
quomodo
ęquiuoci di
ci poſsint. appelletur, quod ſignificat plura aut nullo modo, aut ſecundùm quid tan-
tum ſimilia, non eſt cur id conceptibus tantum denegetur, cum re vera
hanc habeãt repręſentationem, licet natura in ſitam. Quæſtio de re ipſa,
videlicetan eiuſmodi cõceptus, pręſertim repræſentans res omninò diſ-
paratas, admitti opporteat? alterius loci eſt.
11Reſponſio
ad primam. niſi fiat vis inuocabulo, videtur enim Aequiuocum ipſo nomine importa
re non ſolum vocem, ſed etiam impoſitionem, vt patet in ſingulis mẽbris,
nam caſu Aequiuocum non dicitur, niſi quod ex libito imponentis plures
accepit ſignificationes; conſilio vero Aequiuocum, quod de induſtria im
poſitum eſt ad ſignificanda diuerſa ob aliquam ſimilitudinem, impoſitio
autem ad placitũ omninò eſt aliena à cõceptibus, qui ex natura ſua vim
habent ſignificandi omnia, ad quæ ſe extendunt. Verùm ſi Aequiuocum
22Conceptus
quomodo
ęquiuoci di
ci poſsint. appelletur, quod ſignificat plura aut nullo modo, aut ſecundùm quid tan-
tum ſimilia, non eſt cur id conceptibus tantum denegetur, cum re vera
hanc habeãt repręſentationem, licet natura in ſitam. Quæſtio de re ipſa,
videlicetan eiuſmodi cõceptus, pręſertim repræſentans res omninò diſ-
paratas, admitti opporteat? alterius loci eſt.
Ad ſecundum reſpond.
eſſe maiorem rationem, vt nomen dicatur vnũ;
33Ad ſecundã conceptus vero multiplex, nam ſignificatio eſt extra rationẽ vocis, etiã
dearticulatæ, & ideò ſi vox ſit vna, quãuis multiplicentur ſignificationes,
poteſt nomen vnum pro ea materialiter ſupponi, quatenus vna eſt, at re-
pręſentatio eſt de intima ratione conceptus, cum hic nihil ſit aliud, quam
imago obiecti, vnde ſi in ratione imaginis eſt multiplex, nulla cõmoda ra-
tione vnus dici poteſt, niſi aliquid addatur, vt vnus re, aut qualitate.
33Ad ſecundã conceptus vero multiplex, nam ſignificatio eſt extra rationẽ vocis, etiã
dearticulatæ, & ideò ſi vox ſit vna, quãuis multiplicentur ſignificationes,
poteſt nomen vnum pro ea materialiter ſupponi, quatenus vna eſt, at re-
pręſentatio eſt de intima ratione conceptus, cum hic nihil ſit aliud, quam
imago obiecti, vnde ſi in ratione imaginis eſt multiplex, nulla cõmoda ra-
tione vnus dici poteſt, niſi aliquid addatur, vt vnus re, aut qualitate.
QV AESTIO SECVNDA.
Vtrum rectè cenſuerit Ariſtoteles de Vniuoco, & Denominatiue
ARTICVLVS PRIMVS.
Explanatur Vniuocorum deſinitio, & natura.
DE Vniuocis oppoſito modo, atque de Aequiuocis philoſophan
44Alb dum eſt, vt annotauit Albertus Magnus tractatu primo cap. 3.
quanuis vtriuſque definitionis verba eundẽ habeant ſenſum, &
55Vniuoca v-
niuocata
quid forma-
liter dicant. explicatũ. In primis vniuoca vniuocata formaliter (hęc enim
definiuntur, vt de Aequiuocis dictum eſt) præter relationem ſignificati
ad nomen ſignificans, dicunt alias duas, vnam conuenientiæ in vocabulo,
aliam conuenientiæ in natura ſignificata, penes quam differunt ab Aequi
uocis: Vniuocum vero vniuocans dicit vnicam relationem ſignificantis,
66Quid vniuo
cum Vniuo-
cans. eadem ratione ad rem ſignificatam. Vbi iam licèt intueri definitum hu-
ius definitionis formaliter ſumptum eſſe complexum ex pluribus relatio
nibus, materialiter autem eſſe vnam naturam. Non eſt prętermittenda
77Duplex vni
uoci accep-
tio. inter Vniuoci diuiſiones notatio Louanientium circa eius acceptiones,
88Louanien.
Boet. ſumitur enim Vniuocum aliquando pro quauis re vnius eſſentiæ, & nomi
nis ſiue communis, ſiue ſingularis, quo ſenſu dixeris Socratem eſſe vniuo
cum; aliàs ſola natura communis, & vnius rationis vniuoca dicitur. Pri-
ma acceptio impropria eſt, & quaſi negatiue vſurpatur, velut ſi dicas non
analogum: Secunda propria, frequens, & Ariſtotelica: Iuxta illam diui-
99Vniuocorũ
diuiſio.
44Alb dum eſt, vt annotauit Albertus Magnus tractatu primo cap. 3.
quanuis vtriuſque definitionis verba eundẽ habeant ſenſum, &
55Vniuoca v-
niuocata
quid forma-
liter dicant. explicatũ. In primis vniuoca vniuocata formaliter (hęc enim
definiuntur, vt de Aequiuocis dictum eſt) præter relationem ſignificati
ad nomen ſignificans, dicunt alias duas, vnam conuenientiæ in vocabulo,
aliam conuenientiæ in natura ſignificata, penes quam differunt ab Aequi
uocis: Vniuocum vero vniuocans dicit vnicam relationem ſignificantis,
66Quid vniuo
cum Vniuo-
cans. eadem ratione ad rem ſignificatam. Vbi iam licèt intueri definitum hu-
ius definitionis formaliter ſumptum eſſe complexum ex pluribus relatio
nibus, materialiter autem eſſe vnam naturam. Non eſt prętermittenda
77Duplex vni
uoci accep-
tio. inter Vniuoci diuiſiones notatio Louanientium circa eius acceptiones,
88Louanien.
Boet. ſumitur enim Vniuocum aliquando pro quauis re vnius eſſentiæ, & nomi
nis ſiue communis, ſiue ſingularis, quo ſenſu dixeris Socratem eſſe vniuo
cum; aliàs ſola natura communis, & vnius rationis vniuoca dicitur. Pri-
ma acceptio impropria eſt, & quaſi negatiue vſurpatur, velut ſi dicas non
analogum: Secunda propria, frequens, & Ariſtotelica: Iuxta illam diui-
99Vniuocorũ
diuiſio.
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib