253251EXPLANATIO CAP. II. DE COMPLEXIS ETC.
quæ ſunt.
Quædã de ſubiecto dicuntur, in ſubiecto tamen non ſunt, vt ſubſtantiæ vniuerſales, vt
11Definitioneius
quod eſt in ſ
biecto. accidentia ſingularia. Alia in ſubiecto ſunt, & de ſubiecto affirmantur, vt accidentia cõmunia;
Alia nec ſunt, nec enuntiãtur de vllo ſubiecto: cuiuſmodi ſunt ſubſtantiæ ſingulares. Definitio eſt
eorũ, quæ in ſubiecto exiſtunt ad hunc modum. Id inſubiecto eſſe dico, quod eſt in aliquo nõ vti
pars, vt ſit autem ſeorſim ab eo, in quo ineſt fieri nequit.
11Definitioneius
quod eſt in ſ
biecto. accidentia ſingularia. Alia in ſubiecto ſunt, & de ſubiecto affirmantur, vt accidentia cõmunia;
Alia nec ſunt, nec enuntiãtur de vllo ſubiecto: cuiuſmodi ſunt ſubſtantiæ ſingulares. Definitio eſt
eorũ, quæ in ſubiecto exiſtunt ad hunc modum. Id inſubiecto eſſe dico, quod eſt in aliquo nõ vti
pars, vt ſit autem ſeorſim ab eo, in quo ineſt fieri nequit.
CAPVT II.
EOrum quæ dicuntur, Alia cum complexione, alia ſine
complexione dicuntur, Illa talia ſunt, bomo currit, bomo
vincit. Hæc iſtius modi ſunt, bomo, bos, currit, vin-
cit. Eorum quæ ſunt, alia. De ſubiecto quidem di- cuntur, in nullo verò ſunt prorſus ſubiecto: vt bomo, de quodam
bomine dicitur, vt de ſubiecto, in nullo autem eſt ſubiecto. Alia in
ſubiecto quidem ſunt, de nullo verò ſubiecto dicuntur. Atque id
in ſubiecto eſſe dico, quod in aliquo quidem eſt: & non vti pars, vt
ſit autem ſeorſum ab eo in quo ineſt, fieri nequit, vt quædamGrã-
matica eſt quidem in anima, vt in ſub ecto de nullo verò ſubiecto
vincit. Hæc iſtius modi ſunt, bomo, bos, currit, vin-
cit. Eorum quæ ſunt, alia. De ſubiecto quidem di- cuntur, in nullo verò ſunt prorſus ſubiecto: vt bomo, de quodam
bomine dicitur, vt de ſubiecto, in nullo autem eſt ſubiecto. Alia in
ſubiecto quidem ſunt, de nullo verò ſubiecto dicuntur. Atque id
in ſubiecto eſſe dico, quod in aliquo quidem eſt: & non vti pars, vt
ſit autem ſeorſum ab eo in quo ineſt, fieri nequit, vt quædamGrã-
matica eſt quidem in anima, vt in ſub ecto de nullo verò ſubiecto
COMMENTARIVS.
Eorum quæ dicuntur.]
Vt oſtendat, quæ in præ
dicamentis locũ habeãt,
22Boet. & Am.
ſententia. quæ ab illis excludan-
tur, ſequentes proponit
diuiſiones, quarum pri-
mam vocibus præcipuè
conuenire docent Am-
monius, & Boerius, po-
teſtq; cum ſimplicio ex
eo probari, quia in 4. ca-
pite huius libri ſubdiui-
ditur poſterius membrũ
huiuſce partitionis in
33In rebus ſig-
nificatis per
voces ſuaquo
que comple-
xio, & ſimpli
citas reperi-
tur. ea, quæ ſignificat ſubſtã-
tiam, quantitatẽ, &c. quæ haud dubiè non ſunt res, ſed voces. Dixi (præcipuè) quia ſecunda-
rio aptari poteſt eadem diuiſio rebus per voces ſignificatis, vt pote in quibus ſua etiam complexio
& ſimplicitas reperiatur, vt quæ per voces dicuntur.
Alia cum complexione.] Cum voces à Dialectico pertractentur, non vt ſoni quidam ſunt, ſic
enim ad Phyſicum ſpectant, ſed quatenus rerum ſigna, ex ipſis rebus ſignificatis vocum ſimplici-
tas accipienda eſt, vt Toletus ex Auicenna hoc loco annotauit. Quare ea vox incomplexa cen-
44Vocum ſim-
plicitas à re
bus ſignifica
tis aecipien-
da eſt. ſebitur, cuius ſignificatum non eſt multiplex, vt homo, Cælum, ea vero complexa, cuius ſignifica
55Teletus. tum multiplex eſt, veluti Homo albus, Cælum, & Aer: vnde ad nominis ſimplictatem vel com-
plexionem, parum refert vnitas, vel pluralitas ſoni. Nam hoc vocabulum [corpus animatũ] etſi
conſtet pluribus ſonis, eſt incomplexum, quia ſignificat ſimplicem eſſentiam illius ſpeciei, quæ
ponitur in prędicamento Subſtantię. Nihil verò, Semper, & minores orationes, eſto quoad ſonũ
ſint ſimplices, complexis tamen adnumerantur, quia multa ſimul, & immediatè ſignificant. Id
66A Concepti-
bus quoq. vo
cum ſimplic
tas deſumitur quod diximus de vltimo & principali vocum ſignificato, dici etiã poteſt de primo, & immediato,
hoc eſt, de conceptibus; cum enim voces non ſignificent niti medijs conceptibus, vt in libris de
interpretatione dicemus; neceſſe eſt earum ſimplicitatem, & vnitatem ab ijſdem conceptibus de
rinari, ita vt ea vox dicatur ſimplex, cui in animo primo reſpondet vnus conceptus; multiplex,
cui primario reſpondent multi, vt in ijſdem exemplis videre eſt.
Currit vincit.] Hæc attulit Ariſtoteles in exemplum eorum, quæ ſunt incomplexa, ſed non
placent Ammonio exempla, quia exiſtimat, omnia verba temporis finiti eſſe complexa, eo quod
ſignificatione complectantur non ſolum actionem, ſed etiam perſonam, cui actio attribuitur, quã
uis hæc manifeſtius inſeratur à prima, & ſecunda perſona verbi, quę indicant determinatũ ſuppo
ſitum actionis, quam à tertia, quæ indeterminatum communiter denotat, & hac de cauſa inquit,
Phyloſophus attulit tertiam perſonam, quę primo aſpectu ſimplex videtur, quod ſatis eſt ad exẽ-
plum, cuius veritas omninò requirenda non eſt: ſatius tamen fore ait, ſi verba inſiniti attuliſſet,
vt currere, vincere, quæ nullam perſonam agentem indicant. Cæteris interpretibus magis diſpli
cet bac in parte Ammonius, quam ipſi diſplicuit Ariſtoteles, nam complexio, & ſimplicitas vocis
non ſumitur ex omnibus, quæ ab illa quomodocũque indicantur, ſed a proprio, & primario ſigni-
ficato, alioqui album, & omnia connotatiua eſſent complexa, a Prędicamentiſque aliena, quod
Ariſtoteli toto ſequenti opere, communique ſententię repugnat; illatio probatur, quoniam albũ
non ſolum ſigniſicat albedinem, ſed etiam denotat ſubiectum, & idem eſt de cæreris connotati-
uis, proprium autem, & primai ium horum nominum ſigniſicatum, eſt forma, quæ cum ſimplex
exiſtat, nomina reddit incomplexa; eodem modo res habet in verbis, nam primo, & ſormaliter
ſignificant ſolam act onem, vel modum actionis inconcreto, ſecundario, & materialiter, innuunt
perſonam, ſiue determinatam, ſiue indeterminatam.
Eorum quæ ſnnt.] Hæc eſt ſecunda partitio rerum ſimplicium, & Prædicamentalium; quam
77Alia rerum
ſimpliciũ par
titio. optimè docuit Simplicius non tam propriè eſſe diuiſionem, quam enumerationem eorum, quę in
Prędicamentis collocantur: lieèt ſimul indicetur analoga diuiſio entis, in ſubſtantiam, & accidẽs
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib