279277QV AESTIO II. ARTICVLVS IIII.
ita, eſt habitus.
Quod ſi accidẽs ad productionẽ, cõſeruationẽq;
per ſecõ
ſequitur, vel eſt abſolutũ, vel reſpectiuũ, aut eſt cauſa eſſendi in loco ima
ginario, aut in tẽpore; ſi eſt ratio eſſẽdi in loco, vel abſolutè, vel cũ certo
partiũ ordine; ſi abſolùte, eſt vbi, ſi cum certo ordine eſt ſitus. Si verò eſt
ratio eſſendi in tempore, eſt duratio, fieri enim non poteſt, vt aliqua res
11Duplici ti-
tulo cæte-
ris ante fer
tur. exiſtat, quin in aliquo loco, tẽporeq; exiſtat. Si deniq; eſt ſorma reſpecti-
ua, cõſtituit prędicamentũ relationis, quod propterea in vltimũ locũ in-
cidit, quia nõ habet effectũ ad eſſe ſub ſtãtięvllo modo neceſſariũ, ex illius
tñ, & reliquorũ prędicamentorũ eſſe neceſſario dimanat. Hæc prædica-
22Primo. menta colligẽdi ratio eſto ſuas habeat difficultates, duplici tñ titulo cæ-
teris antefertur: primo, quia nihil prædicamẽtis attribuit, quod iuxta cõ
munẽ ſententiã eorum naturis repugnet, quo vitio laborat collectio D.
33D. Thom.
Scot. Tho. & Scot. Secũdo, quia à priori, quantũ res patitur, procedit, in quo ra-
44Secundo. tio Ochami pręcipuc deerat.
ſequitur, vel eſt abſolutũ, vel reſpectiuũ, aut eſt cauſa eſſendi in loco ima
ginario, aut in tẽpore; ſi eſt ratio eſſẽdi in loco, vel abſolutè, vel cũ certo
partiũ ordine; ſi abſolùte, eſt vbi, ſi cum certo ordine eſt ſitus. Si verò eſt
ratio eſſendi in tempore, eſt duratio, fieri enim non poteſt, vt aliqua res
11Duplici ti-
tulo cæte-
ris ante fer
tur. exiſtat, quin in aliquo loco, tẽporeq; exiſtat. Si deniq; eſt ſorma reſpecti-
ua, cõſtituit prędicamentũ relationis, quod propterea in vltimũ locũ in-
cidit, quia nõ habet effectũ ad eſſe ſub ſtãtięvllo modo neceſſariũ, ex illius
tñ, & reliquorũ prędicamentorũ eſſe neceſſario dimanat. Hæc prædica-
22Primo. menta colligẽdi ratio eſto ſuas habeat difficultates, duplici tñ titulo cæ-
teris antefertur: primo, quia nihil prædicamẽtis attribuit, quod iuxta cõ
munẽ ſententiã eorum naturis repugnet, quo vitio laborat collectio D.
33D. Thom.
Scot. Tho. & Scot. Secũdo, quia à priori, quantũ res patitur, procedit, in quo ra-
44Secundo. tio Ochami pręcipuc deerat.
ARTICVLVS IIII.
Obiecta aduerſus præfixum numerum diluuntur.
PRętermiſsis nonnullis quęſtionibus, quę ad rẽ quidẽ pręſentẽ faciũt,
55Contra ſu-
periorẽ do-
ctrinamtria
proponũtur
argumenta. ad locũ verò, & auditoriũ, cui ſeruimus, nõ cõducũt; veluti ſit ne hæc
diuiſio vniuoca, aut analogica: quędiſtinctio inter ſingula mẽbra, vel
inter ſingulorũ partes requiratur: poſsit ne Deus noua prædicamẽta cõ
dere, & ſimilibus. Ea quæ præfixo numero obeſſe videntur, & more logico
diſſolui poſſunt, expediamus. Primũ eſto. Cauſalitas efficientis, & materia
66Primum. lis cauſæ efficiũt duo prædicamẽta actionis, & paſsionis, ergo cauſalita-
tes formalis, exẽplaris, & finalis cauſę creabũt alia tria, eſt enim vtrobiq;
paritas rationis. Secundũ, motus, vt eſt ab agẽte, eſt actio, vt in ſubiecto
77Secundum. paſsio; ergo prout eſt à cauſa formali, & materiali, quẽadmodũ alias præ
bet denominationes, ſic alia efficiet prædicamẽta. Simile argumentũ fie-
ri poteſt in Loco, & Habitu, & ſit confirmatio præcedẽtis; nam Locus de
nominat non ſolũlocatũ, ſed etiã locãs; Habitus, non modo indutũ, ſed in
duens; Situs, & ſituatũ, & ſituãs; Quando, & rẽ temporantã, & temporantẽ;
ergo quatuor prædicamenta ſupra numeratis addenda ſunt. Tertiũ, ſi ali
88Tertium. quæ denominationes extrinſecę pertinent ad prædicamenta, non eſt cur
non pertineant eæ, quibus actus immanentes obiecta denominant, vt eſſe
cognitum, amatum, viſum, & cæt.
55Contra ſu-
periorẽ do-
ctrinamtria
proponũtur
argumenta. ad locũ verò, & auditoriũ, cui ſeruimus, nõ cõducũt; veluti ſit ne hæc
diuiſio vniuoca, aut analogica: quędiſtinctio inter ſingula mẽbra, vel
inter ſingulorũ partes requiratur: poſsit ne Deus noua prædicamẽta cõ
dere, & ſimilibus. Ea quæ præfixo numero obeſſe videntur, & more logico
diſſolui poſſunt, expediamus. Primũ eſto. Cauſalitas efficientis, & materia
66Primum. lis cauſæ efficiũt duo prædicamẽta actionis, & paſsionis, ergo cauſalita-
tes formalis, exẽplaris, & finalis cauſę creabũt alia tria, eſt enim vtrobiq;
paritas rationis. Secundũ, motus, vt eſt ab agẽte, eſt actio, vt in ſubiecto
77Secundum. paſsio; ergo prout eſt à cauſa formali, & materiali, quẽadmodũ alias præ
bet denominationes, ſic alia efficiet prædicamẽta. Simile argumentũ fie-
ri poteſt in Loco, & Habitu, & ſit confirmatio præcedẽtis; nam Locus de
nominat non ſolũlocatũ, ſed etiã locãs; Habitus, non modo indutũ, ſed in
duens; Situs, & ſituatũ, & ſituãs; Quando, & rẽ temporantã, & temporantẽ;
ergo quatuor prædicamenta ſupra numeratis addenda ſunt. Tertiũ, ſi ali
88Tertium. quæ denominationes extrinſecę pertinent ad prædicamenta, non eſt cur
non pertineant eæ, quibus actus immanentes obiecta denominant, vt eſſe
cognitum, amatum, viſum, & cæt.
Ad hęc non erit difficile reſpõdere, ſi aduertamus ad hoc, vt aliqua for
99Duo ſunt di
ligenter prę
notanda.
Primum. ma cõſtituat prædicamentũ accidentis à cæteris diſtinctũ, præter 8. cõdi
tiones vniuerſalès, has duas vendicare; primũ, vt habeat rationem formæ
actuantis, id enim poſtulat ratio prædicati proprie accidentarij, alioqui
ſi quælibet cõiunctio ſufficeret, prędicationes præter, aut contra naturã
in aliquo eſſent prædicamento, quod eſt falſum. Secũda, vt nec totaliter,
1010Secundum. nec partialiter contineat denominationẽ alicuius, vel aliquorum præ-
dicamentorũ, ab illisvè contineatur, nam prædicamẽta ſunt primo diuer
ſa, quę autem eiuſmodi habent diuerſitatem, in nullo participant identi-
tatem, quare ſi aliqua forma præbuerit denominationem ſimilem alteri
prędicamento, vel continentem plures denominationes aliorum prædi-
eamentorum, non efficiet nouam ſeriem, ſed ad illas reuo cabitur.
99Duo ſunt di
ligenter prę
notanda.
Primum. ma cõſtituat prædicamentũ accidentis à cæteris diſtinctũ, præter 8. cõdi
tiones vniuerſalès, has duas vendicare; primũ, vt habeat rationem formæ
actuantis, id enim poſtulat ratio prædicati proprie accidentarij, alioqui
ſi quælibet cõiunctio ſufficeret, prędicationes præter, aut contra naturã
in aliquo eſſent prædicamento, quod eſt falſum. Secũda, vt nec totaliter,
1010Secundum. nec partialiter contineat denominationẽ alicuius, vel aliquorum præ-
dicamentorũ, ab illisvè contineatur, nam prædicamẽta ſunt primo diuer
ſa, quę autem eiuſmodi habent diuerſitatem, in nullo participant identi-
tatem, quare ſi aliqua forma præbuerit denominationem ſimilem alteri
prędicamento, vel continentem plures denominationes aliorum prædi-
eamentorum, non efficiet nouam ſeriem, ſed ad illas reuo cabitur.
Ad primum igitur argumentũ, conceſſo antecedente, neganda eſt cõſe
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib