297295QVAESTIO II. ARTIC. II.
fectior in vna, quam in alia, quod aliqua dicatur magis ſubſtantia,
quia prior eſt in eius ratione participanda, vniuerſalis ſubſtantia me-
rebitur nomen primæ, eſt enim prior ſingulari illo modo, quo ab ea dif-
fert.
quia prior eſt in eius ratione participanda, vniuerſalis ſubſtantia me-
rebitur nomen primæ, eſt enim prior ſingulari illo modo, quo ab ea dif-
fert.
Omnibus harum opinionum fundamentis in confirmanda noſtra ſen-
11Reſponde-
tur ad fun-
damentum
primæ opi-
nionis tentia cumulatè ſatisfiiet. Interim ad fundamentum primę reſpondetur
ſuperius, & inferius non poſſe conuenire in aliquo tertio eſſentiali, & vni-
uoco, at in prædicato accidentario, vel analogico, cuiuſmodi eſt illud,
ſub quo fit diuiſio, oſtendemus nullum eſſe incõmodum. Secunda, tertia,
& quarta cùmprobant diuiſionem fieri ſecundum aliqua accidentia ra-
22Reſponde-
tur ad ratio
nes 2.3. & 4.
opinionis. tionis, procedunt ex falſo fundamento, diuiſit enim Ariſtoteles rem præ-
dicamentalem ſecundum id, quod ei per ſe, & realiter conuenit, quod ſi in
definitionibus primæ, & ſecundæ ſubſtantiæ cõmemorat aliquas affectio
ncs rationis, aut negatiuas, vel quę pertinere videantur ad rationem præ
dicati, & ſubiecti, eas affert tanquam conditiones fundamenti, quod defi-
nitur. Ad argumentum quintæ opinionis negandum eſt oportere diuifio
33Satisſit 5. O
pinionisfun
damento. nem fieri ſecundum eſſentiam, nam eo pacto non eſſet peculiaris huic prę
dicamento, omnia enim diuidi poſſunt quoad eſſentiam in particularia,
& vniuerſalia, vt ergo ſit huius prædicamenti propria, debet perfici in ali
qua affectione, quæ talem partitionem depoſcat, quam ſequenti articu-
lo aperiemus.
11Reſponde-
tur ad fun-
damentum
primæ opi-
nionis tentia cumulatè ſatisfiiet. Interim ad fundamentum primę reſpondetur
ſuperius, & inferius non poſſe conuenire in aliquo tertio eſſentiali, & vni-
uoco, at in prædicato accidentario, vel analogico, cuiuſmodi eſt illud,
ſub quo fit diuiſio, oſtendemus nullum eſſe incõmodum. Secunda, tertia,
& quarta cùmprobant diuiſionem fieri ſecundum aliqua accidentia ra-
22Reſponde-
tur ad ratio
nes 2.3. & 4.
opinionis. tionis, procedunt ex falſo fundamento, diuiſit enim Ariſtoteles rem præ-
dicamentalem ſecundum id, quod ei per ſe, & realiter conuenit, quod ſi in
definitionibus primæ, & ſecundæ ſubſtantiæ cõmemorat aliquas affectio
ncs rationis, aut negatiuas, vel quę pertinere videantur ad rationem præ
dicati, & ſubiecti, eas affert tanquam conditiones fundamenti, quod defi-
nitur. Ad argumentum quintæ opinionis negandum eſt oportere diuifio
33Satisſit 5. O
pinionisfun
damento. nem fieri ſecundum eſſentiam, nam eo pacto non eſſet peculiaris huic prę
dicamento, omnia enim diuidi poſſunt quoad eſſentiam in particularia,
& vniuerſalia, vt ergo ſit huius prædicamenti propria, debet perfici in ali
qua affectione, quæ talem partitionem depoſcat, quam ſequenti articu-
lo aperiemus.
ARTICVLVS SECVNDVS.
Vera Sententia explicatur, & defenditur.
AD propoſitę diuiſionis iuxta mentẽ Philoſopi expoſitionẽ aduerten
44Quid ſignin
cet hoc no-
men ſubſtã
tiz. dũ eſt, vocabulũ ſubſtantiæ impoſitũ fuiſſe huic prædicamẽto ex du
pliciillius affectione ſubſiſtendi nimirum in ſe, & ſubſtandi alijs, vt
55D. Iſid. annotauit Diuus Iſidorus in libro Ethymologiarum, nam libro ſecundo
cap. 26, ait ſubſtantiam dici, quæ ſubſtat alijs, quam vocabuli Ethymolo-
giam tradiderat Ariſtoteles 5. Metaphyſ. cap. 8. vbi ſic loquitur. Hæc au-
66Ariftot. tem omnia ex eo dicuntur ſubſtantiæ, quod non de ſubiecto dicuntur, ſed
de eis cætera; libro verò primo cap. 4. inquit Iſidorus. Subſtantia eſt, id
quod in ſe propria virtute ſubſiſtit, id clare explicat Ariminẽſis in 4. diſt.
77Arimin. 8. quæſt. 3. art. 2. ad primũ, diſcrimen verò inter verbum ſubſtandi, & ſub-
88Diſcrimen
inter verbũ
ſubſtãdi, &
ſubſiſtendi. ſiſtendi, quanuis aliquando pro eodem accipiãtur, illud eſt, quod ſubſta-
re ſit alijs tanquam fulcimentum ſubeſſe, ſubſiſtere verò eſt perfecte, & in
depẽdenter à quolibet ſubſtante exiſtere, quæ duo, vt ex ſuperioribus pa
tere poteſt, in ſubſtantia concurrunt, & ita affecta ſunt, vt ſecundùm ſe
prior ſit modus ſubſiſtendi, quam ſubſtandi; ex eo enim ſubſtantia reli-
qua ſuſtentare poteſt, quia habet eſſe per ſe tanquam vltimum ſubiectũ;
quoad nos verò magis notum eſt munus ſuſtentandi, quam ſubſiſtendi,
manu ducimur enim ex accidentibus ad ſubiectum, & id circo Ariſtoteles,
tùm in quinto Metaphyſ. tùm hoc loco pluris fecit deriuationem à mune
re ſuſtentandi, quam ab alio.
44Quid ſignin
cet hoc no-
men ſubſtã
tiz. dũ eſt, vocabulũ ſubſtantiæ impoſitũ fuiſſe huic prædicamẽto ex du
pliciillius affectione ſubſiſtendi nimirum in ſe, & ſubſtandi alijs, vt
55D. Iſid. annotauit Diuus Iſidorus in libro Ethymologiarum, nam libro ſecundo
cap. 26, ait ſubſtantiam dici, quæ ſubſtat alijs, quam vocabuli Ethymolo-
giam tradiderat Ariſtoteles 5. Metaphyſ. cap. 8. vbi ſic loquitur. Hæc au-
66Ariftot. tem omnia ex eo dicuntur ſubſtantiæ, quod non de ſubiecto dicuntur, ſed
de eis cætera; libro verò primo cap. 4. inquit Iſidorus. Subſtantia eſt, id
quod in ſe propria virtute ſubſiſtit, id clare explicat Ariminẽſis in 4. diſt.
77Arimin. 8. quæſt. 3. art. 2. ad primũ, diſcrimen verò inter verbum ſubſtandi, & ſub-
88Diſcrimen
inter verbũ
ſubſtãdi, &
ſubſiſtendi. ſiſtendi, quanuis aliquando pro eodem accipiãtur, illud eſt, quod ſubſta-
re ſit alijs tanquam fulcimentum ſubeſſe, ſubſiſtere verò eſt perfecte, & in
depẽdenter à quolibet ſubſtante exiſtere, quæ duo, vt ex ſuperioribus pa
tere poteſt, in ſubſtantia concurrunt, & ita affecta ſunt, vt ſecundùm ſe
prior ſit modus ſubſiſtendi, quam ſubſtandi; ex eo enim ſubſtantia reli-
qua ſuſtentare poteſt, quia habet eſſe per ſe tanquam vltimum ſubiectũ;
quoad nos verò magis notum eſt munus ſuſtentandi, quam ſubſiſtendi,
manu ducimur enim ex accidentibus ad ſubiectum, & id circo Ariſtoteles,
tùm in quinto Metaphyſ. tùm hoc loco pluris fecit deriuationem à mune
re ſuſtentandi, quam ab alio.
His pręnotatis ſit prima concluſio.
Propoſita diuiſio eſt adæquata.
Re
991. Cõcluſio cipitur ab omnibus, & probatur, quoniam in qualibet categoria ſunt ſu-
991. Cõcluſio cipitur ab omnibus, & probatur, quoniam in qualibet categoria ſunt ſu-
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib