320318IN CAP. VI. DE QVANTITATE.
cum quodam ordine partibus loci, neceſſum eſt, vt in ipſo toto ordinatæ
ſint, & diſtantes: tum quia ſubſtantia, & accidentia corporalia habent ſi-
milem extenſionem, vt oſtendimus; ergo non erit deneganda quantitati,
in qua euidentiora ſunt illius argumenta. Vnde ſecundo loco ſuppones,
11Secunndum prædictam extenſionem non eſſe peculiare prædicatum quantitatis, ſed
commune illi cum cæteris entibus corporeis ex partibus extenſionis cõ-
poſitis: quamobrem illius explicatio ad quodlibet prædicamentum ſpe-
ctare poterat: verum, quia magis coniuncta eſt cum ratione, & definitio-
22Num exten
ſio ſit de eſ-
ſentia entis
corporei; &
quomodoin
re commu-
ni reperia-
tur. ne quantitatis, quæ eſt ens per ſe extenſum, & quia magis principaliter in
quantitate ratione extenſionis localis reperitur, hic ſemel proponenda
ſuit. Duo igitur explicanda ſunt: alterum, num hæc extenſio ſit de eſſentia
entis corporei, in quo inuenitur, ſiue ſit ſubſtantia, ſiue accidens. Alterũ,
quo pacto in re communi inueniatur.
ſint, & diſtantes: tum quia ſubſtantia, & accidentia corporalia habent ſi-
milem extenſionem, vt oſtendimus; ergo non erit deneganda quantitati,
in qua euidentiora ſunt illius argumenta. Vnde ſecundo loco ſuppones,
11Secunndum prædictam extenſionem non eſſe peculiare prædicatum quantitatis, ſed
commune illi cum cæteris entibus corporeis ex partibus extenſionis cõ-
poſitis: quamobrem illius explicatio ad quodlibet prædicamentum ſpe-
ctare poterat: verum, quia magis coniuncta eſt cum ratione, & definitio-
22Num exten
ſio ſit de eſ-
ſentia entis
corporei; &
quomodoin
re commu-
ni reperia-
tur. ne quantitatis, quæ eſt ens per ſe extenſum, & quia magis principaliter in
quantitate ratione extenſionis localis reperitur, hic ſemel proponenda
ſuit. Duo igitur explicanda ſunt: alterum, num hæc extenſio ſit de eſſentia
entis corporei, in quo inuenitur, ſiue ſit ſubſtantia, ſiue accidens. Alterũ,
quo pacto in re communi inueniatur.
Quod ergo ad primum attinet, bifariam ſumi poteſt hæc extenſio.
Pri-
mò vt dicit ſeriem ordinatam, qua pars extrema proximè vnitur cum ſo-
33Extenſio du
pliciter acci
pienda eft. la media, & illius interuentu remotè cum altera extrema. Secundò vt ſig-
nificat ſolam compoſitionem partium inter ſe mediante vnione, ſiue vna
44Prima extẽ
ſio. copuletur tantum cum altera, ſiue cum pluribus, vel etiam omnibus. Pri-
ma extenſio conuenit ſpeciali quadam ratione quantitati, ſed nullius en-
55Secunda ex
tenſio. tis eſſentiam conſtituere poteſt. Primum patet, quia cum partes quanti-
tatis non poſsint naturaliter eſſe in eodem loco, nequeunt inter ſe ita co-
66Quibus con
ueniat pri-
ma extenſio
comproba-
tur primò. pulari, vt vna ſit omnibus, vel pluribus immediata, ſed ſingulę ſingulis tã-
tum: vnde conſurgit illa ſeries partium ſibi mutuo copulatarum. Cętero-
rum verò entium partes, quia de ſe in indiuiſibili eſſe non reſpuũt, omnes
omnibus immediatæ, & vnitæ eſſe queunt, & ita niſi quid extrinſecum ſit
in cauſa, vt ordinatæ ſint, confuſæ eſſe patiuntur.
mò vt dicit ſeriem ordinatam, qua pars extrema proximè vnitur cum ſo-
33Extenſio du
pliciter acci
pienda eft. la media, & illius interuentu remotè cum altera extrema. Secundò vt ſig-
nificat ſolam compoſitionem partium inter ſe mediante vnione, ſiue vna
44Prima extẽ
ſio. copuletur tantum cum altera, ſiue cum pluribus, vel etiam omnibus. Pri-
ma extenſio conuenit ſpeciali quadam ratione quantitati, ſed nullius en-
55Secunda ex
tenſio. tis eſſentiam conſtituere poteſt. Primum patet, quia cum partes quanti-
tatis non poſsint naturaliter eſſe in eodem loco, nequeunt inter ſe ita co-
66Quibus con
ueniat pri-
ma extenſio
comproba-
tur primò. pulari, vt vna ſit omnibus, vel pluribus immediata, ſed ſingulę ſingulis tã-
tum: vnde conſurgit illa ſeries partium ſibi mutuo copulatarum. Cętero-
rum verò entium partes, quia de ſe in indiuiſibili eſſe non reſpuũt, omnes
omnibus immediatæ, & vnitæ eſſe queunt, & ita niſi quid extrinſecum ſit
in cauſa, vt ordinatæ ſint, confuſæ eſſe patiuntur.
Secundum probatur, quoniam Deus poteſt ita componere partes cu-
77Oſtenditur
ſecundò, iuſcunque corporis Omogenei, licet quanti, vt hunc ordinem non ſeruẽt;
ergo nullius eſſentiam ingreditur. Conſequentia eſt bona, cum ea, quæ
pertinent ad rei eſſentiam à Deo mutari non poſsint. Antecedens ſuade-
tur: ſumat Deus corpus palmare, & complicet vnam dimidietatem ſuper
aliam, vniatq́ue vtranque ſecundum omnes partes: hoc ipſum deinde effi-
ciat in quartis, octauis, & cæteris omnes efficiendo pręſentes, & vnitas
omnibus; tunc nulla erit pars, quæ omnibus alijs vnita non ſit; ergo nulla
erit ſeries partium, atque adeo ordo in vnione partium ad nullius effen-
tiam pertinet.
77Oſtenditur
ſecundò, iuſcunque corporis Omogenei, licet quanti, vt hunc ordinem non ſeruẽt;
ergo nullius eſſentiam ingreditur. Conſequentia eſt bona, cum ea, quæ
pertinent ad rei eſſentiam à Deo mutari non poſsint. Antecedens ſuade-
tur: ſumat Deus corpus palmare, & complicet vnam dimidietatem ſuper
aliam, vniatq́ue vtranque ſecundum omnes partes: hoc ipſum deinde effi-
ciat in quartis, octauis, & cæteris omnes efficiendo pręſentes, & vnitas
omnibus; tunc nulla erit pars, quæ omnibus alijs vnita non ſit; ergo nulla
erit ſeries partium, atque adeo ordo in vnione partium ad nullius effen-
tiam pertinet.
Secunda extenſio eſt de eſſentia earum rerum, quæ ex partibus com-
ponuntur; quemadmodum enim compoſitum phyſicum, non modo inclu-
88Secunda ex
tenſio eſt de
eſſentia ea-
rum rerum,
quæ ex par-
tibus com-
ponuntur. dit materiam, & formam, ſed etiam vinculum, quo illæ inter ſe copulan-
tur; ita compoſitum integrale, vtvnum ſit, conſtitui debet eſſentialiter ex
pluribus partibus eiuſdem rationis, & ex eorum vinculis, ſiquid ſint à
partibus diuerſum; at extenſio hoc ſecundo modo accepta ſolùm poſtu-
lat plures partes inter ſe vnitas; ergo includitur in eſſentia cuiuſuis en-
99Probatur aſ
ſertio. tis corporei partibus extenſiuis conflati. Confirmatur primò, quia hanc
extenſionem auferre Deus non poteſt, nec quoad actum, nec quoad
1010Confirma-
tio illius. aptitudinem, dummodò rei eſſentia perſeueret; ſi enim vel partes,
vel earum vniones tollantur, iam non erit vnum compoſitum, & idem
quod antea. Confirmatur ſecundo, quia non poteſt concipi res corporea
ponuntur; quemadmodum enim compoſitum phyſicum, non modo inclu-
88Secunda ex
tenſio eſt de
eſſentia ea-
rum rerum,
quæ ex par-
tibus com-
ponuntur. dit materiam, & formam, ſed etiam vinculum, quo illæ inter ſe copulan-
tur; ita compoſitum integrale, vtvnum ſit, conſtitui debet eſſentialiter ex
pluribus partibus eiuſdem rationis, & ex eorum vinculis, ſiquid ſint à
partibus diuerſum; at extenſio hoc ſecundo modo accepta ſolùm poſtu-
lat plures partes inter ſe vnitas; ergo includitur in eſſentia cuiuſuis en-
99Probatur aſ
ſertio. tis corporei partibus extenſiuis conflati. Confirmatur primò, quia hanc
extenſionem auferre Deus non poteſt, nec quoad actum, nec quoad
1010Confirma-
tio illius. aptitudinem, dummodò rei eſſentia perſeueret; ſi enim vel partes,
vel earum vniones tollantur, iam non erit vnum compoſitum, & idem
quod antea. Confirmatur ſecundo, quia non poteſt concipi res corporea
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib