326324IN CAP. VI. DE QVANTITATE.
non tribuit Ariſtoteles ponderi ex propria ſententia, ſed iuxta aliorum
11Explicãtur
varia loca
Ariſtotelis. opinionem, vt Diuus Thomas eo cap. 13. 5. Metaphy ſ. annotauit; quo etiã
22D. Thom. modo interpretandus eſt, cum aſſerit hoc cap. locum eſſe veram quantita
tem in 4. enim Phyſic. lib. & cap. & in 5. Metaphyſ. aperuit ſuam mentem,
Locoque inter ſpecies quantitatis nullum dedit
11Explicãtur
varia loca
Ariſtotelis. opinionem, vt Diuus Thomas eo cap. 13. 5. Metaphy ſ. annotauit; quo etiã
22D. Thom. modo interpretandus eſt, cum aſſerit hoc cap. locum eſſe veram quantita
tem in 4. enim Phyſic. lib. & cap. & in 5. Metaphyſ. aperuit ſuam mentem,
Locoque inter ſpecies quantitatis nullum dedit
De cęteris ſpeciebus quid omninò tenendum ſit, in 4.
libr.
Phyſic.
& 5.
Metaphy ſ. luculente eſt oſtendendum; nunc conſulto auditorum cõmodo
33Probabilior
ratio de ſpe
ciebus quã-
titatis. viſum elt rudi quadam notitia illas, quaſi verę ſint quantitates, in culcare.
Quod ab omnibus pene autoribus hoc loco factum videmus; qua de cau
ſa nullum pro ea opinione recenſemus. Quod igitur tres illæ magnitudi-
nis ſpecies, linea, ſuperficies, & corpus veræ ſint quantitates inter ſe di-
uerſae, hac probabili ratione concludes. Effentia quantitatis poſita eſt in
extenſione, ſed in quolibet horum datur extenſio diſtincta ab extenſione
aliorum; ergo in omnibus eſt vera eſſentia quantitatis, & in ſingulis ſua
propria. Minor oſtenditur per ſingula diſcurrendo, imprimis linea par-
ticipat extenſionem ſecundum longitudinem cum negatione latitudinis
adiuncta, quem modũ extenſionis non habet alia ſpecies, nam ſuperficies
eſt extenſa ſecundum planitiem, ſeu latitudinem adiuncta negatione pro
funditatis; corpus autem præter alias addit extenſionem ſecundum pro-
funditatem, quod ſi Deus produceret longitudinem per ſe à ſuperſicie ſe-
paratam, & ſuperſiciem ſeparatam à corpore, quod illius potentiæ dene-
garinon poteſt, tum demum appareret has ſpecies, aliquam per ſe exten
ſionem ſibi propriam, & ſpecificam participare, ratione cuius verę ſpe-
cies conſtituantur.
Metaphy ſ. luculente eſt oſtendendum; nunc conſulto auditorum cõmodo
33Probabilior
ratio de ſpe
ciebus quã-
titatis. viſum elt rudi quadam notitia illas, quaſi verę ſint quantitates, in culcare.
Quod ab omnibus pene autoribus hoc loco factum videmus; qua de cau
ſa nullum pro ea opinione recenſemus. Quod igitur tres illæ magnitudi-
nis ſpecies, linea, ſuperficies, & corpus veræ ſint quantitates inter ſe di-
uerſae, hac probabili ratione concludes. Effentia quantitatis poſita eſt in
extenſione, ſed in quolibet horum datur extenſio diſtincta ab extenſione
aliorum; ergo in omnibus eſt vera eſſentia quantitatis, & in ſingulis ſua
propria. Minor oſtenditur per ſingula diſcurrendo, imprimis linea par-
ticipat extenſionem ſecundum longitudinem cum negatione latitudinis
adiuncta, quem modũ extenſionis non habet alia ſpecies, nam ſuperficies
eſt extenſa ſecundum planitiem, ſeu latitudinem adiuncta negatione pro
funditatis; corpus autem præter alias addit extenſionem ſecundum pro-
funditatem, quod ſi Deus produceret longitudinem per ſe à ſuperſicie ſe-
paratam, & ſuperſiciem ſeparatam à corpore, quod illius potentiæ dene-
garinon poteſt, tum demum appareret has ſpecies, aliquam per ſe exten
ſionem ſibi propriam, & ſpecificam participare, ratione cuius verę ſpe-
cies conſtituantur.
Tempus etiam & motus proprias habere videntur extenſiones, (quan-
uis id cum Ariſtotele in 5. Metaphy. negari poſſet) nam linea, ſuperficies,
44Motus, & tẽ
pus vidẽtur
habere pro
prias exten
fiones. 55Ariſtote. & corpus extendunt res permanentes; tẽpus vero, & motus ſucceſsiuas,
vt ſucceſsiuam productionem albedinis, & localem motum; quemadmo-
dum enim illa ſunt in cauſa, vt ſubſtantia poſsit extendi in loco modo ex-
plicato, aut ſecundum longitudinem ſolum, aut ſecundum longitudinem,
& latitudinem ſimul, aut denique ſecundum longitudinem, latitudinem, &
profunditatem; ita motus & tempus, vt operationes non ſimul fiant, ſed
cum quadam extenſione, & vna pars poſt aliam.
uis id cum Ariſtotele in 5. Metaphy. negari poſſet) nam linea, ſuperficies,
44Motus, & tẽ
pus vidẽtur
habere pro
prias exten
fiones. 55Ariſtote. & corpus extendunt res permanentes; tẽpus vero, & motus ſucceſsiuas,
vt ſucceſsiuam productionem albedinis, & localem motum; quemadmo-
dum enim illa ſunt in cauſa, vt ſubſtantia poſsit extendi in loco modo ex-
plicato, aut ſecundum longitudinem ſolum, aut ſecundum longitudinem,
& latitudinem ſimul, aut denique ſecundum longitudinem, latitudinem, &
profunditatem; ita motus & tempus, vt operationes non ſimul fiant, ſed
cum quadam extenſione, & vna pars poſt aliam.
Verum vt manifeſta ſit diſtinctio inter motus, & temporis durationẽ,
conſideranda ſunt non nulla, quę in motu ſpectari poſſunt. Ariſtoteles in
66Quę debeãt
in motu cõ-
ſiderari. 77Ariſtote. 3. Phyſic. cap. 3. tria diſtinguit; primum eſt proceſsio formę, quæ produci
tur, Verbi cauſa caloris ab agente; ſecundum receptio in patiente; ter-
tium, ipſa forma, quæ fluit nondum perfecta, ſed gradatim ad perfectionẽ
tendens. Actio quidem, ac paſsio propria habent prędicamenta, forma
fluens ab eodem Ariſtotele, cęteriſque philoſophis reducitur ad prędica
mentum eiuſdem formæ in eſſe perfecto, & abſoluto: pręter hæc, duo ad-
dunt poſteriores philoſophi motui ſucceſsiuo, continuitatem partiũ for
mæ, quæ producitur, quam iuxta aliorum ſententiam addidiſſe videtur
88In motu cer
nitur conti
nuitas & du
ratio. Auerroes 6. lib. Phyſi. com. 9. & durationem eiuſdem continuitatis, cum
99Auerroes. enim ſimul non tranſeat, ſed aliquando perſeueret, eget aliqua forma ex
tendente illius ſucceſsiuam durationem, quæ eſt tempus. Dicunt igitur
eiuſmodi continuitatẽ formę fluentis eſſe vnam lpeciem quantitatis ſuc-
ceſsiuæ, quoniam extendit ipſam productionem formæ, quæ alioquin in-
conſideranda ſunt non nulla, quę in motu ſpectari poſſunt. Ariſtoteles in
66Quę debeãt
in motu cõ-
ſiderari. 77Ariſtote. 3. Phyſic. cap. 3. tria diſtinguit; primum eſt proceſsio formę, quæ produci
tur, Verbi cauſa caloris ab agente; ſecundum receptio in patiente; ter-
tium, ipſa forma, quæ fluit nondum perfecta, ſed gradatim ad perfectionẽ
tendens. Actio quidem, ac paſsio propria habent prędicamenta, forma
fluens ab eodem Ariſtotele, cęteriſque philoſophis reducitur ad prędica
mentum eiuſdem formæ in eſſe perfecto, & abſoluto: pręter hæc, duo ad-
dunt poſteriores philoſophi motui ſucceſsiuo, continuitatem partiũ for
mæ, quæ producitur, quam iuxta aliorum ſententiam addidiſſe videtur
88In motu cer
nitur conti
nuitas & du
ratio. Auerroes 6. lib. Phyſi. com. 9. & durationem eiuſdem continuitatis, cum
99Auerroes. enim ſimul non tranſeat, ſed aliquando perſeueret, eget aliqua forma ex
tendente illius ſucceſsiuam durationem, quæ eſt tempus. Dicunt igitur
eiuſmodi continuitatẽ formę fluentis eſſe vnam lpeciem quantitatis ſuc-
ceſsiuæ, quoniam extendit ipſam productionem formæ, quæ alioquin in-
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib