330328IN CAP. VI. DE QVANTITATE.
tati, ęqualitas autem in cõmenſuratione fundatur, ergo nulli poteſt eſſe
11Quarta diffi
cultas. æqualis; at eſt poſsibilis, ergo æqualitas nõ conuenit omni quantitati.
Quod autẽ non conueniat ſoli probatur quarto, duo pondera propriè lo
quendo dicuntur æqualia, vel inęqualia, & tamen non ſunt quantitates.
22Quinta dif-
ficultas. Quinto, quantitati proptereà attribuitur æquale, vel inæquale, quia ha-
bet partes extenſionis capaces commenſurationis, ſed ſubſtantia mate-
rialis eſt eodem modo extenſa, vt diximus, ergo habet proprium æquali-
tatis, vel inæqualitatis fundamentum.
11Quarta diffi
cultas. æqualis; at eſt poſsibilis, ergo æqualitas nõ conuenit omni quantitati.
Quod autẽ non conueniat ſoli probatur quarto, duo pondera propriè lo
quendo dicuntur æqualia, vel inęqualia, & tamen non ſunt quantitates.
22Quinta dif-
ficultas. Quinto, quantitati proptereà attribuitur æquale, vel inæquale, quia ha-
bet partes extenſionis capaces commenſurationis, ſed ſubſtantia mate-
rialis eſt eodem modo extenſa, vt diximus, ergo habet proprium æquali-
tatis, vel inæqualitatis fundamentum.
Vt hęc diſſoluantur, & germana proprietatis ratio enodetur, aduer-
33Quędãprius
aduertenda
proponũtur tendum eſt primo, hoc attributum, quemadmodum illud vltimum ſub-
ſtantiæ, non ſumi ſecundum actum, ſed ſecundũ aptitudinem: ratio enim
proprietatis fere nunquam in actu, ſed in potentia collocatur. Deinde,
non ſatis eſſe, quod impropriè, aut per accidens conueniat, vt de illo etiã
diximus; quoniam vbi agitur de rei natura, & illius à cæteris diſiunctio
ne, in omni proprietate res, & vocabula accipienda ſunt. Sic igitur at-
44Vera attribu
ti expoſitio. tributum expones. Aptum eſſe vt propriè, & per ſe dicatur æquale, vel
inæquale, eſt proprium quarto modo quantitatis; dicitur aptum eſſe, vt
comprehendamus omnem quantitatem, etſi actu nullam habeat, cui cõ-
menſuretur, retinet enim tum temporis aptitudinem. Additur, propriè,
ad excludendam metaphoricam æqualitatem, & inęqualitatem, ſecun-
dum quas multa, quæ propria quantitate carent, æqualia, & inæqualia
55Duplex da-
tur quãtitas
propria, &
impropria. denominantur: elt videlicet duplex quantitas, altera propria, quæ in-
extenſione conſiſtit, altera impropria, quæ poſita eſt in perfectione eſ-
ſentiali, vel accidentali, ſecundum quam res etiam dicuntur æquales,
vel inęquales propter analogiam ad propriam quantitatem, & ſimilitu-
dinem ęqualitatis; hac ratione dicimus tres diuinas perſonas eſſe æqua
les in perfectione eſſentiæ, duos homines inæquales in virtute videndi.
Verum vt quantitas eſt impropria, ita ęqualitas eſt translatitia. Adiun-
gitur vltimò, per ſe, quoniam alioquin ſubſtantijs etiam competet apti-
tudo ad æqualitatem, & inæqualitatem, cũ per accidens, & ratione quã-
titatis hoc habeant.
33Quędãprius
aduertenda
proponũtur tendum eſt primo, hoc attributum, quemadmodum illud vltimum ſub-
ſtantiæ, non ſumi ſecundum actum, ſed ſecundũ aptitudinem: ratio enim
proprietatis fere nunquam in actu, ſed in potentia collocatur. Deinde,
non ſatis eſſe, quod impropriè, aut per accidens conueniat, vt de illo etiã
diximus; quoniam vbi agitur de rei natura, & illius à cæteris diſiunctio
ne, in omni proprietate res, & vocabula accipienda ſunt. Sic igitur at-
44Vera attribu
ti expoſitio. tributum expones. Aptum eſſe vt propriè, & per ſe dicatur æquale, vel
inæquale, eſt proprium quarto modo quantitatis; dicitur aptum eſſe, vt
comprehendamus omnem quantitatem, etſi actu nullam habeat, cui cõ-
menſuretur, retinet enim tum temporis aptitudinem. Additur, propriè,
ad excludendam metaphoricam æqualitatem, & inęqualitatem, ſecun-
dum quas multa, quæ propria quantitate carent, æqualia, & inæqualia
55Duplex da-
tur quãtitas
propria, &
impropria. denominantur: elt videlicet duplex quantitas, altera propria, quæ in-
extenſione conſiſtit, altera impropria, quæ poſita eſt in perfectione eſ-
ſentiali, vel accidentali, ſecundum quam res etiam dicuntur æquales,
vel inęquales propter analogiam ad propriam quantitatem, & ſimilitu-
dinem ęqualitatis; hac ratione dicimus tres diuinas perſonas eſſe æqua
les in perfectione eſſentiæ, duos homines inæquales in virtute videndi.
Verum vt quantitas eſt impropria, ita ęqualitas eſt translatitia. Adiun-
gitur vltimò, per ſe, quoniam alioquin ſubſtantijs etiam competet apti-
tudo ad æqualitatem, & inæqualitatem, cũ per accidens, & ratione quã-
titatis hoc habeant.
Aduertendum eſt ſecundo ęqualitatem, & inæqualitatem non verſa-
66Alterum ad-
uertandum. ri inter quaslibet quantitates diuerſarum ſpecierum, vt inter lineam, &
ſuperficiem, vel inter ſuperficiem, & corpus, aut denique inter motum,
& tempus. Ratio eſt, quia hoc attributum fundatur in commenſuratio
ne duarum quantitatum, quæ nulla erit, vbi modus exiſtendi in ſubiecto
fuerit diuerſus: at diuerſæ ſpecies habent modum exiſtendi adeo diuer-
ſum, vt proportionem commenſurationis, & comparationis habere nõ
poſsint; poterunt nihilominus propriè comparari ſecundum æqualita-
tem duo tempora, vnum ſpirituale, & aliud corporale: ſimiliter duo
77Opponitur
locus Ariſto
telis. 88Ariſtoteles. motus, quoniam habent eundem extenſionis modum, & ſolum differunt
materialiter, adeo vt à quibuſdam ſpecie non diſtinguantur. Opponas
Ariſtotelem aſſerere 4. lib. Phyſic. cap. 12. tempus eſſe menſuram motus,
& motum menſuram temporis, alio atque alio modo; ſed quæ ſe metiun
tur, habent accommodationem proportionis; ergo inter diuerſas ſpe-
cies quantitatis cernitur æqualitas. Reſpondetur alio ſenſu dictum fuiſ-
99Exponitur
in vero ſen-
ſu. ſe ab Ariſtotele eo loco tempus, & motum ſe inuicem menſurare, quam
ad ęqualitatem opus erat; ibi enim loquitur tantum de indicio agnoſcẽ
66Alterum ad-
uertandum. ri inter quaslibet quantitates diuerſarum ſpecierum, vt inter lineam, &
ſuperficiem, vel inter ſuperficiem, & corpus, aut denique inter motum,
& tempus. Ratio eſt, quia hoc attributum fundatur in commenſuratio
ne duarum quantitatum, quæ nulla erit, vbi modus exiſtendi in ſubiecto
fuerit diuerſus: at diuerſæ ſpecies habent modum exiſtendi adeo diuer-
ſum, vt proportionem commenſurationis, & comparationis habere nõ
poſsint; poterunt nihilominus propriè comparari ſecundum æqualita-
tem duo tempora, vnum ſpirituale, & aliud corporale: ſimiliter duo
77Opponitur
locus Ariſto
telis. 88Ariſtoteles. motus, quoniam habent eundem extenſionis modum, & ſolum differunt
materialiter, adeo vt à quibuſdam ſpecie non diſtinguantur. Opponas
Ariſtotelem aſſerere 4. lib. Phyſic. cap. 12. tempus eſſe menſuram motus,
& motum menſuram temporis, alio atque alio modo; ſed quæ ſe metiun
tur, habent accommodationem proportionis; ergo inter diuerſas ſpe-
cies quantitatis cernitur æqualitas. Reſpondetur alio ſenſu dictum fuiſ-
99Exponitur
in vero ſen-
ſu. ſe ab Ariſtotele eo loco tempus, & motum ſe inuicem menſurare, quam
ad ęqualitatem opus erat; ibi enim loquitur tantum de indicio agnoſcẽ
zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib