Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
251
251 (249)
252
252 (251)
253
253 (251)
254
254 (252)
255
255 (253)
256
256 (254)
257
257 (255)
258
258 (254)
259
259 (255)
260
260 (258)
< >
page |< < (251) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e78394" type="section" level="1" n="112">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e78423" xml:space="preserve">
              <pb o="251" file="0253" n="253" rhead="EXPLANATIO CAP. II. DE COMPLEXIS ETC."/>
            quæ ſunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e78429" xml:space="preserve"> Quædã de ſubiecto dicuntur, in ſubiecto tamen non ſunt, vt ſubſtantiæ vniuerſales, vt
              <lb/>
              <note style="it" position="right" xlink:label="note-0253-01" xlink:href="note-0253-01a" xml:space="preserve">Definitioneius
                <lb/>
              quod eſt in ſ
                <gap/>
                <lb/>
              biecto.</note>
            accidentia ſingularia.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e78436" xml:space="preserve"> Alia in ſubiecto ſunt, & de ſubiecto affirmantur, vt accidentia cõmunia;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e78439" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Alia nec ſunt, nec enuntiãtur de vllo ſubiecto:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e78444" xml:space="preserve"> cuiuſmodi ſunt ſubſtantiæ ſingulares.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e78447" xml:space="preserve"> Definitio eſt
              <lb/>
            eorũ, quæ in ſubiecto exiſtunt ad hunc modum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e78452" xml:space="preserve"> Id inſubiecto eſſe dico, quod eſt in aliquo nõ vti
              <lb/>
            pars, vt ſit autem ſeorſim ab eo, in quo ineſt fieri nequit.</s>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e78471" type="section" level="1" n="113">
          <head xml:id="echoid-head-d1e78473" xml:space="preserve">CAPVT II.</head>
          <div xml:id="echoid-div-d1e78476" type="textflow-1" level="2" n="1">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78482" xml:space="preserve"> EOrum quæ dicuntur, Alia cum complexione, alia ſine complexione dicuntur, Illa talia ſunt, bomo currit, bomo
                <lb/>
              vincit.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78490" xml:space="preserve"> Hæc iſtius modi ſunt, bomo, bos, currit, vin-
                <lb/>
              cit.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78495" xml:space="preserve"> Eorum quæ ſunt, alia.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78500" xml:space="preserve"> De ſubiecto quidem di- cuntur, in nullo verò ſunt prorſus ſubiecto:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78505" xml:space="preserve"> vt bomo, de quodam
                <lb/>
              bomine dicitur, vt de ſubiecto, in nullo autem eſt ſubiecto.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78511" xml:space="preserve"> Alia in
                <lb/>
              ſubiecto quidem ſunt, de nullo verò ſubiecto dicuntur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78516" xml:space="preserve"> Atque id
                <lb/>
              in ſubiecto eſſe dico, quod in aliquo quidem eſt:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78521" xml:space="preserve"> & non vti pars, vt
                <lb/>
              ſit autem ſeorſum ab eo in quo ineſt, fieri nequit, vt quædamGrã-
                <lb/>
              matica eſt quidem in anima, vt in ſub ecto de nullo verò ſubiecto
                <lb/>
              </s>
            </p>
          </div>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e78536" type="section" level="1" n="114">
          <head xml:id="echoid-head-d1e78538" xml:space="preserve">COMMENTARIVS.</head>
          <div xml:id="echoid-div-d1e78541" type="textflow-2" level="2" n="1">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78547" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Eorum quæ dicuntur.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78554" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Vt oſtendat, quæ in præ
                <lb/>
              dicamentis locũ habeãt,
                <lb/>
                <note style="it" position="right" xlink:label="note-0253-02" xlink:href="note-0253-02a" xml:space="preserve">Boet. & Am.
                  <lb/>
                ſententia.</note>
              quæ ab illis excludan-
                <lb/>
              tur, ſequentes proponit
                <lb/>
              diuiſiones, quarum pri-
                <lb/>
              mam vocibus præcipuè
                <lb/>
              conuenire docent Am-
                <lb/>
              monius, & Boerius, po-
                <lb/>
              teſtq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78577" xml:space="preserve"> cum ſimplicio ex
                <lb/>
              eo probari, quia in 4.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78582" xml:space="preserve"> ca-
                <lb/>
              pite huius libri ſubdiui-
                <lb/>
              ditur poſterius membrũ
                <lb/>
              huiuſce partitionis in
                <lb/>
                <note style="it" position="right" xlink:label="note-0253-03" xlink:href="note-0253-03a" xml:space="preserve">In rebus ſig-
                  <lb/>
                nificatis per
                  <lb/>
                voces ſuaquo
                  <lb/>
                que comple-
                  <lb/>
                xio, & ſimpli
                  <lb/>
                citas reperi-
                  <lb/>
                tur.</note>
              ea, quæ ſignificat ſubſtã-
                <lb/>
              tiam, quantitatẽ, &c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78598" xml:space="preserve"> quæ haud dubiè non ſunt res, ſed voces.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78602" xml:space="preserve"> Dixi (præcipuè) quia ſecunda-
                <lb/>
              rio aptari poteſt eadem diuiſio rebus per voces ſignificatis, vt pote in quibus ſua etiam complexio
                <lb/>
              & ſimplicitas reperiatur, vt quæ per voces dicuntur.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78636" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Alia cum complexione.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78643" xml:space="preserve">Cum voces à Dialectico pertractentur, non vt ſoni quidam ſunt, ſic
                <lb/>
              enim ad Phyſicum ſpectant, ſed quatenus rerum ſigna, ex ipſis rebus ſignificatis vocum ſimplici-
                <lb/>
              tas accipienda eſt, vt Toletus ex Auicenna hoc loco annotauit.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78650" xml:space="preserve"> Quare ea vox incomplexa cen-
                <lb/>
                <note position="right" xlink:label="note-0253-04" xlink:href="note-0253-04a" xml:space="preserve">Vocum ſim-
                  <lb/>
                plicitas à re
                  <lb/>
                bus ſignifica
                  <lb/>
                tis aecipien-
                  <lb/>
                da eſt.</note>
              ſebitur, cuius ſignificatum non eſt multiplex, vt homo, Cælum, ea vero complexa, cuius ſignifica
                <lb/>
                <note position="left" xlink:label="note-0253-05" xlink:href="note-0253-05a" xml:space="preserve">Teletus.</note>
              tum multiplex eſt, veluti Homo albus, Cælum, & Aer:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78661" xml:space="preserve"> vnde ad nominis ſimplictatem vel com-
                <lb/>
              plexionem, parum refert vnitas, vel pluralitas ſoni.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78666" xml:space="preserve"> Nam hoc vocabulum [corpus animatũ] etſi
                <lb/>
              conſtet pluribus ſonis, eſt incomplexum, quia ſignificat ſimplicem eſſentiam illius ſpeciei, quæ
                <lb/>
              ponitur in prędicamento Subſtantię.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78674" xml:space="preserve"> Nihil verò, Semper, & minores orationes, eſto quoad ſonũ
                <lb/>
              ſint ſimplices, complexis tamen adnumerantur, quia multa ſimul, & immediatè ſignificant.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78679" xml:space="preserve"> Id
                <lb/>
                <note position="right" xlink:label="note-0253-06" xlink:href="note-0253-06a" xml:space="preserve">A Concepti-
                  <lb/>
                bus quoq. vo
                  <lb/>
                cum ſimplic
                  <gap/>
                  <lb/>
                tas deſumitur</note>
              quod diximus de vltimo & principali vocum ſignificato, dici etiã poteſt de primo, & immediato,
                <lb/>
              hoc eſt, de conceptibus;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78688" xml:space="preserve"> cum enim voces non ſignificent niti medijs conceptibus, vt in libris de
                <lb/>
              interpretatione dicemus;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78693" xml:space="preserve"> neceſſe eſt earum ſimplicitatem, & vnitatem ab ijſdem conceptibus de
                <lb/>
              rinari, ita vt ea vox dicatur ſimplex, cui in animo primo reſpondet vnus conceptus;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78698" xml:space="preserve"> multiplex,
                <lb/>
              cui primario reſpondent multi, vt in ijſdem exemplis videre eſt.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78735" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Currit vincit.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78743" xml:space="preserve">Hæc attulit Ariſtoteles in exemplum eorum, quæ ſunt incomplexa, ſed non
                <lb/>
              placent Ammonio exempla, quia exiſtimat, omnia verba temporis finiti eſſe complexa, eo quod
                <lb/>
              ſignificatione complectantur non ſolum actionem, ſed etiam perſonam, cui actio attribuitur, quã
                <lb/>
              uis hæc manifeſtius inſeratur à prima, & ſecunda perſona verbi, quę indicant determinatũ ſuppo
                <lb/>
              ſitum actionis, quam à tertia, quæ indeterminatum communiter denotat, & hac de cauſa inquit,
                <lb/>
              Phyloſophus attulit tertiam perſonam, quę primo aſpectu ſimplex videtur, quod ſatis eſt ad exẽ-
                <lb/>
              plum, cuius veritas omninò requirenda non eſt:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78759" xml:space="preserve"> ſatius tamen fore ait, ſi verba inſiniti attuliſſet,
                <lb/>
              vt currere, vincere, quæ nullam perſonam agentem indicant.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78764" xml:space="preserve"> Cæteris interpretibus magis diſpli
                <lb/>
              cet bac in parte Ammonius, quam ipſi diſplicuit Ariſtoteles, nam complexio, & ſimplicitas vocis
                <lb/>
              non ſumitur ex omnibus, quæ ab illa quomodocũque indicantur, ſed a proprio, & primario ſigni-
                <lb/>
              ficato, alioqui album, & omnia connotatiua eſſent complexa, a Prędicamentiſque aliena, quod
                <lb/>
              Ariſtoteli toto ſequenti opere, communique ſententię repugnat;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78775" xml:space="preserve"> illatio probatur, quoniam albũ
                <lb/>
              non ſolum ſigniſicat albedinem, ſed etiam denotat ſubiectum, & idem eſt de cæreris connotati-
                <lb/>
              uis, proprium autem, & primai ium horum nominum ſigniſicatum, eſt forma, quæ cum ſimplex
                <lb/>
              exiſtat, nomina reddit incomplexa;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78785" xml:space="preserve"> eodem modo res habet in verbis, nam primo, & ſormaliter
                <lb/>
              ſignificant ſolam act onem, vel modum actionis inconcreto, ſecundario, & materialiter, innuunt
                <lb/>
              perſonam, ſiue determinatam, ſiue indeterminatam.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78795" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Eorum quæ ſnnt.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78802" xml:space="preserve">Hæc eſt ſecunda partitio rerum ſimplicium, & Prædicamentalium;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78805" xml:space="preserve"> quam
                <lb/>
                <note position="right" xlink:label="note-0253-07" xlink:href="note-0253-07a" xml:space="preserve">Alia rerum
                  <lb/>
                ſimpliciũ par
                  <lb/>
                titio.</note>
              optimè docuit Simplicius non tam propriè eſſe diuiſionem, quam enumerationem eorum, quę in
                <lb/>
              Prędicamentis collocantur:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e78814" xml:space="preserve"> lieèt ſimul indicetur analoga diuiſio entis, in ſubſtantiam, & accidẽs
                <lb/>
              </s>
            </p>
          </div>
        </div>
      </text>
    </echo>