Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita
,
1606
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
251
(249)
252
(251)
253
(251)
254
(252)
255
(253)
256
(254)
257
(255)
258
(254)
259
(255)
260
(258)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
page
|<
<
(253)
of 990
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e79164
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
117
">
<
pb
o
="
253
"
file
="
0255
"
n
="
255
"
rhead
="
EXPLANATIO CAP. III. DE REGVLIS.
"/>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e79220
"
type
="
textflow-1
"
level
="
2
"
n
="
1
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79226
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
catur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79231
"
xml:space
="
preserve
"> quidam enim homo, & homo eſt, & etiam animal.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79234
"
xml:space
="
preserve
"> Eorum
<
lb
/>
quæ ſunt diuerſa genere, & non ita ſe babent, vt alterum ſub alte-
<
lb
/>
ro collocetur, diuerſæ ſunt ſpecie differentiæ:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79241
"
xml:space
="
preserve
"> vt animalis atque
<
lb
/>
ſcientiæ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79246
"
xml:space
="
preserve
"> Animalis nanque differentię ſunt, greßibile, & bipes &
<
lb
/>
volatile, degenque in aquis, ſcientiæ verò nulla ex bis eſt differen
<
lb
/>
tia:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79254
"
xml:space
="
preserve
"> non enim boc ſcientia à ſcientia differt, quod ſit bipes.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79257
"
xml:space
="
preserve
"> Eorum
<
lb
/>
verò generum, quorum alterum ſub altero collocatur, eaſdem eſſe
<
lb
/>
differentias nibil obſtat:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79264
"
xml:space
="
preserve
"> ſupera enim de ſuis inſeris prædicantur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79267
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Quare quotquot differentiæ prædicati ſunt, totidem erunt & ſub-
<
lb
/>
iecti.</
s
>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e79279
"
type
="
textflow-2
"
level
="
2
"
n
="
2
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79285
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
& quę:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79290
"
xml:space
="
preserve
"> quo loco tres ſunt expoſitiones, prima Simplicij & Boætij, arbitrantium propoſitionẽ
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0255-01
"
xlink:href
="
note-0255-01a
"
xml:space
="
preserve
">Prima &
<
lb
/>
Germana ex
<
lb
/>
poſitio.</
note
>
intelligi deprędicato eſſentiali, & in quid, quaſi illius ſenſus ſit, quando aliquid prædicatur de
<
lb
/>
aliquo ſubiecto eſſentiali, & in quæſtione Quid eſt, omnia eſſentialia attributa prædicati, eſſen
<
lb
/>
tialiter enuntiantur de ſubiecto;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79301
"
xml:space
="
preserve
"> Verbi cauſa, quia animal aſſirmatur de homine in quid, &
<
lb
/>
eſſentialia animalis attributa ſunt eſſe viuens, eſſe corporeum, eadem ſunt de eſſentia hominis:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79306
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
neque in oppoſitum vila inſtantia afferri poteſt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79311
"
xml:space
="
preserve
"> Hæc viderur eſſe germana contextus inter-
<
lb
/>
pretatio.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79317
"
xml:space
="
preserve
"> Nam Ariſtoteles eodem modo ſumere debet (dici de ſubiecto) hic, & proximo Ca-
<
lb
/>
pite, ſiquidem eius doctrinam proſequitur, magiſque explicat, ſed [dici de ſubiecto] ibi, ſigni
<
lb
/>
ficat prædicari in Quid;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79324
"
xml:space
="
preserve
"> ergo idem ſignificabit hoc loco.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79327
"
xml:space
="
preserve
"> Deinde, hæc Regula, cæterorum etiã
<
lb
/>
Interpretum confeſsione, traditur gratia cognoſcendæ profunditatis Prędicamentalis, ſed pro
<
lb
/>
funditas viſitur inter ſuperiora & inferiora, ergo Regula intelligitur de prædicatione ſuperio
<
lb
/>
rum & inferiorum;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79336
"
xml:space
="
preserve
"> hæc expoſitio ad mentem Philoſophi, contextumque explicandum ſatis
<
lb
/>
ſit, doctrinæ cauſa afferendæ ſunt aliæ.</
s
>
</
p
>
<
note
position
="
right
"
xml:space
="
preserve
">Secunda ex-
<
lb
/>
poſitio.</
note
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79359
"
xml:space
="
preserve
">Secunda igitur interpretatio eſt Ammonij, Veneti, Toleti, & plurium Recentiorũ, qui ita
<
lb
/>
exponunt;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79364
"
xml:space
="
preserve
"> Quando prædicatum dicitur eſſentialiter de aliquo ſubiecto, ſiue in Quid, ſiue in
<
lb
/>
Quale, omne attrib utum eſſentiale prædicato, eſt etiam eſſentiale ſubiecto;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79369
"
xml:space
="
preserve
"> Quæ doctrina re
<
lb
/>
ipſa veriſsima eſt, & menti Ariſtotelis facile accomodatur;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79374
"
xml:space
="
preserve
"> nam cap.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79377
"
xml:space
="
preserve
"> de ſubſt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79381
"
xml:space
="
preserve
"> probat differen
<
lb
/>
tiam prædicari de indiuiduis, quia prædicatur de ſpecie, & reſert hoc documentum, quare in
<
lb
/>
telligere illud videtur de quouis prædicato eſſentiali.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79392
"
xml:space
="
preserve
">Tertia expoſitio om
<
lb
/>
<
note
style
="
it
"
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0255-03
"
xlink:href
="
note-0255-03a
"
xml:space
="
preserve
">Tertia expo-
<
lb
/>
ſitio, quæ va
<
lb
/>
riè etiam ab
<
lb
/>
Auctoribus
<
lb
/>
explicatur.</
note
>
niũ latiſsima, eſt Pro-
<
lb
/>
nuntiatum intelligi de
<
lb
/>
quouis prædicato, tàm
<
lb
/>
eſſentiali quàm accidẽ
<
lb
/>
tali, ſed in ea eſt non
<
lb
/>
nulla diuerſitas;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79410
"
xml:space
="
preserve
"> nam
<
lb
/>
Albertus & Androni-
<
lb
/>
cus à Simplicio rela-
<
lb
/>
tus ita exponunt, Quã-
<
lb
/>
do aliquid verè prędi-
<
lb
/>
catur de aliquo, quid-
<
lb
/>
quid dicitur in Quid
<
lb
/>
de prædicato, dicitur
<
lb
/>
etiam de ſubiecto, eò ſcilicet modo, quo dicitur ipſum prædicatum, Verbi cauſa, quia albũ præ
<
lb
/>
dicatur accidentaliter de Homine, & coloratum aſſirmatur in Quid de albo, affirmatur accidẽ
<
lb
/>
raliter de Homine.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79434
"
xml:space
="
preserve
"> Burlęus verò, & alij ſic explicant.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79437
"
xml:space
="
preserve
"> Quando aliquid verè prædicatur de ſub
<
lb
/>
iecto, quidquid vniuerſim dicitur de prædicato, dicitur etiam de ſubiecto.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79442
"
xml:space
="
preserve
"> Sed vtrouis modo,
<
lb
/>
in hac tertia expoſitione pronuntiatum accipiatur, niſi aliqua adhibeatur moderatio, inſtãtias
<
lb
/>
patitur;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79450
"
xml:space
="
preserve
"> nam album dicitur accidentaliter de Homine, & color prædicatur in quæſtione Quid
<
lb
/>
eſt de albo, nec tamen affirmatur de Homine:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79455
"
xml:space
="
preserve
"> item animal enuntiatur de Homine, & Genus
<
lb
/>
prędicatur de animali, non autem de Homine.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79460
"
xml:space
="
preserve
"> Denique Diſsylabum dicitur de Genere, & non
<
lb
/>
dicitur de animali, de quo Genu
<
unsure
/>
s prędicatur.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79484
"
xml:space
="
preserve
">Tribus porro moderationibus opus eſt, vt tertia expoſitio quoad vtrunque ſenſum, vera ſit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79487
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0255-04
"
xlink:href
="
note-0255-04a
"
xml:space
="
preserve
">Tertia expo-
<
lb
/>
ſitio quomo-
<
lb
/>
do ſit vera.
<
lb
/>
Auicẽna do-
<
lb
/>
cumentū ex
<
lb
/>
hoc deductũ.</
note
>
Prima, vt quod dicitur de prædicato affirmetur vniuerſe de toto.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79494
"
xml:space
="
preserve
"> Secũda, vt alioqui non habeat
<
lb
/>
maiorem cum ſubiecto connexionem.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79499
"
xml:space
="
preserve
"> Tertia ne varietur ſuppoſitio, ſeu, vt non dicatur de prę
<
lb
/>
dicato vt diſtinguitur à ſubiecto.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79504
"
xml:space
="
preserve
"> Deſectu primæ conditionis, non ſequitur, Homo eſt animal,
<
lb
/>
animal eſt irrationale, ergo homo eſt irrationalis, quoniã irrationale non dicitur de toto ani-
<
lb
/>
mali.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79512
"
xml:space
="
preserve
"> Defectu ſecundæ non procedit, hoc Genns eſt eſſentialiter vniuerſale, vniuerſale eſt ac-
<
lb
/>
cidentaliter Genus;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79517
"
xml:space
="
preserve
">ergo hoc Genus eſt accidentaliter Genus;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79520
"
xml:space
="
preserve
"> item Homo eſt contingenter al-
<
lb
/>
bus, album eſt eſſentialiter quale, ergo Homo eſt contingenter qualis, etenim Genus aliunde
<
lb
/>
habet ſtrictiorem nexum, cum hoc genere, & quale cum Homine, quam ratione vniuerſalis,
<
lb
/>
vel albedinis, vt in prædicabilibus explicatum eſt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79529
"
xml:space
="
preserve
"> Defectu tertiæ procedunt inſtantiæ contra
<
lb
/>
tertiam expoſitionem allatę, nam in omnibus variatur ſuppoſitio, ſiue ſumitur prædicatũ, quã-
<
lb
/>
do ſubijcitur, vt diſtinctum à ſubiecto, de quo alioqui prædicatur.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79555
"
xml:space
="
preserve
">Ex hoc documento elicuerunt Auicenna, & alij antiqui aliud negatiuum in hunc modum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79558
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Quando aliquid prædicatur de aliquo, quidquid negatur de prædicato, negatur etiã de ſubie-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0255-05
"
xlink:href
="
note-0255-05a
"
xml:space
="
preserve
">Auicenna.</
note
>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0255-06
"
xlink:href
="
note-0255-06a
"
xml:space
="
preserve
">Auicẽnæ do-
<
lb
/>
cumentum
<
lb
/>
quomodo ſit
<
lb
/>
verum.</
note
>
cto.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79569
"
xml:space
="
preserve
"> Verb.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79572
"
xml:space
="
preserve
">c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79575
"
xml:space
="
preserve
">quia color prædicatur de albedine, & quantitas negatur de colore, negatur etiã de
<
lb
/>
albedine.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e79581
"
xml:space
="
preserve
"> Hoc documentum, vt verum ſit, ijſdem conditionibus, quibus aſſirmatiuum limitan
<
lb
/>
dum eſt, alioqui ſæpe deſiciet, vt exemplis cuilibet obuijs facile oſtendi poteſt.</
s
>
</
p
>
</
div
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>