Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
261
261 (259)
262
262 (260)
263
263 (261)
264
264 (262)
265
265 (263)
266
266 (264)
267
267 (265)
268
268 (266)
269
269 (267)
270
270 (268)
< >
page |< < (261) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e81186" type="section" level="1" n="121">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81741" xml:space="preserve">
              <pb o="261" file="0263" n="263" rhead="QVAESTIO I. ARTICVLVS II."/>
            ficiat, conſequitur negatio dependentiæ ab alio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81747" xml:space="preserve"> Addendum tamen eſt,
              <lb/>
            per ſe, cum poſitiuè vſurpatur, accipi poffe, vel pro exiſtentia ſubſtantiæ
              <lb/>
            inde pendente à ſubiecto inhęſionis, vel pro peculiari modo, quo ſub
              <gap/>
            tan-
              <lb/>
            tia determiuat ens ad ſui conſtitutionẽ, &ex quo manat exiſtentia per ſe.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81797" xml:space="preserve">His poſitis aſſerimus, in quacunque harum ſignificationũ ſumatur ver-
              <lb/>
            bum, per ſe, definitionem eſſe optimam, ſed nunquam perſectè effentialẽ
              <lb/>
            Prima huius aſſertionis pars eſt manifeſta, quia quolibet modo accipia-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0263-01" xlink:href="note-0263-01a" xml:space="preserve">Definitioeſt
                <lb/>
              optima, ſed
                <lb/>
              non eſſentia
                <lb/>
              lis.</note>
            tur illud, per ſe, ſemper indicat diſferentiam, qua ſubſtantia à toto genere
              <lb/>
            accidentium ſeparatur, quod eſt proprium munus definitionis.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81810" xml:space="preserve"> Secunda
              <lb/>
            pars inde primò oſtenditur, quia res ſimplices, cuiuſmodi eſt ſubſtantia,
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0263-02" xlink:href="note-0263-02a" xml:space="preserve">Probatur ef
                <lb/>
              ficaciter.</note>
            vt proxima quæſtione dιctum eſt, propriè definiri non poſſunt, cum om-
              <lb/>
            nis propria definitio, aut genere, & differentia conſtet, aut materja, & for
              <lb/>
            ma, quibus illæ res carent.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81823" xml:space="preserve"> Deinde ſi per ſe exiſtens ſumatur, vtdicit pecu
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0263-03" xlink:href="note-0263-03a" xml:space="preserve">Quibus de-
                <lb/>
              beat confta
                <lb/>
              re vera, &, ꝓ
                <lb/>
              pria defini-
                <lb/>
              tio.</note>
            liarem modum, quo ſubſtantia determinat ens, & in ſe conſtituitur, acce-
              <lb/>
            dit quidem definitio, quam maximè poteſt ad eſſentiales, cum ens ſit, velu
              <lb/>
            ti genus, modus verò entis diuiſiuus, vti differentia, qua ſubſtantia eſſen-
              <lb/>
            tialiter diſtinguitur ab accidente, perfectè tamen effentialis non eſt, quo
              <lb/>
            niam nec illud propriè genus eſt, neque hæc propria differentia.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81870" xml:space="preserve">Clarius eſt non eſſe eſſentialem definitionem, cum per ſe exiſtens ſig-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0263-04" xlink:href="note-0263-04a" xml:space="preserve">Proponitur
                <lb/>
              definitionis
                <lb/>
              ſenſus.</note>
            niſicat modum exiſtendi ſubſtantiæ, quia hic eſt ſubſtantiæ paſsio:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81877" xml:space="preserve"> vnde
              <lb/>
            hic erit definitionis ſenſus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81882" xml:space="preserve"> vt docet Diuus Thomas in 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81885" xml:space="preserve"> ſententiarũ diſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81888" xml:space="preserve">
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0263-05" xlink:href="note-0263-05a" xml:space="preserve">D. Thom.</note>
            1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81896" xml:space="preserve"> quæſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81899" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81902" xml:space="preserve"> & 1 contra gent.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81905" xml:space="preserve"> Subſtantia eſt ens, cui debetur exiſtentia per
              <lb/>
            ſe, & non in alio:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81910" xml:space="preserve"> idem penè eſt intellectus illius definitionis, quam repro-
              <lb/>
            bat Auicenna, ſubſtantia eſt ens non exiſtens in alio, quoniam per illam
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0263-06" xlink:href="note-0263-06a" xml:space="preserve">Auicen.</note>
            negationem, etſi non expreſſè, implicite ſaltem declaratur peculiaris na-
              <lb/>
            tura ſubſtantiæ, ſic enim explicanda eſt ca deſcriptio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81921" xml:space="preserve"> Subſtantia eſt ens,
              <lb/>
            cui conuenit exiſtere independenter ab alio, vt à ſubiecto inhęſionis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81927" xml:space="preserve"> vbi
              <lb/>
            ſatis exprimitur ſubſtantia aliquid habere peculiare, ratione cuius ei cõ
              <lb/>
            petat negatio dependentiæ ab alio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81934" xml:space="preserve"> Ad rationem verò Auicennæ conce-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0263-07" xlink:href="note-0263-07a" xml:space="preserve">Diluitur ra
                <lb/>
              tio Auicẽn.</note>
            dendum eſt requiri in huiuſmodi definitionibus aliquod prædicatum cõ-
              <lb/>
            mune, negandum verò illud oportere eſſe vniuocum, niſi deſcriptio futu-
              <lb/>
            ra ſit perfectiſsima:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81945" xml:space="preserve"> ad huius probationem negandũ eſt imprimis ens non
              <lb/>
            eſſe vllo modo diſtιnctum à ſubſtantia, & accidente;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81950" xml:space="preserve"> differt enim virtute,
              <lb/>
            licet imperfectè, vt commune analogum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81955" xml:space="preserve"> deinde falſum ſupponit proba-
              <lb/>
            tio, negationem dependentię fundari in ſolo ente, cum primo, & per ſe fũ-
              <lb/>
            detur in ſubſtantia, cui ſoli conuenit non eſſe in alio.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81986" xml:space="preserve">Definitione ſic explicata, facilè occurritur omnibus obiectionibus, quę
              <lb/>
            adduci ſolent;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81991" xml:space="preserve"> veluti ſubſtantias communes exiſtere dependenter à ſingu
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0263-08" xlink:href="note-0263-08a" xml:space="preserve">Occurritur
                <lb/>
              obiectioni-
                <lb/>
              bus, quæ in
                <lb/>
              contrarium
                <lb/>
              adduci fo-
                <lb/>
              lent.</note>
            laribus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e81998" xml:space="preserve"> materiam verò primam exiſtere in toto;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82001" xml:space="preserve"> formam in materia;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82004" xml:space="preserve"> na-
              <lb/>
            turam in ſuppoſito, & c.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82010" xml:space="preserve"> Nam ſubſtantia dicitur exiſtere independenter à
              <lb/>
            ſubiecto inhæſionis, quod habent omnes enumeratæ ſubſtãtię;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82015" xml:space="preserve"> etenim ſub
              <lb/>
            ſtantiæ communes ſunt in ſingularibus, vt in ſubiecto prædicationis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82020" xml:space="preserve"> ma-
              <lb/>
            teria verò in toto, vt pars componens, non vt forma inhærens;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82025" xml:space="preserve"> forma au-
              <lb/>
            tem in materia eſt tanquam in ſubiecto informationis, & eiuſdem ratio-
              <lb/>
            nis ſecum, denique naturam eſſe in ſuppoſito, ſi idem valet, ac ſecundam
              <lb/>
            ſubſtantiam eſſe in prima, iam ſolutum eſt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82034" xml:space="preserve"> ſi verò ſignificet naturam ſin-
              <lb/>
            gularem eſſe in ipſa perſonalitate, non rectè dicitur, cum perſonalitas ſit
              <lb/>
            modus naturæ:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e82041" xml:space="preserve"> quare potius dicendum eſt naturam, & ſuppoſitalitatem </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>