Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
261
261 (259)
262
262 (260)
263
263 (261)
264
264 (262)
265
265 (263)
266
266 (264)
267
267 (265)
268
268 (266)
269
269 (267)
270
270 (268)
< >
page |< < (268) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e83430" type="section" level="1" n="124">
          <pb o="268" file="0270" n="270" rhead="IN PRAEDIC. ARIST. CAP. DE DECEM PRAED."/>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83737" xml:space="preserve">Porro ens, quod in his claſsibus locum habet, prædicamentale appel-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-01" xlink:href="note-0270-01a" xml:space="preserve">Explicãtur
                <lb/>
              octo condi-
                <lb/>
              tiones enti
                <lb/>
              prædicamẽ
                <lb/>
              tali neceſſa
                <lb/>
              riæ.</note>
            latur, cui octo adſcribi ſolent conditiones, tres ex parte vocis ſignifican-
              <lb/>
            tis, quinque ex parte rei ſigniſicatæ quanuis enim res ipſæ, vt priores vo-
              <lb/>
            cibus in prædicamentis à metaphyſico diſponuntur, à Logico tamen nõ
              <lb/>
            niſi accommodatis inductæ ſignis collocantur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83750" xml:space="preserve"> cuius doctrinę auctor eſt
              <lb/>
            Ariſtoteles, qui in primo capite egit de voce æquiuoca, & vniuoca, vt illa
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-02" xlink:href="note-0270-02a" xml:space="preserve">Tres ſunt
                <lb/>
              cõditiones
                <lb/>
              ex parte vo
                <lb/>
              cis.</note>
              <note position="right" xlink:label="note-0270-03" xlink:href="note-0270-03a" xml:space="preserve">Ariſtoteles</note>
            excluſa, hęc retineretur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83761" xml:space="preserve"> in ſecundo verò de ſimplici, & complexa, & reie-
              <lb/>
            cta complexa ſimplicem ad res prædicamentales aſſumpſit, vnde poſte-
              <lb/>
            riores Philoſophi, duas vocis conditiones eliciunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83768" xml:space="preserve"> Primã, vt vox ſit vna,
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-04" xlink:href="note-0270-04a" xml:space="preserve">Prima.</note>
            non ſecundum ſonum, id enim parum refert, ſed penes ſignificationem, id
              <lb/>
            eſt, vt ſignificet vnum quid, ſiue eſſentia, ſiue or dine, quo ſenſu domus, &
              <lb/>
            exer citus ſunt vna vox, quia vnicam habent ſignificationem;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83779" xml:space="preserve"> excludũtur
              <lb/>
            hac conditione æquiuoca, tam à caſu, quàm à conſilio, eo quod ſimplici-
              <lb/>
            ter multa ſignificent.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83787" xml:space="preserve"> Secunda eſt, vt vox ſit ſimplex, modo ſuperius expli
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-05" xlink:href="note-0270-05a" xml:space="preserve">Secunda.</note>
            cato, cui videlicet non reſpondeant in mente primario multi conceptus,
              <lb/>
            vnde excludes animal rationale, ſubſtantiam extenſam, & eiuſmodi cæ-
              <lb/>
            tera.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83798" xml:space="preserve"> Tertia conditio eſt, vt accommodatum habeat ſignificandi modũ;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83801" xml:space="preserve">
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-06" xlink:href="note-0270-06a" xml:space="preserve">Tertia.</note>
            cenſetur autem accommodatus ſignificandi modus, cum nomina accidẽ
              <lb/>
            tium ſignificant in abſtracto, nomina ſubſtantiarum in concreto;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83810" xml:space="preserve"> quæ cõ
              <lb/>
            ditio tametſi inter conditiones rerum nominari poſsit, quoniam eſt in
              <lb/>
            ordine ad vocum ſignificationem, nominibus attribuitur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83817" xml:space="preserve"> hæc etiam ha-
              <lb/>
            betur ex Ariſtotele, nam lib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83822" xml:space="preserve"> 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83826" xml:space="preserve"> Topicorum ait, iuſtum non eſſe in genere,
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0270-07" xlink:href="note-0270-07a" xml:space="preserve">Ariſtot.</note>
            ſed iuſtitiam:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83833" xml:space="preserve"> & proximo capite de ſubſtãtia docet, ſecundas ſubſtantias
              <lb/>
            eſſe genera, & ſpecies primarum, conſtat autem primas eſſe concretas, &
              <lb/>
            quia ab eodem Ariſtotele dicuntur hoc aliquid, & quia in rebus creatis,
              <lb/>
            idem eſt prima ſubſtantia, & ſuppoſitum, quod certum eſt eſſe concretũ;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83842" xml:space="preserve">
              <lb/>
            ergo ſecundæ etiam ſubſtantiæ concretæ ſunt, vt poſsint eſſe primarum
              <lb/>
            genera, & ſpecies;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83849" xml:space="preserve"> nam abſtractum de concreto, vt genus, vel ſpecies præ
              <lb/>
            dicari non poteſt:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83854" xml:space="preserve"> certè in opinione Scoti exiſtimantis in abſtractis ſub-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0270-08" xlink:href="note-0270-08a" xml:space="preserve">Scotus.
                <lb/>
              Ariſt.</note>
            ſtantiarum non eſſe genera, & ſpecies, cum Ariſtoteles aſſerit ſecundas
              <lb/>
            ſubſtantias prędicamentales eſſe genera, & ſpecies primarum, manifeſtè
              <lb/>
            indicat in concreto accipiendas eſſe.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83915" xml:space="preserve">Circa hanc conditionem eſt nonnulla contentio;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83918" xml:space="preserve"> & imprimis quod ac
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-09" xlink:href="note-0270-09a" xml:space="preserve">Tertia con
                <lb/>
              ditio fuſius
                <lb/>
              declaratur.
                <lb/>
              Primum ar
                <lb/>
              gumentum.</note>
            cidentia in concreto melius, accommodatiuſq́ue diſponantur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83925" xml:space="preserve"> ſic oſten-
              <lb/>
            ditur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83930" xml:space="preserve"> Primo quoniam prædicamenta inuenta ſunt ad rerum naturas ex-
              <lb/>
            plicandas, ſed natura accidentis clarius perſpicitur in concreto, quàm
              <lb/>
            in abſtracto:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83937" xml:space="preserve"> ergo eo pacto ſignificanda eſt:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83941" xml:space="preserve"> probatur minor, quia nomi-
              <lb/>
            ne concreto exprimitur or do tranſcendens accidentis ad ſubſtantiam,
              <lb/>
            qui illius eſſentiam conſtituit, & vocabulo abſtracto non ſignificatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83948" xml:space="preserve"> Se-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-10" xlink:href="note-0270-10a" xml:space="preserve">Secundum
                <lb/>
              argumentũ</note>
            cundò, prędicamenta accidentium colliguntur ex varijs modis eſſendi,
              <lb/>
            & prędicandi de prima ſubſtantia, accidentia verò in concreto ſunt, &
              <lb/>
            prædicantur de primis ſubſtantijs, quod ſaltem in quatuor vltimis, vt de-
              <lb/>
            fendunt Simplicius, & Ammonius, non videtur inficiandum, cum ab Ari-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0270-11" xlink:href="note-0270-11a" xml:space="preserve">Simplic.</note>
            ſtotele nominibus concretis tradita ſint, quando maximè propriè loqui
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0270-12" xlink:href="note-0270-12a" xml:space="preserve">Subſtantiã
                <lb/>
              inabſtracto
                <lb/>
              ſumendam
                <lb/>
              variæ vidẽ-
                <lb/>
              tur conclu-
                <lb/>
              dere ration-
                <lb/>
              nes.</note>
              <note position="right" xlink:label="note-0270-13" xlink:href="note-0270-13a" xml:space="preserve">Ammon.</note>
            oportebat:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83972" xml:space="preserve"> deinde ſi hęc in abſtracto ſumantur ſcilicet locus, vt locus, tẽ
              <lb/>
            pus, & veſtis ad alia pertinent prędicamenta.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83977" xml:space="preserve"> Ex alia parte ſubſtantiam
              <lb/>
            in abſtracto ſummendam inde probabis, quia ſubſiſtentia, cum qua na-
              <lb/>
            tura ſubſtantialis concreſcit, vel eſt exiſtẽtia, vel alius modus cõueniens </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>