Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
271
271 (269)
272
272 (270)
273
273 (271)
274
274 (272)
275
275 (273)
276
276 (274)
277
277 (275)
278
278 (276)
279
279 (277)
280
280 (278)
< >
page |< < (269) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e83430" type="section" level="1" n="124">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83977" xml:space="preserve">
              <pb o="269" file="0271" n="271" rhead="QVÆSTIO II. ARTICVL. I."/>
            primo, & per ſe ſingularibus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83986" xml:space="preserve"> ſi eſt exiſtentia, non requiritur ad prædica-
              <lb/>
            menta, quæ fiunt ex rerum eſſentijs, vt ex Ariſtotele quinto Metaphyſi-
              <lb/>
            corum text.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83993" xml:space="preserve"> 14.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e83997" xml:space="preserve"> colligit Diuus Thomas eo loco, & expreſſe docet in 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84000" xml:space="preserve"> di-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0271-01" xlink:href="note-0271-01a" xml:space="preserve">D. Thom.</note>
            ſtinct.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84007" xml:space="preserve"> 34.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84010" xml:space="preserve"> quæſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84013" xml:space="preserve"> vnica, art.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84016" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84020" xml:space="preserve"> exiſtentia enim extra eſſentiam manet;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84023" xml:space="preserve"> alius
              <lb/>
            ſubſtantialis modus competens primo ſingularibus impedit ſeriem præ-
              <lb/>
            dicamentalem, cum non poſsit ordinari ſecundum ſuperius, & inferius,
              <lb/>
            quæ enim primo ſunt in eſſentia ſingularium, genera, & ſpecies non ſunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84032" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Prętereà natura ſubſtantialis abſque vllo modo eſt ens completum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84037" xml:space="preserve"> ergo
              <lb/>
            habet locum in prędicamento.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84042" xml:space="preserve"> Demum nullum eſſe conſtituendum diſcri
              <lb/>
            men, quoad hoc inter ſubſtantiam, & accidens, ita probatur, vt ſe habet
              <lb/>
            modus eſſendi in alio ad accidens, ita modus eſſendi per ſe ad ſubſtantiã;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84049" xml:space="preserve">
              <lb/>
            ergo eodem pacto de vtroque philoſophandum eſt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84055" xml:space="preserve"> vt nimirum vterque,
              <lb/>
            vel exprimatur voce, vel taceatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84060" xml:space="preserve"> Cõfirmatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84063" xml:space="preserve"> Idcircò ſubſtantia ſume-
              <lb/>
            retur in concreto, quia modus ſuppoſiti eſt ſubſtantialis, & cum ſubſtan-
              <lb/>
            tia efficit vnum per ſe, ſed inhęrentia eſt etiam modus accidentalis, &
              <lb/>
            coaleſcit in vnum per ſe cum accidente;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84072" xml:space="preserve"> ergo vtrunque ſumendum eſt in
              <lb/>
            concreto.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84125" xml:space="preserve">Perſiſtendum nihilominus eſt in communi ſententia, quam non ſolùm
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0271-02" xlink:href="note-0271-02a" xml:space="preserve">Communis
                <lb/>
              ſentẽtia de
                <lb/>
              fendẽda eſt</note>
            Ariſtoteles indicauit, ſed expreſsit Diuus Thomas opuſcul.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84132" xml:space="preserve"> 42.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84135" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84138" xml:space="preserve"> 19.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84141" xml:space="preserve"> &
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0271-03" xlink:href="note-0271-03a" xml:space="preserve">Ariſtot.
                <lb/>
              D. Thom.
                <lb/>
              Caietan.</note>
            in tractatu de ente, & eſſentia cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84149" xml:space="preserve"> 7.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84152" xml:space="preserve"> Caietan.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84155" xml:space="preserve"> ibi, alijq́ue pene omnes;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84158" xml:space="preserve"> &
              <lb/>
            ratio eſt, quoniam ſubſtantiæ proprium eſt per ſe ſubſiſtere, vt ex illius
              <lb/>
            definitione patebit, id verò, quod ſignificatur in concreto, ſumitur vt ſub
              <lb/>
            ſiſtens per ſe, nomina autem abſtracta propriè non ſumuntur pro rebus,
              <lb/>
            quæ per ſe ſubſiſtunt, ſed quæ in aliquo ſunt, vt docet Diuus Thomas 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84169" xml:space="preserve"> p.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84172" xml:space="preserve">
              <lb/>
            quęſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84178" xml:space="preserve"> 13.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84181" xml:space="preserve"> arti.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84184" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84187" xml:space="preserve"> explicatq́ue Caietanus ibi:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84190" xml:space="preserve"> accidentium autem propriũ
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0271-04" xlink:href="note-0271-04a" xml:space="preserve">D. Thom.
                <lb/>
              Caiet.</note>
            eſt eſſe in alio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84197" xml:space="preserve"> Prętereà quod attinet ad accidentia, vocabula concreta
              <lb/>
            accidentium perpetuò ſupponunt pro ſubiectis, vt album pro Cygno, dul
              <lb/>
            ce pro ſaccaro;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84205" xml:space="preserve"> cum igitur prędicamenta diſtinctionis gratia inuenta
              <lb/>
            ſint, non debent vocabulis confuſionem afferentibus ſignificari.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84235" xml:space="preserve">Quare ad primum pro accidentium concretis dicendum eſt, prædica-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0271-05" xlink:href="note-0271-05a" xml:space="preserve">Occurritur
                <lb/>
              primo argu
                <lb/>
              mento.</note>
            menta inuenta fuiſſe, non ad cognoſcendas, ſed ad diſtinguendas rerum
              <lb/>
            naturas, diſtinctius verò ſumuntur accidentia in abſtracto, quia conſide-
              <lb/>
            rantur ſecundum ſuam præciſam rationem, & non connotando alienam
              <lb/>
            naturam, quod pareret confuſionem.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84248" xml:space="preserve"> Ad ſecundum conceſſa maiori, ne-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0271-06" xlink:href="note-0271-06a" xml:space="preserve">Secundo ar
                <lb/>
              gum.</note>
            ganda eſt pars minoris, quę negat accidentia in abſtracto propriè exi-
              <lb/>
            ſtere in prima ſubſtantia, cum alibi oppoſitum oſtenderimus, nec enim
              <lb/>
            tam propriè dixeris albũ eſſe in Cygno, quam albedinem, licet verò prę-
              <lb/>
            dicatio fiat nomine cõcreto, cum ea fundetur in modo eſſendi, penes illũ
              <lb/>
            res vl timo iudicanda eſt, quare cum proprius eſſendi modus ſit in abſtra
              <lb/>
            cto, non eſt dubium, quin eo pacto accidentia in prædicamento digeren-
              <lb/>
            da ſint:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84268" xml:space="preserve"> atque eadem ratio eſt de vltimis quatuor prædicamentis, licet
              <lb/>
            Ariſtoteles concretis vocabulis pro abſtractis vtatur, vt res quæ in illis
              <lb/>
            ponuntur clarius perciperentur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84275" xml:space="preserve"> ad rationem verò negandum eſt, quod
              <lb/>
            aſſumit, ſi vniuerſim intelligatur, nam Vbi, Situs, & Duratio in nullo alio
              <lb/>
            prædicamento collocantur, Habitus verò eſto per ſe ſit.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84282" xml:space="preserve"> ſubſtantia, non
              <lb/>
            eſt tamen difficile, vt in abſtracto conſideretur, tanquam ratio præbendi
              <lb/>
            eam denominationem, per quam prædicamentum Habitus conſtituitur,
              <lb/>
            vt ibi fuſiùs explicabimus.</s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>