Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
271
271 (269)
272
272 (270)
273
273 (271)
274
274 (272)
275
275 (273)
276
276 (274)
277
277 (275)
278
278 (276)
279
279 (277)
280
280 (278)
< >
page |< < (271) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e83430" type="section" level="1" n="124">
          <pb o="271" file="0273" n="273" rhead="QVAESTIO II. ARTICVLVS II."/>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e84542" type="section" level="1" n="125">
          <head xml:id="echoid-head-d1e84544" xml:space="preserve">ARTICVLVS II.</head>
          <head xml:id="echoid-head-d1e84547" xml:space="preserve" style="it">Conditiones ex parte rerum explicantur.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84552" xml:space="preserve">
              <emph style="sc">Svper</emph>
            ſunt quinque rerum prædicamentalium attributa breuiſsi-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0273-01" xlink:href="note-0273-01a" xml:space="preserve">Quinque cõ
                <lb/>
              ditiones ex
                <lb/>
              parte rerũ
                <lb/>
              exponũtur.
                <lb/>
              Prima, & in
                <lb/>
              ordine quar
                <lb/>
              ta.</note>
            me expedienda;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84561" xml:space="preserve"> quorum primum, & in ordine quarũ eſt, vt res ſit ens,
              <lb/>
            hoc eſt habeat aliquam eſſentiam, cũ enim in ſerie prędicamẽtali ſint
              <lb/>
            ſpecies, & genera, quæ in ſolis entibus reperiuntur, vt c.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84568" xml:space="preserve"> de genere monſ-
              <lb/>
            tratum eſt, merito ſolum entia huc recipimus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84573" xml:space="preserve"> vnde excluduntur figmẽta
              <lb/>
            omnia, vt Hyrcoceruus, homo volãs, negationes item, & priuationes.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84578" xml:space="preserve"> Sed
              <lb/>
            non ſatis eſt quodlibet ens, niſi ſit reale, quæ eſt quinta conditio, hoc eſt,
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0273-02" xlink:href="note-0273-02a" xml:space="preserve">Ariſtoteles</note>
              <note position="right" xlink:label="note-0273-03" xlink:href="note-0273-03a" xml:space="preserve">Quinta.</note>
            quod Ariſtoteles in decem prædicamẽta diuiſit, vt ex lib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84590" xml:space="preserve"> 6.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84593" xml:space="preserve"> Metaph.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84596" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84599" xml:space="preserve">
              <lb/>
            2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84604" xml:space="preserve"> licet colligere, cui concinunt omnes alicuius nominis Philoſophi;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84607" xml:space="preserve"> qua-
              <lb/>
            re excluduntur à prædicamentis omnia entia rationis, quidquid velit Bu
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0273-04" xlink:href="note-0273-04a" xml:space="preserve">Caietan.</note>
            ridanus in fine prædicamentorum, & Caietanus, cuius ſententiæ mentio
              <lb/>
            fiet cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84619" xml:space="preserve"> de relatione.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84622" xml:space="preserve"> Sexta conditio eſt, vt ſit ens per ſe, ideſt, vnius eſſen-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0273-05" xlink:href="note-0273-05a" xml:space="preserve">Ariſtoteles</note>
            tiæ, non æquiuocum, nec complexum, quam ex profeſſo tradidit Ariſto-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0273-06" xlink:href="note-0273-06a" xml:space="preserve">Sexta.</note>
            teles in 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84633" xml:space="preserve"> & 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84636" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84639" xml:space="preserve"> eo enim tendunt illæ diuiſiones inæquiuoca, & vniuo-
              <lb/>
            ca, cõplexa, & incomplexa;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84644" xml:space="preserve"> & quidem ſi prędicamentum generis, & ſpecie
              <lb/>
            rũ diſpoſitio eſt, cũ in ęquiuocis, & cõplexis genera, & ſpecies reperiri nõ
              <lb/>
            poſsint, à prędicamento ableganda ſunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84652" xml:space="preserve"> Solent hoc loco digredi auto-
              <lb/>
            res ad numeranda complexa pręſertim artefacta, de quibus in vtranque
              <lb/>
            partem dubitant, quando ex parte materiæ complexa non ſunt, quę enim
              <lb/>
            plures habent materias, aut ſpecie, aut numero diſtinctas, vt veſtis, gla-
              <lb/>
            dius, & c.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84663" xml:space="preserve"> Perſpicue ſunt complexa, cum for maliter includant plures figu-
              <lb/>
            ras, materialiter plures ſubſtantias indiuiduas;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84668" xml:space="preserve"> de ijs autem, quæ ſimplici
              <lb/>
            figura, & materia conſtant, quid dicendum ſit, colliges ex ſecundo capite
              <lb/>
            1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84675" xml:space="preserve"> lib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84678" xml:space="preserve"> de interpretatione, vbi reſoluimus artefacta ſigniſicare formaliter
              <lb/>
            materiam, & figuram arte inductam, ac proinde eſſe compoſita per acci-
              <lb/>
            dens, & reijci per hanc conditionem à prędicamentis.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84723" xml:space="preserve">Septima conditio eſt, vt ſit ens finitum:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84726" xml:space="preserve"> intelligunt Phyloſophi hoc lo-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0273-07" xlink:href="note-0273-07a" xml:space="preserve">Septima.</note>
            co nomine entis finiti illud, quod eſſentiam habet finitam, & limitatam,
              <lb/>
            quantunuis ſecundum alias conditiones, vt durationis, vel intentionis ſit
              <lb/>
            infinitum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84737" xml:space="preserve"> Ratio eſt in promptu;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84740" xml:space="preserve"> etenim quęcunque in prędicamẽto col-
              <lb/>
            locantur, aut ſunt naturę cõmunes contractę ad indiuidua, aut ipſa indi-
              <lb/>
            uidua contrahentia:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84747" xml:space="preserve"> ſed ens ſimpliciter infinitum nec contrahi poteſt,
              <lb/>
            nec aliud contrahere;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84753" xml:space="preserve"> ergo nec in prędicamento eſſe:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84756" xml:space="preserve"> probatur minor.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84759" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Quod contrahitur, recipit augmentum perfectionis à differentia;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84764" xml:space="preserve"> ergo
              <lb/>
            non eſt infinite perfectum, id verò quod contrahit, coaleſcit ex natura
              <lb/>
            contracta finita, & propria differentia, quę ſi eſt finita, nequit ſimul cum
              <lb/>
            natura finita, aliquid infinitum efficere, quia totum compoſitum ex parti
              <lb/>
            bus finitis nullam habet infinitatem, ſi verò eſt infinita, iam continet to-
              <lb/>
            tam perfectionẽ naturę, quam dicitur contrahere, ac proinde fruſtra illi
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0273-08" xlink:href="note-0273-08a" xml:space="preserve">Opponitue
                <lb/>
              obiectio, &
                <lb/>
              diffoluitur
                <lb/>
              de linea in-
                <lb/>
              finite longa
                <lb/>
              & c.</note>
            addetur ad indiuiduum componendum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84782" xml:space="preserve"> Opponas, ſi daretur linea infini-
              <lb/>
            te longa, & albedo infinite intenſa, eæ ponerentur in prędicamentis, quo-
              <lb/>
            niam eſſent indiuidua contenta ſublinea, & ſub albedine, atque adeò ſub
              <lb/>
            quantitate, & qualitate;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84791" xml:space="preserve"> ergo infinitum recipitur in prędicamentum.</s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>