Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
271
271 (269)
272
272 (270)
273
273 (271)
274
274 (272)
275
275 (273)
276
276 (274)
277
277 (275)
278
278 (276)
279
279 (277)
280
280 (278)
< >
page |< < (272) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e84542" type="section" level="1" n="125">
          <pb o="272" file="0274" n="274" rhead="IN CAP. IIII. DE DECEM PRAEDICAMENTIS."/>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84819" xml:space="preserve">Reſpondetur nos ſolum excludere à prædicamentis infinitum ſimplici
              <lb/>
            ter, non verò infinitum in certo genere, cuiuſmodi ſunt linea, & albedo,
              <lb/>
            nam hoc infinitum habet perfectionem illius tantũ generis, ſcilicet quã-
              <lb/>
            titatis, vel qualitatis, & non aliorum generum, vt de aere infinito docet
              <lb/>
            D.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84830" xml:space="preserve"> Thom.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84833" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84836" xml:space="preserve"> parte quæſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84839" xml:space="preserve"> 14.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84843" xml:space="preserve"> artic.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84846" xml:space="preserve"> 12.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84849" xml:space="preserve"> ad tertium, at infinitum ſimpliciter
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0274-01" xlink:href="note-0274-01a" xml:space="preserve">D. Thom.</note>
            non eſt aſtrictum ad certum perfectionis genus, & ideò in nullo concludi
              <lb/>
            tur ordine;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84858" xml:space="preserve"> vnde ceſſat illa quorundam inſtantia ad propoſitum argumẽ
              <lb/>
            tum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84863" xml:space="preserve"> eſſentia lineę eſt extenſio (ſupponimus enim hanc eſſe rationẽ quã
              <lb/>
            titatis) ergo linea infinite extenſa in eſſentia eſt infinita;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84868" xml:space="preserve"> ceſſat inquam,
              <lb/>
            quia licet totum concedas, nihil infertur incommodi aduerſus dicta, cũ
              <lb/>
            nos ſolum infinitum ſimpliciter per hanc conditionem excludamus, non
              <lb/>
            autem infinitum extenſione, vel intenſione, quæ ſola infinitas hoc argu-
              <lb/>
            mento concluditur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84880" xml:space="preserve"> imò neq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84883" xml:space="preserve"> iſta colligitur infinitas, quoniã etſi eſſen-
              <lb/>
            tia quantitatis ſit extenſio, maior tamen, aut minor eſt illi per accidens.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84897" xml:space="preserve">Contra hoc eſſe videtur, quod Ariſtoteles docet de numero in quinto
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0274-02" xlink:href="note-0274-02a" xml:space="preserve">Ariſtotelis.
                <lb/>
              opinio de
                <lb/>
              numero.</note>
            Metaphyſ.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84904" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84907" xml:space="preserve"> 13.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84910" xml:space="preserve"> ait enim multitudinem eſſe quantum quoddam, ſi nu-
              <lb/>
            merabilis ſit, quibus verbis ſignificare videtur numerum infinitũ, ſi dare
              <lb/>
            tur, non fore quantitatem prędicamentalem, & lib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84917" xml:space="preserve"> 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84921" xml:space="preserve"> Phyſicorum cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84924" xml:space="preserve"> 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84927" xml:space="preserve">
              <lb/>
            aſſeri
              <gap/>
            omnem numerum eſſe menſurabilem, infinitum autẽ eiuſmodi nõ
              <lb/>
            eſſe, quaſi dicat nõ eſſe numerum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84936" xml:space="preserve"> Secundò quia omnis numerus, aut par-
              <lb/>
            eſt, aut impar;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84941" xml:space="preserve"> ſed infinita multitudo, neutrum eſſe poteſt, ergo non eſt
              <lb/>
            numerus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84946" xml:space="preserve"> atque hanc partem concedit D.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84950" xml:space="preserve"> Thom.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84953" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84956" xml:space="preserve"> par.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84959" xml:space="preserve"> quæſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84962" xml:space="preserve"> 7.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84965" xml:space="preserve"> arti.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84969" xml:space="preserve"> 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84972" xml:space="preserve"> &
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0274-03" xlink:href="note-0274-03a" xml:space="preserve">Vera reſolu
                <lb/>
              tio.</note>
            4.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84979" xml:space="preserve"> quodlib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84982" xml:space="preserve"> 9.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84985" xml:space="preserve"> art.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84988" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84992" xml:space="preserve"> Ab hac dubitatione facile te expedies negando illam
              <lb/>
            quantitatem diſcretam in prædicamento eſſe, quæ eſt communiſsima &
              <lb/>
            veriſsima ſententia;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e84999" xml:space="preserve"> cæterum ſi diſputationis gratia numerum inter ſpe
              <lb/>
            cies quantitatis enumeres, reſpondendũ tibi erit, numerum infinitũ eſſe
              <lb/>
            in prædicamento quantitatis, ſub quantitate diſcreta, quam partiere in
              <lb/>
            numerum, & aliam ſpeciem innominatam, quam poſſumus appellare nõ
              <lb/>
            numerum, ſub qua erit prędicta infinitudo.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85029" xml:space="preserve">Octaua & vltima conditio eſt, vt ens prædicamentaleſit completum,
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0274-04" xlink:href="note-0274-04a" xml:space="preserve">Vltima con
                <lb/>
              ditio.</note>
              <note position="right" xlink:label="note-0274-05" xlink:href="note-0274-05a" xml:space="preserve">Ariſtotel.
                <lb/>
              D. Thom.</note>
            quam cæpimus oſtendere autoritate Ariſtotelis, & D.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85038" xml:space="preserve"> Thom.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85041" xml:space="preserve"> nunc ratio-
              <lb/>
            ne eam confirmemus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85046" xml:space="preserve"> Totum, & pars nõ poſſunt ſub vno genere vniuocè
              <lb/>
            conuenire, at in prædicamentis ea tantũ per ſe primo ſunt, quæ vniuocè
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0274-06" xlink:href="note-0274-06a" xml:space="preserve">Probatur ra
                <lb/>
              tione condi
                <lb/>
              tionis expli
                <lb/>
              catio.</note>
            ſub genere ſummo collocantur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85055" xml:space="preserve"> ergo nihil incõpletum in eo eſt:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85059" xml:space="preserve"> ſola ma
              <lb/>
            ior probanda eſt in hunc modũ, ſi aliquod genus vniuocè cõueniret toti,
              <lb/>
            & eius parti, bis in toto includeretur, ſemel ratione totius, & iterũ ratio
              <lb/>
            ne partis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85068" xml:space="preserve"> id verò abſurdum eſt maximũ vnum ſupereſt probandũ, quod
              <lb/>
            hęc ratio præſupponit, videlicet omne ens incõpletum eſſe partem entis
              <lb/>
            cõpleti, id verò quam manifeſtiſsimũ eſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85075" xml:space="preserve"> Nam incõpletum ens, nõ aliun
              <lb/>
            de deprehenditur niſi ex ordine, quem habet ad cõponendũ aliud cõple-
              <lb/>
            tum, alioquin cum per ſe imperfectũ ſit, minus cõgrue à natura produce-
              <lb/>
            retur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85084" xml:space="preserve"> Prætereà ens incõpletum, aut eſt Phyſicum, aut Metaphyſicũ, vel
              <lb/>
            ad hæc reuocatur, Phyſicum eſt materia, & forma, de quarũ incõpletio-
              <lb/>
            ne nemo dubitat;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85091" xml:space="preserve"> Metaphyſicũ eſt differentia, quam incompletũ eſſe libẽ
              <lb/>
            tius admittunt omnes:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85096" xml:space="preserve"> ad primũ reuocantur partes integrantes, & vnio
              <lb/>
            nes partium ſubſtantiales;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85102" xml:space="preserve"> ad ſecundũ exiſtentia, & ſubſiſtentia, quæ om
              <lb/>
            nia planum eſt alicuius entis completi conſtituendi gratia procurari.</s>
          </p>
          <note position="left" xml:space="preserve">Dubitatio.
            <lb/>
          Reſponſio.</note>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85137" xml:space="preserve">Sed rogabis quod nã ens cõpletum cenſeatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85140" xml:space="preserve"> Reſpõ.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85143" xml:space="preserve"> illud cenſeri cõ- </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>