Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
271
271 (269)
272
272 (270)
273
273 (271)
274
274 (272)
275
275 (273)
276
276 (274)
277
277 (275)
278
278 (276)
279
279 (277)
280
280 (278)
< >
page |< < (275) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e85347" type="section" level="1" n="126">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85758" xml:space="preserve">
              <pb o="275" file="0277" n="277" rhead="QVAESTIO II. ARTICVLVS III."/>
            menta, per rationes extrinſecus ad venientes abſolui, quam opinio-
              <lb/>
            nem, cum poſteà improbemus, eius rationem in pręſenti probare non
              <lb/>
            poſſumus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85769" xml:space="preserve"> Ochamus ex numero interrogationum, quas de prima ſub-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0277-01" xlink:href="note-0277-01a" xml:space="preserve">Opinio O-
                <lb/>
              chami rectè
                <lb/>
              ſe habet in
                <lb/>
              enumeratio
                <lb/>
              ne.</note>
            ſtantia efficere poſſumus, prędicamenta cõcludit in prima parte ſuę Lo-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0277-02" xlink:href="note-0277-02a" xml:space="preserve">Ochamus.</note>
            gicę cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85780" xml:space="preserve"> 42.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85783" xml:space="preserve"> & quodlib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85787" xml:space="preserve"> 5.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85790" xml:space="preserve"> quæſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85793" xml:space="preserve"> 22.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85796" xml:space="preserve"> debere enim rerum numerum colligi
              <lb/>
            ex ordine ad prjmam ſubſtantiam, conſentiunt omnes, cum ea ſit primũ
              <lb/>
            ſubiectum omnium rerum, quæ alicubi eſſe poſſunt, aut ergo, inquit, de
              <lb/>
            prima ſubſtantia quærimus quid ſit, & eſt ſubſtãtia, aut quanta, aut qua-
              <lb/>
            lis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85807" xml:space="preserve"> aut quò referatur, quid agat, quid patiatur, vbi ſit, & quomodo, qua
              <lb/>
            duratione, quomodo induta.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85812" xml:space="preserve"> Rectè quidẽ Ochamus, ſi huius enumera-
              <lb/>
            tionis, ex qua denarium colligit numerum, aliquam afferret rationem.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85849" xml:space="preserve">Diuus Thomas lib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85852" xml:space="preserve"> 5.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85855" xml:space="preserve"> Metap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85858" xml:space="preserve"> lect.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85861" xml:space="preserve"> 7.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85865" xml:space="preserve"> hanc attulit omnibus, quę hactenus
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0277-03" xlink:href="note-0277-03a" xml:space="preserve">D. Thom.</note>
              <note position="right" xlink:label="note-0277-04" xlink:href="note-0277-04a" xml:space="preserve">Pręfertur
                <lb/>
              opinio.
                <lb/>
              D. Thom.</note>
            inuentę ſunt, probabiliorem.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85874" xml:space="preserve"> Quidquid eſt in prima ſubſtantia, & de illa
              <lb/>
            prędicatur, vno è tribus modis illi conuenit, aut enim pertinet ad illius
              <lb/>
            eſſentiam, aut non pertinet, illi tamen inhęret, aut nec ad eſſentiam per-
              <lb/>
            tinet, nec inhęret, ſed extrinſecè afficit;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85883" xml:space="preserve"> ſi ad eſſentiam pertinet, eſt ſub
              <lb/>
            ſtantia primum prędicamentum, ſi eſt extra eſſentiam, & inhęret;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85888" xml:space="preserve"> vel cõ
              <lb/>
            uenit abſolute, vel reſpectiuè;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85893" xml:space="preserve"> ſi abſolute, aut ſequitur materiam, & eſt
              <lb/>
            quantitas, aut formam, & eſt qualitas;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85898" xml:space="preserve"> ſi reſpectiuè, eſt relatio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85902" xml:space="preserve"> Si afficit
              <lb/>
            extrinſecus, aut in ordine ad potentiam actiuam, aut ad paſsiuam, aut ad
              <lb/>
            neutram:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85909" xml:space="preserve"> ſi ad actiuam, eſt actio, ſi ad paſsiuam, paſsio;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85912" xml:space="preserve"> ſi ad neutrã, vel
              <lb/>
            conuenit per modum menſuræ, vel aliter, ſi vt menſura, vel quantitatis,
              <lb/>
            vel durationis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85919" xml:space="preserve"> ſi quantitatis, aut quantitatis abſolute ſumptę, & eſt lo-
              <lb/>
            cus, ſeu vbi;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85924" xml:space="preserve"> aut quantitatis certo modo, & eſt ſitus, vt ſedere, ſtare, & c.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85927" xml:space="preserve">
              <lb/>
            ſi durationis, eſt quando;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85933" xml:space="preserve"> ſi nullo ex his modis ſe habet, extrinſecus tamẽ
              <lb/>
            afficit, eſt habitus.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85954" xml:space="preserve">Hæc ratio vnum aſſumit aliquantulum obſcurum, alterum planè diffi-
              <lb/>
            cile;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85959" xml:space="preserve"> illud eſt inter accidentia intrinſecus inhęrentia, quantitatem ſequi
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0277-05" xlink:href="note-0277-05a" xml:space="preserve">Oſtenditur
                <lb/>
              obſcuritas,
                <lb/>
              & difficul-
                <lb/>
              tas in colle-
                <lb/>
              ctione facta
                <lb/>
              à D. Thom.</note>
            materiam, qualitatem verò formam;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85966" xml:space="preserve"> aut enim ſignificat quantitatẽ in-
              <lb/>
            hęrere ſoli materiæ, & qualitatem ſoli formæ, aut illam à materia, hanc
              <lb/>
            à forma profluere;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85973" xml:space="preserve"> quorum neutrum dici poteſt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85976" xml:space="preserve"> nam omnes corporeæ
              <lb/>
            qualitates in materia exiſtunt, & quantitas fortaſſe actuat formam, licèt
              <lb/>
            oppoſitum ſit multo probabilius;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85984" xml:space="preserve"> & tum quantitas, tum plurimæ qualita
              <lb/>
            tes ab eſſentia totius compoſiti manare videntur, vt in libris de ortu, &
              <lb/>
            interitu diſputamus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e85991" xml:space="preserve"> ad hoc tamen reſponderi poteſt, rationem, cur à
              <lb/>
            philoſophis appelletur quantitas accidens materiæ, & qualitas formæ,
              <lb/>
            nullam ex commemoratis eſſe, ſed quoniam quantitas molis, quę nomi-
              <lb/>
            ne quantitatis abſolutè intelligitur, non eſt niſi in rebus materia conſtã
              <lb/>
            tibus, qualitas verò eſt in quacunque forma ſecundum eſſentiam de fini-
              <lb/>
            ta, ſiue ea actuet materiam, ſiue per ſe conſiſtat;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86004" xml:space="preserve"> adeò vt Ariſtoteles li-
              <lb/>
            bro 4.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86009" xml:space="preserve"> Metaphyſ.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86012" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86015" xml:space="preserve"> 5.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86019" xml:space="preserve"> nomine quantitatis materiam intellexerit, & no-
              <lb/>
            mine qualitatis formam;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86024" xml:space="preserve"> quanuis id etiam fecerit obſimilitudinem, quæ
              <lb/>
            eſt inter quantitatem, & materiam in munere recipiendi, & inter quali-
              <lb/>
            tatem, & formam quoaduim agendi, & actuandi.</s>
          </p>
          <note position="right" xml:space="preserve">Secundum
            <lb/>
          eiuſdem ra
            <lb/>
          tionis afsũ-
            <lb/>
          ptum nõ re
            <lb/>
          ctè percipi.</note>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86062" xml:space="preserve">Difficilius eſt ſecundum eiuſdem rationis aſſumptum, videlicet ſex vl-
              <lb/>
            tima prędicamẽta, eſſe formas externas;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86067" xml:space="preserve"> etenim paſsio neceſſario ineſt
              <lb/>
            in re, quæ patitur, cum ſit idem realiter cum forma in paſſo in herente, &
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0277-07" xlink:href="note-0277-07a" xml:space="preserve">Ariſtoteles.</note>
            inter actiones, tametſi tranſeuntes externę ſint, immanẽtes intrinſecus, </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>