Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
271
271 (269)
272
272 (270)
273
273 (271)
274
274 (272)
275
275 (273)
276
276 (274)
277
277 (275)
278
278 (276)
279
279 (277)
280
280 (278)
< >
page |< < (276) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e85347" type="section" level="1" n="126">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86067" xml:space="preserve">
              <pb o="276" file="0278" n="278" rhead="IN CAP. IIII. DE DECEM PRAEDICAMENTIS."/>
            adhęrent;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86078" xml:space="preserve"> nam vbi, ſitus, & duratio ſunt modi interni, vt poſteà oſtende
              <lb/>
            mus, quare ſolus habitus relinquitur de quo vniuerſim ſit verum, quod
              <lb/>
            Diuus Thomas in ſua ratione ſuppoſuit:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86085" xml:space="preserve"> his aliquo modo ſatisfaciunt,
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0278-01" xlink:href="note-0278-01a" xml:space="preserve">D. Thom.</note>
            qui opinantur, vbi non eſſe modum internum corporis locati, ſed ſuper-
              <lb/>
            ficiem ambientem, & eandem eſſe terminum motus localis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86094" xml:space="preserve"> Quando au-
              <lb/>
            tem, aut eſſe ſolum tempus primi mobilis, vt denominat res ſub ſe con-
              <lb/>
            tentas, aut ſi includit intrinſecas durationes, ſaltem illud tempus non
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0278-02" xlink:href="note-0278-02a" xml:space="preserve">D. Thom.</note>
            excludere;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86106" xml:space="preserve"> iuxta quam ſententiam loquutus videtur Diuus Thomas.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86109" xml:space="preserve"> In
              <lb/>
            ea igitur reſpondendum eſt, ſex vltima prędicamenta non appellari for
              <lb/>
            mas extrinſecas, eò quod omnia in illis contenta, non inhæreant in ſub-
              <lb/>
            ſtantia, quam denominant:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86118" xml:space="preserve"> duobus enim tantum id conuenit, Vbi, & Si-
              <lb/>
            tui, ſed quia eis non repugnat extrinſecus denominare, vt alijs quatuor
              <lb/>
            repugnat;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86125" xml:space="preserve"> nam actio tranſiens extrinſeca eſt, paſsio vero illa, per quam
              <lb/>
            acquiritur locus, cum ſit realiter idem cũ ſuperficie ambiente, haud in-
              <lb/>
            hæret in corpore.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86132" xml:space="preserve"> Quando ſimiliter, &ſi aliquas includat durationes in
              <lb/>
            ternas, ſecundum tempus primi mobilis extrinſecus adiacere planũ eſt.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86152" xml:space="preserve">Recepta tamen communi ſententia, quę Vbi, Situm, & Quando efficit
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0278-03" xlink:href="note-0278-03a" xml:space="preserve">Afferitur cõ
                <lb/>
              munis ſen-
                <lb/>
              tentia.</note>
            modos internos, ægre defenditur illa ratio;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86159" xml:space="preserve"> niſi quis opinetur hæc prædi
              <lb/>
            camenta non dici extrinſeca eò quod reuera non inſint in prima ſubſtan
              <lb/>
            tia, ſed quia vel in ſe, vel reſpectu noſtri inuoluunt ordinem ad extrinſe-
              <lb/>
            ca, à quibus veluti accipiunt complementum ſuæ denominationis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86168" xml:space="preserve"> nam
              <lb/>
            Vbi, & illius acquiſitio paſsiua, ita coniuncta ſunt, cum loco extrinſeco,
              <lb/>
            vt afficiant, & denominent ſubſtantiam in ordine ad ipſum locum, & ſint
              <lb/>
            cauſa formalis eſſendi in illo:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86177" xml:space="preserve"> eadem ratio eſt de Situ, quem poſteà oſtẽ-
              <lb/>
            demus, idem actu eſſe cum Vbi.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86182" xml:space="preserve"> Quando verò non poteſt cognoſci abſq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86186" xml:space="preserve">
              <lb/>
            reſpectu ad durationem externam realem, vel imaginariam, quod ſatis
              <lb/>
            eſt, vt reſpectu noſtri dicatur forma extrinſeca.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86207" xml:space="preserve">Verùm enim verò cum ad hanc rationem tuendam, tàm multa deuorã
              <lb/>
            da ſint, non erit abs re aliam texere, quę ex omnibus quaſi compacta ſin-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0278-04" xlink:href="note-0278-04a" xml:space="preserve">Proponitur
                <lb/>
              germanus
                <lb/>
              colligendi
                <lb/>
              modus.</note>
            gularum vitia diffugiat.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86216" xml:space="preserve"> Ea ſic habet.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86219" xml:space="preserve"> Omne ens, vel habet eſſe per ſe, &
              <lb/>
            propter ſe, vel in alio, & illius gratia:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86224" xml:space="preserve"> ſi primum, eſt ſubſtantia, ſi ſecundũ
              <lb/>
            accidens, quod ex prima diuiſione probatum manet.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86229" xml:space="preserve"> Et quidem ſubſtan
              <lb/>
            tia cum vnum tantum eſſendi modum habeat, vnicum genus conſtituit;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86235" xml:space="preserve">
              <lb/>
            accidens verò, eò quod ratione ſubſtantię eſſe obtineat, in tot genera
              <lb/>
            multiplicetur, oportet, quot fuerint effe ctus accidentales primò diuerſi
              <lb/>
            ad ſubſtantiæ exiſtentiam, conſeruationem, perfectionemq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86244" xml:space="preserve"> neceſſarij,
              <lb/>
            vel cum neceſſarijs coniuncti:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86249" xml:space="preserve"> hi verò nouenarium non excedunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86252" xml:space="preserve"> Nam
              <lb/>
            accidens, vel eſt neceſſarium, vt ſub ſtantia accipiat eſſe, illud ve cõmuni
              <lb/>
            cet, vel vt in eſle accepto perſeueret;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86259" xml:space="preserve"> ad primum requiritur actio, qua
              <lb/>
            eſſe producitur, & paſsio, qua idem recipitur, quę duo conſtituunt præ-
              <lb/>
            dicamenta:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86266" xml:space="preserve"> ad ſecundum, vel accidens requiritur, vt diſpoſitio rem fo-
              <lb/>
            uens, & conſeruans, vel vt forma productionem, conſeruationẽq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86272" xml:space="preserve"> per ſe
              <lb/>
            conſequens;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86277" xml:space="preserve"> Si vt diſpoſitio conſeruans, aut eſt interna, & per ſe partes
              <lb/>
            ita afficiens, vt inter ſe copulentur, totumq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86282" xml:space="preserve"> apte componant;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86285" xml:space="preserve"> aut eſt ex
              <lb/>
            terna, & ipſum compoſitum per accidens tuetur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86290" xml:space="preserve"> ſi eſt interna, vel requi
              <lb/>
            ritur præcipuè ratione materie, vt eius partes ſitualiter diſtinguat, & eſt
              <lb/>
            quantitas;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86297" xml:space="preserve"> vel præſertim ratione formæ, quę totum exornat, & ad agen
              <lb/>
            dum habile reddit, & eſt qualitas.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e86303" xml:space="preserve"> Si eſt externa, & per accidens coniun- </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>