Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita
,
1606
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
281
(279)
282
(280)
283
(281)
284
(282)
285
(283)
286
(284)
287
(285)
288
(286)
289
(287)
290
(288)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
page
|<
<
(280)
of 990
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e87112
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
130
">
<
pb
o
="
280
"
file
="
0282
"
n
="
282
"
rhead
="
IN PRAEDICAMENTA ARISTOTELIS.
"/>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e87325
"
type
="
textflow-1
"
level
="
2
"
n
="
1
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87331
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
eſt aliorum aliquid eſſe.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87336
"
xml:space
="
preserve
"> Secundarũ verò ſubſtantiarũ, magis
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0282-01
"
xlink:href
="
note-0282-01a
"
xml:space
="
preserve
">Text. 3.</
note
>
ſubſtantia eſt ſpecies quàm genus:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87343
"
xml:space
="
preserve
"> propinquior enim eſt primæ
<
lb
/>
ſubſtantiæ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87348
"
xml:space
="
preserve
"> Siquis enim prima ſubſtantia quid ſit edat, euidentiùs
<
lb
/>
conuinientiuſque reddiderit, ſi ſpeciẽ quàm genus reddat:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87353
"
xml:space
="
preserve
"> vt bo-
<
lb
/>
minem quendã manifeſtius aßignabis bominem, pòtius quàm ani
<
lb
/>
mal aßignans:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87361
"
xml:space
="
preserve
"> illud enim proprium magis cuiuſdam bominis, boc
<
lb
/>
autem communius.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87366
"
xml:space
="
preserve
"> Et cum quandam arborem aßignauerit, mani
<
lb
/>
feſtius aßignabit, arborem asſignando, quàm plantam.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87371
"
xml:space
="
preserve
"> Prætereà
<
lb
/>
primæ ſubſtantiæ ideò quòd alijs omnibus ſubijciuntur, & omnia
<
lb
/>
alia deipſis vel prædicantur, vel in ipſis ſunt, ea gratia primæ
<
lb
/>
ſubſtantiæ maximè dicuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87380
"
xml:space
="
preserve
"> Vt autẽ primæ ſubſtantiæ ad omnia
<
lb
/>
ſe babent cætera, ita ſe ſpecies ad genus babet:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87385
"
xml:space
="
preserve
"> ſubijcitur enim ſpe
<
lb
/>
cies generi:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87390
"
xml:space
="
preserve
"> genera enim de ſpeciebus prædicantur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87394
"
xml:space
="
preserve
"> ſpecies autem
<
lb
/>
cum generibus non conuertuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87399
"
xml:space
="
preserve
"> Quare & ex his ſpecies genere
<
lb
/>
ſubſtãtia magis eſt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87404
"
xml:space
="
preserve
"> Ipſarum verò ſpecierũ quæcunque genera nõſunt altera magis altera ſubſtantia nulla eſt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87409
"
xml:space
="
preserve
"> Nibilo enim accõ
<
lb
/>
modatius aſsignabis de quodam bomine bominẽ aſsignando, quã
<
lb
/>
de quodam equo equum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87416
"
xml:space
="
preserve
"> Similiter autem & in primis ſubſtan- tijs, nulla magis altera ſubſtant a eſt:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87421
"
xml:space
="
preserve
"> nibilo enim magis quidam
<
lb
/>
bomo ſubſtantia eſt, quã bos quidã.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87427
"
xml:space
="
preserve
"> Merito igitur poſt primas ſubſtantias, ſolæ aliorum omnium ſpecies generaque ſecundæ ſub
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0282-02
"
xlink:href
="
note-0282-02a
"
xml:space
="
preserve
">Text. 4.</
note
>
ſtantiæ dicũtur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87436
"
xml:space
="
preserve
"> Sola enim bæc, eorumquæ prædicantur pri-
<
lb
/>
mam ſubſtantiam indicant:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87441
"
xml:space
="
preserve
"> quendam enim bominem ſi quis ediſ-
<
lb
/>
ſerat quid ſit, ſpeciem, aut genus accommodatè demonſtrabit &
<
lb
/>
manifeſtius quid ſit, facies, bominẽ quã animal attribuẽdo.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87448
"
xml:space
="
preserve
"> Alio-
<
lb
/>
rum verò omnium quicquid attribuat quis, tribuet extranee ve-
<
lb
/>
lut album, aut currit, aut aliud quodcũque buiuſmodi depromen
<
lb
/>
do.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87457
"
xml:space
="
preserve
"> Quare meritò bæ ſolæ aliorum ſecundæ ſubſtantiæ dicuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87460
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Ad bæc primæ ſubſtantiæ eò quod alijs omnibus ſubijciuntur, &
<
lb
/>
</
s
>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e87481
"
type
="
textflow-2
"
level
="
2
"
n
="
2
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87487
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
& latius patet, quã hoc loco deſeruire poſsit, cũ ad accidentia ſe fundat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87492
"
xml:space
="
preserve
"> Secunda eſt propria, ſi
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0282-03
"
xlink:href
="
note-0282-03a
"
xml:space
="
preserve
">Tertiæ &
<
lb
/>
quartæ.</
note
>
quidẽ ſeparat totã naturā ſubſtantiarũ ab accidentibus.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87499
"
xml:space
="
preserve
"> Tertia, magis propria.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87502
"
xml:space
="
preserve
"> Quarta, proprijſ-
<
lb
/>
ſima, nam ſubſtantia eſt ens per ſe exiſtens, at per ſe exiſtere perfectius conuenit ſubſtātijs cõ-
<
lb
/>
pletis, quã incōpletis, quia paucioribus egent adminiculis ad per ſe exiſtendum:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87509
"
xml:space
="
preserve
"> inter cõpletas
<
lb
/>
verò multo perfectius conuenit ſingulaiibus, quę non exiſtunt per inferiora, vt vniuerſales, ſed
<
lb
/>
per ſe immediatè, & in actu exercito, atq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87517
"
xml:space
="
preserve
"> hac de cauſa dixit ſtatim initio Ariſtoteles ſubſtãtiã
<
lb
/>
ſingularẽ dici proprijſsimè, & maxime ſubſtantiã.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87522
"
xml:space
="
preserve
"> Nos tamen deinceps ſubſtantiam, niſi expri
<
lb
/>
matur ſingularis, ſeu prima, in tertia acceptione cum Philopho vſurpabimus.</
s
>
</
p
>
<
note
position
="
left
"
xml:space
="
preserve
">Definitionis
<
lb
/>
primæ ſub-
<
lb
/>
ſtantiæ expli
<
lb
/>
catio.</
note
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87547
"
xml:space
="
preserve
">Subindicata igitur ſub
<
lb
/>
ſtantiæ diuiſione in pri-
<
lb
/>
mã, & ſecundam, de qua
<
lb
/>
poſteà diſſeremus, pri-
<
lb
/>
mam ſic deſinit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87558
"
xml:space
="
preserve
"> Prima
<
lb
/>
ſubſtãtia eſt, quæ nec de
<
lb
/>
ſubiecto aliquo dicitur,
<
lb
/>
neq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87567
"
xml:space
="
preserve
"> in ſubiecto aliquo
<
lb
/>
eſt;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87572
"
xml:space
="
preserve
"> loco generis intelli-
<
lb
/>
gitur ens prædicamenta
<
lb
/>
le, qua parte excludũtur
<
lb
/>
omnia incõpleta, ſiue ac
<
lb
/>
cidentia, ſiue ſubſtantię,
<
lb
/>
vt diſſerentię Metaphy-
<
lb
/>
ſicæ, materia, & forma,
<
lb
/>
&c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87590
"
xml:space
="
preserve
"> Item ens inſinitum,
<
lb
/>
Deus ſcilicet optimus
<
lb
/>
maximus, & diuinæ per
<
lb
/>
ſonæ, quibus cæterę defi
<
lb
/>
nitionis partes conueni-
<
lb
/>
unt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87604
"
xml:space
="
preserve
"> Cũ ſubditur (nec de
<
lb
/>
ſubiectovllo dicitur) ex-
<
lb
/>
cluduntur omnes naturę
<
lb
/>
vniuerſales cõpletæ, tã
<
lb
/>
accidentium, quã ſubſtã
<
lb
/>
tiarũ, quia prædicantur
<
lb
/>
de inferioribus.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87620
"
xml:space
="
preserve
"> Deniq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87623
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
[nec in ſubiecto eſt] reij
<
lb
/>
cit accidẽtia ſingularia,
<
lb
/>
q́ iuxta ſecũdicap.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87632
"
xml:space
="
preserve
"> doctri
<
lb
/>
nã in ſubiecto exiſtunt.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87641
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Quidam homo &c.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87648
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Hæc afferuntur loco exẽ
<
lb
/>
pli pro ijs, pro quibus ve
<
lb
/>
rificantur, ſcilicet proSo
<
lb
/>
crate, & Platone, nã ſub
<
lb
/>
ca forma nõ ſunt primæ
<
lb
/>
ſubſtantiæ prædicamen
<
lb
/>
tales, ſed vaga indiuidua
<
lb
/>
vt poſteà dicemus.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87670
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Secundæ verò ſubſtantiæ.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87677
"
xml:space
="
preserve
">Hæc eſt ſecundarum ſubſtantia:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87680
"
xml:space
="
preserve
"> um definitio, in qua loco generis
<
lb
/>
collocandum eft ens prædicamentale, perinde atque in præcedente definitione, ita vt tota defini
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0282-05
"
xlink:href
="
note-0282-05a
"
xml:space
="
preserve
">Explicatio
<
lb
/>
deſinitionis
<
lb
/>
ſecundæ ſub-
<
lb
/>
ſtantiæ.</
note
>
tio ſic proponatur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87689
"
xml:space
="
preserve
"> Secundæ ſubſtantiæ ſunt entia prædicamentalia, quæ ſunt genera, & ſpecies,
<
lb
/>
in quibus inſunt primæ, id eſt ſub quibus primæ coercentur, vt propria inferiora.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87694
"
xml:space
="
preserve
"> Prima deſini
<
lb
/>
tionis parte excluduntur omnia, quæ in proxima definitione.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87700
"
xml:space
="
preserve
"> Secunda reijciuntur ſingularia cõ
<
lb
/>
pleta, & prædicamentalia, quæ in prima parte cõtinebantur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87705
"
xml:space
="
preserve
"> Per tertiã abijcies accidẽtia vniuer
<
lb
/>
ſalia, quanuis enim de primis ſubſtantijs vniuerſaliter aſſirmantur, earum tamen genera, & ſpe-
<
lb
/>
cies non ſunt, ſed propria, vel accidentia.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87727
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Manifeſtum autem.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87735
"
xml:space
="
preserve
">Quoniã dixit ſolas ſecundas ſubſtãtias eſſe genera, & ſpecies primarũ,
<
lb
/>
reddit huius rei cauſã ex doctrina capitis ſecũdi, vbi hoc diſcrimẽ ſtatuit inter dici de ſubiecto,
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0282-06
"
xlink:href
="
note-0282-06a
"
xml:space
="
preserve
">Quid ſit dici
<
lb
/>
de ſubiecto,
<
lb
/>
& eßeinſub
<
lb
/>
iecto.</
note
>
& eſſe in ſubiecto, quod illud ſit prædicari eſſẽtialiter, & inqm
<
unsure
/>
id de inferiori, hoc vero inhærere
<
lb
/>
ſubiecto, in cuius eſſentia nõ includatur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87748
"
xml:space
="
preserve
">cũ ergo planũ ſit genera, & ſpecies prædicari quidditati
<
lb
/>
ue de ſuis indiuiduis, & hoc inſũ habeãt ſecũdę ſubſtãtiæ, nõ verò accidẽtia, proptereà definiẽdo
<
lb
/>
ſecũdas ſubſtãtias dixit eſſe genera, & ſpecies primarũ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87755
"
xml:space
="
preserve
"> Qd accidẽtibus cõuenire nõ põt, hæc.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87758
"
xml:space
="
preserve
">n.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e87762
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
</
s
>
</
p
>
</
div
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>