Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita
,
1606
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
281
(279)
282
(280)
283
(281)
284
(282)
285
(283)
286
(284)
287
(285)
288
(286)
289
(287)
290
(288)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
page
|<
<
(282)
of 990
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e87112
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
130
">
<
pb
o
="
282
"
file
="
0284
"
n
="
284
"
rhead
="
IN PRAEDICAMENTA ARISTOTELIS.
"/>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e88312
"
type
="
textflow-1
"
level
="
2
"
n
="
3
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88318
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
cantur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88323
"
xml:space
="
preserve
"> A prima nanq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88326
"
xml:space
="
preserve
"> ſubſtantia, prædicatio nulla eſt, de nullo
<
lb
/>
enim ſubiecto dicitur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88331
"
xml:space
="
preserve
"> Secundarum verò ſubſtantiarum ſpecies
<
lb
/>
quidem de indiuiduo prædicatur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88336
"
xml:space
="
preserve
"> genus autem, & de ſpecie præ-
<
lb
/>
dicatur, & de indiuiduo.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88342
"
xml:space
="
preserve
"> Similiter autem, & differentiæ, & de ſpe
<
lb
/>
ciebus, & de indiuiduis prædicantur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88347
"
xml:space
="
preserve
"> Iam verò, & rationem pri-
<
lb
/>
mæ ſubſtantiæ ſpecierum generumque ſuſcipiunt, & ſpecies gene-
<
lb
/>
ris:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88354
"
xml:space
="
preserve
"> quæcunq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88357
"
xml:space
="
preserve
"> enim de prædicato dicuntur, eadem, & de
<
gap
/>
ubiecto
<
lb
/>
dicentur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88364
"
xml:space
="
preserve
"> Similiter autem rationem differentiarum ſuſcipiunt ſpe
<
lb
/>
cies, & indiuidua.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88369
"
xml:space
="
preserve
"> Vniuoca autem ſunt, quorũ & nomen cõmune
<
lb
/>
eſt, & ratio eadem:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88375
"
xml:space
="
preserve
"> quare omnia, quæ à ſubſtantijs differentijsq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88378
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
ſunt, vniuocè prædicantur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88383
"
xml:space
="
preserve
"> Omnis autem ſubſtantia boc ali-
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0284-01
"
xlink:href
="
note-0284-01a
"
xml:space
="
preserve
">Text. 7.</
note
>
quid ſignificare videtur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88390
"
xml:space
="
preserve
"> In primis igitur ſubſtantijs indubitabile
<
lb
/>
id verũq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88395
"
xml:space
="
preserve
"> eſt, hoc aliquid ipſas ſignificare.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88398
"
xml:space
="
preserve
"> Indiuiduũ enim vnũq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88402
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
numero eſt, quod ſignificatur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88407
"
xml:space
="
preserve
"> In ſecundis verò ſubſtantijs, ſimili-
<
lb
/>
ter quidem propter appellationis figuram boc aliquid ſignificare
<
lb
/>
videtur, cum quis, aut bominem, aut animal dixerit:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88414
"
xml:space
="
preserve
"> nō tamen eſt
<
lb
/>
verum, ſed quale quid potius ſignificat:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88419
"
xml:space
="
preserve
"> non eſt enim vnum ipſum
<
lb
/>
ſubiectum, vt ipſa ſubſtantia prima:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88424
"
xml:space
="
preserve
"> ſed de pluribus ipſe bomo, &
<
lb
/>
animal dicitur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88429
"
xml:space
="
preserve
"> V erum non quale quid abſolutè ſignificat, per inde ac album:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88435
"
xml:space
="
preserve
"> nibil enim aliud album, quam quale ſignificat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88438
"
xml:space
="
preserve
"> At
<
lb
/>
ſpecies, & genus circa ſubſtantiam quale ipſum definiunt:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88443
"
xml:space
="
preserve
"> qualẽ
<
lb
/>
enim quandam ſubſtantiam ſanè ſignificant.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88448
"
xml:space
="
preserve
"> Genere tamen ampli-
<
lb
/>
or deſinitio quam ſpecie fieri ſolet, qui nanque animal dicit, is plu-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0284-02
"
xlink:href
="
note-0284-02a
"
xml:space
="
preserve
">Text. 8.</
note
>
ra complectitur, quam is, qui bominem dicit Competit præte- reà ſubſtantijs, & nibil ipſis contrarium eſſe.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88459
"
xml:space
="
preserve
"> Primæ nanq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88462
"
xml:space
="
preserve
"> ſubſtã
<
lb
/>
tiæ, vt alicui bomini, aut alicui animali quidnam contrarium fue-
<
lb
/>
rit?</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88470
"
xml:space
="
preserve
"> nibil enim prorſus bis aduerſatur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88473
"
xml:space
="
preserve
"> At neq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88476
"
xml:space
="
preserve
"> ipſi bomini, vel
<
lb
/>
animali contrarium quicquam eſſe videtur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88481
"
xml:space
="
preserve
"> Non tamen boc ſub-
<
lb
/>
ſtantiæ proprium eſt, alijs enim competit, vt qnantitati:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88486
"
xml:space
="
preserve
"> bicubito
<
lb
/>
enim, aut tricubito nibil contrarium eſſe videtur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88491
"
xml:space
="
preserve
"> neq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88495
"
xml:space
="
preserve
"> ipſis decẽ,
<
lb
/>
</
s
>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e88513
"
type
="
textflow-2
"
level
="
2
"
n
="
4
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88519
"
xml:space
="
preserve
">Ad primum conceſſo antecedente, neganda eſt conſequentia, quia Ariſtoteles argumentatur
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0284-03
"
xlink:href
="
note-0284-03a
"
xml:space
="
preserve
">Solationes ob
<
lb
/>
iectionum.
<
lb
/>
Ad primam</
note
>
à poſteriori, & idem eſt ex eò quòd prima ſubſtantia pluribus ſubſter, inferre ipſam eſſe magis
<
lb
/>
ſubſtantiam, atq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88528
"
xml:space
="
preserve
"> eſſe magis per ſe exiſtentẽ, quò enim aliquid magis per ſe eſt, eò plura ſuſtinet
<
lb
/>
in ſenſu, qui proximè fuſius explicabitur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88533
"
xml:space
="
preserve
"> Ad ſecundum reſpondetur, argumentum affirmatiuũ,
<
lb
/>
à ſuperiori ad inferius, & negatiuum ab inferiori ad ſuperius, tunc non valere, quando procedi
<
lb
/>
tur ad inferius determinatum, & ab inferiori determinato, Verb.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88540
"
xml:space
="
preserve
"> c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88543
"
xml:space
="
preserve
"> ſi ita concludas, homo eſt al-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0284-04
"
xlink:href
="
note-0284-04a
"
xml:space
="
preserve
">Ad ſecundã.
<
lb
/>
Ab inferto-
<
lb
/>
r
<
unsure
/>
iribus ad
<
lb
/>
ſuperius,
<
lb
/>
& è contra
<
lb
/>
quomodo ar-
<
lb
/>
gumentandũ</
note
>
bus, ergo Socrates, vel Plato eſt albus.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88551
"
xml:space
="
preserve
"> Socrates non eſt niger, ergo homo non eſt niger:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88554
"
xml:space
="
preserve
"> iſtæ nã-
<
lb
/>
que illationes fallaces ſunt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88559
"
xml:space
="
preserve
"> Secus eſt quando aſſirmatiuè deſcenditur ad inferius indetermina
<
lb
/>
tum, vel aſcenditur ne-
<
lb
/>
gatiuè nõ ab aliquo in-
<
lb
/>
feriori certo, vel incer-
<
lb
/>
to, ſed ab omnibus ſi-
<
lb
/>
mul.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88572
"
xml:space
="
preserve
"> Prima enim dedu
<
lb
/>
ctio fundatur in prima
<
lb
/>
regula ante prædicamẽ
<
lb
/>
tali.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88581
"
xml:space
="
preserve
"> Secunda eſt argu-
<
lb
/>
mentatio à ſufficienti
<
lb
/>
partiũ enumeratione,
<
lb
/>
quę optima eſt, & hoc
<
lb
/>
loco ab Ariſtotele vſu
<
gap
/>
<
lb
/>
pata, vt notauit
<
unsure
/>
Alber-
<
lb
/>
tus Magnus tract.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88601
"
xml:space
="
preserve
"> z.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88605
"
xml:space
="
preserve
"> c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88608
"
xml:space
="
preserve
"> 4.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88611
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Ad primam partẽterti
<
gap
/>
<
lb
/>
reſpondetur corolariũ
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0284-05
"
xlink:href
="
note-0284-05a
"
xml:space
="
preserve
">Ad sertiam.</
note
>
eſſe intelligendũ, quan-
<
lb
/>
do deſtruuntur primæ
<
lb
/>
ſubſtantiæ, quo ad om-
<
lb
/>
nes earũ partes, alioqui
<
lb
/>
ſi altera pars maneat, vt
<
lb
/>
in propoſito exẽplo, ve
<
lb
/>
rũ non eſt, adhuc tamẽ
<
lb
/>
habebit ordinẽ ad pri-
<
lb
/>
mam ſubſtantiã;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88642
"
xml:space
="
preserve
"> quate-
<
lb
/>
nus illa pars ideò per-
<
lb
/>
ſiſtit, vt aliqua prima
<
lb
/>
ſubſtãtia ex illa coaleſ-
<
lb
/>
cat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88653
"
xml:space
="
preserve
"> Ad ſecundã paitẽ
<
lb
/>
reſpondet Alberrus ſu
<
lb
/>
prà, Porphyrium loqui
<
lb
/>
de generibus & ſpecie
<
lb
/>
bus quoad eſſentiã, quo
<
lb
/>
ad hanc enim pendere
<
lb
/>
nequit ſuperius ab in-
<
lb
/>
feriori, Ariſtotelẽ verò
<
lb
/>
in pręſẽti, agere de ijſ-
<
lb
/>
dem quo ad exiſtentiã,
<
lb
/>
quã certũ eſt extra ſin-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0284-06
"
xlink:href
="
note-0284-06a
"
xml:space
="
preserve
">Comparãtur
<
lb
/>
ſecundæ ſub-
<
lb
/>
ſtantiæ inter
<
lb
/>
ſe.</
note
>
gularia habere nõ poſ-
<
lb
/>
ſe, vt contra Platonẽ in Metaphyſ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88684
"
xml:space
="
preserve
"> oſtendit, & nos ſupra conuicimus.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88730
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Secundarum verò.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88737
"
xml:space
="
preserve
">Cõparat ſecundas ſubſtantias inter ſe, docetq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88740
"
xml:space
="
preserve
"> ſpecies eſſe magis ſub-
<
lb
/>
ſtantias, quam genera, quod probat duplici argumento.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88745
"
xml:space
="
preserve
"> Primò quia propinquius accedunt ad
<
lb
/>
primas ſubſtãtias, eſt enim vniuerſaliter verũ, quod id eſt magis tale, quod propius accedit ad
<
lb
/>
id quod maxime eſt tale, quare ſi ſpecies viciniores quã genera ſunt primis ſubſtãtijs, quæ ma-
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0284-07
"
xlink:href
="
note-0284-07a
"
xml:space
="
preserve
">Comparãtur
<
lb
/>
ſpeciesinfimæ
<
lb
/>
ſubſiantiarũ
<
lb
/>
inter ſe.</
note
>
ximè ſubſtãtiæ exiſtunt, neceſſe eſt eaſdẽ ſpecies magis ſubſtãtias eſſe, quã earũ genera.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88756
"
xml:space
="
preserve
"> Primã
<
lb
/>
propoſitionẽ probat ex eo, quòd Species magis explicat naturã primæ ſubſtantię, quã Genus.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88762
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Secundò, quoniã quę magis ſubſtant, ſunt magis ſubſtãtię, vt dixit, ſed Speciesmagis ſubſtãt quã
<
lb
/>
Genera, ſiquidem ſubijciuntur ipſis Generibus, ergo magis ſubſtantię ſunt, quã eadẽ genera.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88785
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Ipſarū verò ſpecierum.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88792
"
xml:space
="
preserve
">Confert ſpecies inſimas ſubſtantiarum inter ſe, affirmatq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88795
"
xml:space
="
preserve
"> eas eſſe
<
lb
/>
æque ſubſtantias, eò quòd æqualiter declarant naturã primarũ ſubſtantiarũnã ſi quis (inquit)
<
lb
/>
petat quid ſit quidam homo, æque bene reſpondetur per hominem, ac quęrenti quid ſit qui-
<
lb
/>
dam equus, per equum.</
s
>
</
p
>
</
div
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>