Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita
,
1606
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
281
(279)
282
(280)
283
(281)
284
(282)
285
(283)
286
(284)
287
(285)
288
(286)
289
(287)
290
(288)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
page
|<
<
(283)
of 990
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e87112
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
130
">
<
pb
o
="
283
"
file
="
0285
"
n
="
285
"
rhead
="
EXPLANATIO CAP. V. DE SVBSTANTIA.
"/>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e88811
"
type
="
textflow-1
"
level
="
2
"
n
="
4
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88817
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
neq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88822
"
xml:space
="
preserve
"> talium cuiquam quicquam aduerſatur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88825
"
xml:space
="
preserve
"> Niſi quiſpiam mul-
<
lb
/>
tum pauco, aut magnum paruo dixerit eſſe contrarium:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88830
"
xml:space
="
preserve
"> attamen
<
lb
/>
nibil eorum, quæ definitæ ſunt quantitates, cuiquam prorſus ad-
<
lb
/>
uerſari videtur.</
s
>
</
p
>
<
note
position
="
left
"
xml:space
="
preserve
">Text. 9.</
note
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88843
"
xml:space
="
preserve
"> At verò ſubſtantia non ſuſcipere gradus videtur, vt ſit magis minusvè talis.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88847
"
xml:space
="
preserve
"> Atq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88850
"
xml:space
="
preserve
"> non dico ſubſtantiam ſubſtãtia non magis ſub-
<
lb
/>
ſtantiam eſſe:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88855
"
xml:space
="
preserve
"> hoc enim iam diximus ita eſſe, ſed quanq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88858
"
xml:space
="
preserve
"> ſubſtantiã
<
lb
/>
id ipſũ quod eſt, non dici magis, ac minus eſſe, ſiveluti ſubſtãtia ea-
<
lb
/>
dem bomo ſit, non eſt magis, ac minus, aut ſe ipſo, aut alio bomo:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88866
"
xml:space
="
preserve
"> nõ
<
lb
/>
enim alius alio magis bomo eſt, perinde atque albũ aliud alio ma-
<
lb
/>
gis, ac minus eſt album:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88873
"
xml:space
="
preserve
"> corpus item album magis albũ nunc, quã
<
lb
/>
prius, & calidũ magis nunc calidum ac minus dicitur eſſe:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88878
"
xml:space
="
preserve
"> ſubſtã
<
lb
/>
tia verò non magis dicitur, nec minus, neque bomo magis nũc bo-
<
lb
/>
mo, quam prius dicitur eſſe, neque cæterorum quicquam omnino
<
lb
/>
quæ ſubſtantiæ ſubeunt rationem, quare patet, ſubſtantiam gradus
<
lb
/>
ſuſcipere non poſſe, vt magis ſit vnquam id quod eſt, atque minus.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88892
"
xml:space
="
preserve
">Maximè verò ſubſtantiæ proprium boc eſſe.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88896
"
xml:space
="
preserve
"> videtur idem
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0285-02
"
xlink:href
="
note-0285-02a
"
xml:space
="
preserve
">Text. 10.</
note
>
inquã vnumque numero permanens, contrariorũ eſſe ſuſceptiuũ:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88901
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
quale nibil in ijs quæ ſubſtantiæ non ſubeunt rationem proferre
<
lb
/>
poßis:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88908
"
xml:space
="
preserve
"> quod vnum numero cum ſit, recipere in ſe contraria poßit:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88911
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
vt color vnus idemque numero, albus idem ac niger:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88917
"
xml:space
="
preserve
"> negotiumvè
<
lb
/>
idem numero, bonũ malumque vt dicatur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88922
"
xml:space
="
preserve
"> ac in cæteris ſimiliter,
<
lb
/>
quæcunque ſubſtantia non ſunt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88927
"
xml:space
="
preserve
"> Subſtantia autem vna eademque
<
lb
/>
numero contrariorum eſt ſuſceptiua, veluti quidã bomo vnus, ac
<
lb
/>
idem interdum fit albus, interdũ niger, & calidus atque frigidus,
<
lb
/>
& vitioſus ac ſtudioſus.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88936
"
xml:space
="
preserve
"> Ad alia verò nulla id ipſũ accommodari
<
lb
/>
videtur, niſi fortaße quiſpiã inſtaret, orationẽ opinionemque di-
<
lb
/>
cens contrariorum eſſe ſuſceptiuas.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88943
"
xml:space
="
preserve
"> Eadẽ enim oratio falſa, vera-
<
lb
/>
que eſſe videtur, nã ſi vera eſt bæc oratio quempiã inquã, ſedere,
<
lb
/>
ſi ille ſurgat, eadem bæc oratio falſa erit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88950
"
xml:space
="
preserve
"> Idem & in opinione fieri</
s
>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e88964
"
type
="
textflow-2
"
level
="
2
"
n
="
5
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88970
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Similiter autem.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88977
"
xml:space
="
preserve
">Cõparat primas ſubſtantias inter ſe, docetq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88980
"
xml:space
="
preserve
"> omnes eſſe æque ſubſtãtias,
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0285-03
"
xlink:href
="
note-0285-03a
"
xml:space
="
preserve
">Comparãtu
<
gap
/>
<
lb
/>
primæ ſubſt
<
gap
/>
<
lb
/>
tiæ inter ſe;
<
lb
/>
Obiectio.</
note
>
quod exẽplo tantũ conſirmat:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88987
"
xml:space
="
preserve
"> ratio tamẽ eſt, quia omnes æq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88990
"
xml:space
="
preserve
"> indepẽdentes ſunt in exiſtẽdo, cũ
<
lb
/>
nulla egeat ſubiecto, vel inhæſionis, vel prædicationis.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88996
"
xml:space
="
preserve
"> Oppones;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e88999
"
xml:space
="
preserve
"> ea dicitur ab Ariſtotele magis
<
lb
/>
ſubſtantia, quæ pluribus ſubſtat, ſed quædam ſpecies pluribus ſubſunt generibus, & accidentibus
<
lb
/>
quam aliæ, nam multo plura genera ſunt in homine, quam in cœlo Martis:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89006
"
xml:space
="
preserve
"> ſimiliter inter pri-
<
lb
/>
mas ſubſtantias pluribus ſubſtat hic homo, quam hoc cęlum Martis:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89011
"
xml:space
="
preserve
"> ergo falſum eſt omnes ſpe-
<
lb
/>
cies inſimas inter ſe, & omnia inter ſe indiuidua eſſe æqualiter ſubſtantias.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89016
"
xml:space
="
preserve
"> Reſpondetur Ari
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0285-04
"
xlink:href
="
note-0285-04a
"
xml:space
="
preserve
">Reſponſie.</
note
>
ſtotelem nõ docuiſſe illam eſſe magis ſubſtantiã, quæ quomodocunque pluribus ſubſtat, alioqui
<
lb
/>
nõnullę ſpecies eſſent
<
lb
/>
magis ſubſtantiæ, quã
<
lb
/>
aliarũ indiuidua, quia
<
lb
/>
pluribus generibus &
<
lb
/>
accidentibus ſubſunt,
<
lb
/>
ſed quæ pluribus ſub-
<
lb
/>
ſtat in eadem recta ſe
<
lb
/>
rie, quoniam ea, quæ
<
lb
/>
plura ſuſtinẽt in eadẽ
<
lb
/>
recta linea, pauciorib
<
gap
/>
<
lb
/>
egẽt vt exiſtant, atque
<
lb
/>
adeo magis per ſe exi
<
lb
/>
ſtunt;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89053
"
xml:space
="
preserve
"> in quo poſita eſt
<
lb
/>
ratio ſubſtãtiæ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89059
"
xml:space
="
preserve
"> Porro
<
lb
/>
verũ iudiciũ æqualita
<
lb
/>
tis, vel inæqualitatis
<
lb
/>
inter ſubſtãtiaseſt per
<
lb
/>
ſe exiſtere, & pſe ſub-
<
lb
/>
ſtare, id eſt, pauciori-
<
lb
/>
bus ad exiſtendum, &
<
lb
/>
ſubſtandum indigere,
<
lb
/>
& quia omnes inſimæ,
<
lb
/>
ſpecies indiuiduis tan-
<
lb
/>
tum egent ad hæc mu-
<
lb
/>
nera, indiuidua autem
<
lb
/>
nullo egent inferiori,
<
lb
/>
meritò ſpecies inter ſe
<
lb
/>
collatę, æquè ſubſtãtiæ
<
lb
/>
dicuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89094
"
xml:space
="
preserve
"> Similiter indi
<
lb
/>
uidua cum inter ſe con
<
lb
/>
feruntur.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89123
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Merito igitur.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89130
"
xml:space
="
preserve
">Cõ-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0285-05
"
xlink:href
="
note-0285-05a
"
xml:space
="
preserve
">Cur ſola g
<
gap
/>
<
lb
/>
nera, & ſpe
<
lb
/>
cies ſecundæ
<
lb
/>
ſuſtantiæ ap
<
lb
/>
pellantur.</
note
>
cludit ex dictis, cur ex
<
lb
/>
omnibus, quæ de primis
<
lb
/>
ſubſtantijs dicuntur, ſo
<
lb
/>
la earum genera, & ſpe-
<
lb
/>
cies, ſecũdas ſubſtantias
<
lb
/>
appellarit, vtitur duplici
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0285-06
"
xlink:href
="
note-0285-06a
"
xml:space
="
preserve
">1. ratio.
<
lb
/>
2. ratio.</
note
>
argumento.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89152
"
xml:space
="
preserve
"> Primo, quia
<
lb
/>
hæc tantũ declarant na
<
lb
/>
turam primarum ſub-
<
lb
/>
ſtãtiarum;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89161
"
xml:space
="
preserve
"> cætera ſuntextranea, intelligit prędicata cõpleta, quæ ponuntur in
<
gap
/>
ecta ſerie alicu
<
lb
/>
ius Prędicamenti, alias non diceret reliqua omnia eſſe extranea, quia diſſerentiæ ſubſtantiales
<
lb
/>
ſunt de ratione primarum ſubſtãtiarum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89170
"
xml:space
="
preserve
"> Secundò, quemadmodũ primæ ſubftantiæ ſubſtant re-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0285-07
"
xlink:href
="
note-0285-07a
"
xml:space
="
preserve
">Exponuntu
<
gap
/>
<
lb
/>
proprietates
<
lb
/>
ſubſtantiæ
<
lb
/>
prædicamen
<
lb
/>
talis.</
note
>
liquis omnibus, ita earum genera, & ſpecies omnibus alijs ſubijciuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89178
"
xml:space
="
preserve
"> Nam omnia acciden
<
lb
/>
dia realia, quę ſunt in primis ſubſtantijs, de illarũ generibus, & ſpeciebus verè prædicãtur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89183
"
xml:space
="
preserve
"> Dixi
<
lb
/>
(accidentia realia) quia intentionalia non eſt neceſſe, vt ſi in primis exiſtunt, de ſecundis etiam
<
lb
/>
prædicentur.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89228
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Commune autem.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89235
"
xml:space
="
preserve
">Hæc eſt poſterior huius capitis pars, in qua vt explicationem ſubſtan-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0285-08
"
xlink:href
="
note-0285-08a
"
xml:space
="
preserve
">Prima pro-
<
lb
/>
prie
<
unsure
/>
tas ex-
<
lb
/>
planatur.</
note
>
tiæ prædicamentalis pleniorem reddat, quaſdas eius proprietates exponit, ſumitque exordium
<
lb
/>
ab ea, quę tanquam præcipua in ſubſtantiæ deſcriptione vſurpatur, ſcilicet, non eſſe in ſubiecto.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89244
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Id oſtendit in vtraque ſubſtantia;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89249
"
xml:space
="
preserve
"> in prima quidem, ex illius deſcriptione, quæ eſt, non dici neq́
<
lb
/>
</
s
>
</
p
>
</
div
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>