Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita
,
1606
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
281
(279)
282
(280)
283
(281)
284
(282)
285
(283)
286
(284)
287
(285)
288
(286)
289
(287)
290
(288)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
page
|<
<
(284)
of 990
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e87112
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
130
">
<
pb
o
="
284
"
file
="
0286
"
n
="
286
"
rhead
="
IN PRAEDICAMENTA ARISTOTELIS.
"/>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e89272
"
type
="
textflow-1
"
level
="
2
"
n
="
5
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89278
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
videtur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89283
"
xml:space
="
preserve
"> Nam ſi quiſpiam opinatur quempiã ſedere, ſi ſurgat ille
<
lb
/>
falſo nimirum opinabitur, qui de illo eandem babet opinionem.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89288
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Enim verò ſi quispiam & his illud accommodatum duxerit eſſe,
<
lb
/>
in modo tamen babebit vtique differentiam:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89295
"
xml:space
="
preserve
"> ſubſtantię enim ipſæ
<
lb
/>
ſui mutatione contrariorum ſunt ſuſceptrices:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89300
"
xml:space
="
preserve
"> ſi fit enim ex calido
<
lb
/>
quipipam frigidũ, mutatur ſanè, alteratur enim vt patet:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89306
"
xml:space
="
preserve
"> & ſimi
<
lb
/>
liter ſi nigrum ex albo fit, & ſtudioſum è vitioſo, & in cæteris
<
lb
/>
ſimilimodo, vnum quidque mutationem ſuſcipiens, contrariorũ
<
lb
/>
eſt ſuſceptiuum:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89315
"
xml:space
="
preserve
"> In oratione verò atque opinione non ita fit, ſed
<
lb
/>
ipſè quidem immobiles penitus manent:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89320
"
xml:space
="
preserve
"> ſi res autem moueatur,
<
lb
/>
ibi tum euadunt circa ea contraria:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89325
"
xml:space
="
preserve
"> oratio nanque eadem manet,
<
lb
/>
quempiam inquam ſedere:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89330
"
xml:space
="
preserve
"> re autem mota, interdum uera, inter-
<
lb
/>
dum falſa fit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89335
"
xml:space
="
preserve
"> Eadem circa opinionem etiam fiunt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89339
"
xml:space
="
preserve
"> Quare ſaltem
<
lb
/>
hoc quidem modo ſubſtantiæ proprium erit, ipſam ſui mutatione
<
lb
/>
ſuſceptricem cõtr ariorum eſſe.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89346
"
xml:space
="
preserve
"> Quod ſi quiſpiam & hoc acceptet,
<
lb
/>
opinionem vt putet, orationemue ſuſceptiuas contrariorum eſſe,
<
lb
/>
ſcit id ipſum verum non eſſe.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89353
"
xml:space
="
preserve
"> Oratio nanque opiniòue, non quia
<
lb
/>
ſuſcipiunt aliquid, ideo ſuſceptiua contrariorum eſſe dicuntur:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89358
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
ſed quia circa quippiã aliud accidit aliquid.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89363
"
xml:space
="
preserve
"> Ex eo nanque vera
<
lb
/>
vel falſa or atio ac opinio dicitur eſſe, quia res ipſa eſt, aut nõ eſt:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89368
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
non quia ipſæ contrariorum ſunt ſuſceptiuæ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89374
"
xml:space
="
preserve
"> Simpliciter enim à
<
lb
/>
nulla re prorſus aut or atio aut opinio mouetur, quare non erunt
<
lb
/>
ſuſceptiuæ profectò contrariorũ, ſi paßio in ipſis nulla eſſiciatur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89381
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
At ſubſtantia hoc ſuſceptiua contrariorum dicitur eſſe, quòd cõ-
<
lb
/>
traria ſuſcipiatipſa.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89388
"
xml:space
="
preserve
"> Morbum enim & ſanitatem, nigredinẽ atq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89391
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
albedinem ſuſcipit:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89396
"
xml:space
="
preserve
"> atque vnum quodque talium ipſa ſuſcipiens,
<
lb
/>
ſuſceptrix contr ariorum dicitur eſſe.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89401
"
xml:space
="
preserve
"> Quare ſubſtantiæ propriũ
<
lb
/>
erit, ipſam vnum idemque numero permanentem, mutatione ſui
<
lb
/>
ſuſceptrisem eſſe contr ariorum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89409
"
xml:space
="
preserve
"> Sed de ſubſtantia quidem ba-
<
lb
/>
ctenus.</
s
>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e89419
"
type
="
textflow-2
"
level
="
2
"
n
="
6
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89425
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
e.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89430
"
xml:space
="
preserve
"> Te in ſubiecto, in ſecunda verò, quia licet de prima ſubftantia dicatur, in ea tamen non eſt ve
<
lb
/>
in ſubiecto;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89435
"
xml:space
="
preserve
"> nam quæ ſunt in ſubiecto, ſolo nomine de illo prędicantur, ſecundæ autem ſubſtan
<
lb
/>
tiχ nomine & ratione de primis dicuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89440
"
xml:space
="
preserve
"> Eadem ratione oſtendit hoc attributum conueni-
<
lb
/>
re differentijs ſubſtantiarum, nimirum, quia nomine & ratione de primis dicuntur;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89445
"
xml:space
="
preserve
"> vnde colli
<
lb
/>
git hanc proprietatem non eſſe rigoroſam comparatione ſubſtantię prædicamentalis, ſeu non
<
lb
/>
convenire quarto modo apud Porphyrium explicato, ſed ſecundo, conuenit enim omni, ſed nõ
<
lb
/>
ſoli, cum conueniat differentijs, & partibus ſubſtantiarum, quæ videri alicui poſſent, inquit, in
<
lb
/>
toto eſſe, vt in ſubiecto, re tamen vera non ſunt, vt earum nomen & ratio indicat, nam quę ſunt
<
lb
/>
in ſubiecto, nõ ſunt ſub
<
lb
/>
iectorũ partes, vt ex ca-
<
lb
/>
pite ſecundo apertũ eſt.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89466
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
In eſt autem.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89473
"
xml:space
="
preserve
">Secun
<
lb
/>
dum attributũ eſt vniuo
<
lb
/>
<
note
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0286-01
"
xlink:href
="
note-0286-01a
"
xml:space
="
preserve
">Secund
<
gap
/>
pro
<
lb
/>
prietas, qui-
<
lb
/>
bus ſubſtan-
<
lb
/>
tijs, & quo-
<
lb
/>
modo conue-
<
lb
/>
nit.</
note
>
cè prædicari, prædicatio
<
lb
/>
ne, ſcilicet, directa & ar
<
lb
/>
tificioſa, quod etiam ſub
<
lb
/>
ſtantiarum differentijs
<
lb
/>
conuenire docet, & ita
<
lb
/>
conſirmat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89493
"
xml:space
="
preserve
"> Omnis præ-
<
lb
/>
dicatio à ſubſtantijs de
<
lb
/>
ducta, aut eſt ſpeciei de
<
lb
/>
indiuiduo, aut Generis,
<
lb
/>
vel differentiæ de ſpecie
<
lb
/>
bus, ſed omnis hæc eſt
<
lb
/>
vniuoca, ergo & c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89509
"
xml:space
="
preserve
"> probat
<
lb
/>
maiorẽ, quia prima ſub-
<
lb
/>
ſtantia de nullo dicitur,
<
lb
/>
ſecundæ verò & differẽ-
<
lb
/>
tiæ non prædicantur de
<
lb
/>
alijs, quam de inferiori-
<
lb
/>
bus, quę vel ſunt ſpecies
<
lb
/>
vel indiuidua:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89527
"
xml:space
="
preserve
"> probat Mi
<
lb
/>
norẽ, prædicatio vniuo-
<
lb
/>
ca eſt, quæ ſit nomine, &
<
lb
/>
ratione, ſed genera, ſpe-
<
lb
/>
cies, & differentiæ ita
<
lb
/>
prædicantur, ergo prædi
<
lb
/>
cantur vniuocè.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89544
"
xml:space
="
preserve
"> Hoc at
<
lb
/>
tributum, ſi cum ſubſtan
<
lb
/>
rijs prædicamentalibus
<
lb
/>
conſeratur, nullo modo
<
lb
/>
eſt proprium, cũ nec om
<
lb
/>
nibus nec ſolis attribua-
<
lb
/>
tur, ſi vero cũ omnibus
<
lb
/>
tàm completis, quàm in
<
lb
/>
completis, eſt proprium
<
lb
/>
primo modo, licèt enim
<
lb
/>
omnibus nõ conueniat,
<
lb
/>
vt explicatum eſt, at competit ſolis;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89570
"
xml:space
="
preserve
"> nam accidẽtia quanuis de aliquibus vniuocè prædicentur,
<
lb
/>
id tamen non vendicant reſpectu omnium de quibus directè, artificioſe, & tanquam de minus
<
lb
/>
latè patentibus affirmantur, ſiquidem de ſubſtantijs nomine, & ratione prædicari non poſſunt.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89599
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Omnis autem
<
unsure
/>
ſubſtantia.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89608
"
xml:space
="
preserve
">Tertia proprietas eſt, ſignificare hoc aliquid, ideſt, quidpiam per
<
lb
/>
<
note
style
="
it
"
position
="
left
"
xlink:label
="
note-0286-02
"
xlink:href
="
note-0286-02a
"
xml:space
="
preserve
">Tertia pro-
<
lb
/>
prie
<
gap
/>
as quo-
<
lb
/>
me
<
unsure
/>
do accipiẽ
<
lb
/>
da.</
note
>
ſe omninò exiſtens;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89615
"
xml:space
="
preserve
"> Quod attributũ vt proponitur, nõ ſubſtantijs, ſed earũ nominibus accõmo-
<
lb
/>
datur, facile tamen in res cadet, ſi pro, ſignificare, intelligas eſſe hoc aliquid;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89620
"
xml:space
="
preserve
"> conuenit autẽ ſolis
<
lb
/>
primis ſubſtantijs, nã ſecundæ, etſi videantur hoc aliquid eſſe, ideſt per ſe vltimo exiſtere, (vt
<
lb
/>
Plato exiſtimabat) potius tamen ſunt quale quid, hoc eſt, ſubſtãtiæ per modũ qualitatis, ſeu ſor
<
lb
/>
mæ:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89629
"
xml:space
="
preserve
"> quod ſi nomina ſecundarũ ſubſtantiarũ aliquando dicũtur ſignificare hoc aliquid, id accide
<
lb
/>
re docet ob figurã appellationis, vel quia plerũq;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89635
"
xml:space
="
preserve
"> primas ſubſtantias nominibus ſecundarũ voca
<
lb
/>
mus, vt cũ dicimus, noui hominẽ:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89640
"
xml:space
="
preserve
"> vel cũ ſint nomina abſoluta, ſignificant ſecundã ſubſtantiã per
<
lb
/>
ſe, quaſi in nullo exiſteret.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89645
"
xml:space
="
preserve
"> Hoc attributum ſiue ad nomina, ſiue ad ſubſtantias comparetur, eſt
<
lb
/>
proprium primo modo, cũ ſolis cõtingat ſubſtantijs, & nõ omnibus, vt ex dictis maniſeſtũ eſt</
s
>
</
p
>
</
div
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>