Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita
,
1606
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
281
(279)
282
(280)
283
(281)
284
(282)
285
(283)
286
(284)
287
(285)
288
(286)
289
(287)
290
(288)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
page
|<
<
(285)
of 990
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e87112
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
130
">
<
pb
o
="
285
"
file
="
0287
"
n
="
287
"
rhead
="
EXPLANATIO CAP. V. DESVBSTANTIA.
"/>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e89673
"
type
="
textflow-2
"
level
="
2
"
n
="
7
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89679
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Verum non quale.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89686
"
xml:space
="
preserve
">Quoniam dixerat ſecundas ſubſtantias eſſe quale aliquid, ne quiſpiã
<
lb
/>
decipiatur eas ſubſtantias à qualitatibus non diſtinguens, hoc inter illas diſcrimen ſtatuit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89691
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0287-01
"
xlink:href
="
note-0287-01a
"
xml:space
="
preserve
">Diſcrimẽ no-
<
lb
/>
tandum.</
note
>
Quòd qualitates ſint ſormæ ſubſtantijs extrinſecæ, quibus earum naturę minimè definiuntur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89698
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
At ſecundæ ſubſtantiæ ita ſunt formæ ſuorum inferiorum, vt eorum eſſentias conſtituant, &
<
lb
/>
definiant.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89716
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Competit pratereà.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89723
"
xml:space
="
preserve
">Quartum attributum eſt, ſubſtantiæ nihil eſſe contrarium:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89726
"
xml:space
="
preserve
"> quod pro-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0287-02
"
xlink:href
="
note-0287-02a
"
xml:space
="
preserve
">Quarta pro-
<
lb
/>
prietas.</
note
>
bat inductione in omnibus ſubſtantijs, ſumit verò contrarium preſſe, & propriè, (quod quale
<
lb
/>
nam ſit in cap.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89735
"
xml:space
="
preserve
"> decimo ex profeſſo oſtendendum eſt) ſi enim de cõtrario latè, & per accidens ac-
<
lb
/>
cepto loqueretur, non eſt dubium, quin aliquæ ſubſtantię alijs contrarientur, vt ignis aquæ, ſed
<
lb
/>
hæc contrarietas non eſt ex meritis ipſarum ſubſtantiarum, ſed qualitatum, caloris, ſcilicet &
<
lb
/>
frigoris.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89744
"
xml:space
="
preserve
"> Subdit hoc attributum non conuenire ſolis ſubſtantijs, ſed etiam quantitatibus ſaltẽ
<
lb
/>
determinatis, vt bicubito, & tricubito, nam magno, & paruo ſortaſſe, inquit, contrarietas ineit,
<
lb
/>
ſed capite ſequenti oſtendet hæc non eſſe quantitates, ſed relationes.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89752
"
xml:space
="
preserve
"> Ex dictis conſtat hoc at
<
lb
/>
tributum eſſe proprium ſecundò modo reſpectu ſubſtantiarum, cum omnibus conueniat non
<
lb
/>
tamen ſolis.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89771
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
At verò ſubſtantia.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89778
"
xml:space
="
preserve
">Quinta ſubſtantiarum affectio eſt, non ſuſcipere magis, & minus;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89781
"
xml:space
="
preserve
"> quod
<
lb
/>
non aliter probat, quam ex ipſius rei perſpicuitate, & Philoſophorum vſu, nec enim idem ho-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0287-03
"
xlink:href
="
note-0287-03a
"
xml:space
="
preserve
">Quinta pro-
<
lb
/>
prietas.</
note
>
mo dicitur nunc magis homo, quàm antea, nec quam alius homo.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89790
"
xml:space
="
preserve
"> Cæterum quia dixerat vnä
<
lb
/>
ſubſtantiam eſſe magis ſubſtantiam, quàm aliam, aduertit, illud eſſe intelligendum de ſubſtãtia,
<
lb
/>
quoad aliquam eius affectionem ſubſtandi ſcilicet, vel ſubſiſtendi, id verò quod in præſenti do
<
lb
/>
cet, accipiendum eſſe de ſubſtantia ſecundum eſſentiam ſpectata, eſt hoc attributum ſecundo
<
lb
/>
modo proprium, quia conuenit omnibus ſubſtantijs, earum differentijs, & quantitatibus, vt ſe-
<
lb
/>
quenti capite docebit, vbi quid ſit magis, & minus ſuſcipere indicabimus.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89814
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Maximè verò.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89821
"
xml:space
="
preserve
">Sextum attributum, quod Ariſtoteles vocat maximè proprium, ideſt, pro-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0287-04
"
xlink:href
="
note-0287-04a
"
xml:space
="
preserve
">Sexta pro-
<
lb
/>
prietas.</
note
>
prium quarto modo iuxta grauiotum interpretum expoſitionem, eſt, vt ſubſtantia, vna numero
<
lb
/>
permanens, ſuſceptiua ſit contrariorum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89830
"
xml:space
="
preserve
"> Id ſolis ſubſtantijs conuenire exemplis conſirmat, nã
<
lb
/>
idem homo nunc eſt calidus, nunc frigidus, modo albus, modo niger, at idem numero color, ſem
<
lb
/>
per vel albus vel niger eſt, dixit, (eadem numero ſubſtantia.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89837
"
xml:space
="
preserve
">) quoniam accidens in communi
<
lb
/>
contraria continet, ſub colore enim albor eſt, & nigror.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89842
"
xml:space
="
preserve
"> Opponit Ariſtoteles, eandem numero
<
lb
/>
propoſitionem, vel opinionem, ſieri de vera falſam;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89848
"
xml:space
="
preserve
"> nam ſedente Petro, hæc propoſitio eſt vera,
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0287-05
"
xlink:href
="
note-0287-05a
"
xml:space
="
preserve
">Obiectio.</
note
>
Pecrus ſedet, quę illo non ſedente retineri poteſt, eritque falſa, veritas autem & falſitas contra
<
lb
/>
ria ſunt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89857
"
xml:space
="
preserve
"> Reſpondet, propoſitionem & orationem, non ſuſcipere verum, & ſalſum mutatione
<
lb
/>
ſui, ſed obiecti, nam abſque vlla actione, vel mutatione facta in mente fit oratio vera, vel ſalſa,
<
lb
/>
ſubſtantia autem ſuſcipit contraria mutatione ſui:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89864
"
xml:space
="
preserve
"> quare attributum erit, vt eadẽ numero ſub-
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0287-06
"
xlink:href
="
note-0287-06a
"
xml:space
="
preserve
">Reſponſie.</
note
>
ſtantia ſui mutatione contraria recipiat:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89871
"
xml:space
="
preserve
"> quòd in propoſitionem minimè quadrat.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89874
"
xml:space
="
preserve
"> Facilius reſ-
<
lb
/>
ponderi poſſet, negando verum, & falſum eſſe contraria, ſunt enim vel relationes, vel de nomi
<
lb
/>
nationes extrinſecæ, vt libro ſequenti oſtendemus, de hoc attributo quęſtione 3.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89881
"
xml:space
="
preserve
"> latè diſſeren-
<
lb
/>
dum eſt.</
s
>
</
p
>
</
div
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e89905
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
131
">
<
head
xml:id
="
echoid-head-d1e89907
"
xml:space
="
preserve
"
style
="
it
">QVAESTIO PRIMA.</
head
>
<
head
xml:id
="
echoid-head-d1e89910
"
xml:space
="
preserve
"
style
="
it
">De Subſtantiæ prædicamentalis eſſentia.</
head
>
<
head
xml:id
="
echoid-head-d1e89913
"
xml:space
="
preserve
">ARTICVLVS I.</
head
>
<
head
xml:id
="
echoid-head-d1e89916
"
xml:space
="
preserve
">Formalis ratio prædicamentalis ſubſtantiæ explicatur.</
head
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89921
"
xml:space
="
preserve
">RAtio formalis alicuius entis apud Philoſophos duplex eſt;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89924
"
xml:space
="
preserve
"> vna
<
lb
/>
mentalis altera obiectiua, illa eſt definitio adęquate & perſectè,
<
lb
/>
naturam explicans;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89931
"
xml:space
="
preserve
"> hæc eſt ipſa rei eſſentia per mentalem ratio
<
lb
/>
<
note
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0287-07
"
xlink:href
="
note-0287-07a
"
xml:space
="
preserve
">Ratio for-
<
lb
/>
malis alicu-
<
lb
/>
ius entis du
<
lb
/>
plex eſt, mẽ
<
lb
/>
talis, & ob-
<
lb
/>
iectiua.</
note
>
nem explicata:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89938
"
xml:space
="
preserve
"> inter eas hoc diſcrepat, quod ratio obiectiua, in
<
lb
/>
quacunque re ſimplici, vel compoſita, finita, vel infinita reperitur, cum
<
lb
/>
nulla eſſe poſsit, quæ propria eſsẽtia deſtituatur;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89945
"
xml:space
="
preserve
"> at mẽtalis accepta pro
<
lb
/>
definitione, vt à Philoſophis accipi ſolet, in rebus tantum finitis, & com-
<
lb
/>
poſitis inuenitur;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e89953
"
xml:space
="
preserve
"> debet enim, vt verè eſſentialis ſit definitio, conſtare ex </
s
>
</
p
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>