Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
291
291 (289)
292
292 (290)
293
293 (291)
294
294 (292)
295
295 (293)
296
296 (294)
297
297 (295)
298
298 (296)
299
299 (297)
300
300 (298)
< >
page |< < (295) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e92436" type="section" level="1" n="133">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92796" xml:space="preserve">
              <pb o="295" file="0297" n="297" rhead="QVAESTIO II. ARTIC. II."/>
            fectior in vna, quam in alia, quod aliqua dicatur magis ſubſtantia,
              <lb/>
            quia prior eſt in eius ratione participanda, vniuerſalis ſubſtantia me-
              <lb/>
            rebitur nomen primæ, eſt enim prior ſingulari illo modo, quo ab ea dif-
              <lb/>
            fert.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92824" xml:space="preserve">Omnibus harum opinionum fundamentis in confirmanda noſtra ſen-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0297-01" xlink:href="note-0297-01a" xml:space="preserve">Reſponde-
                <lb/>
              tur ad fun-
                <lb/>
              damentum
                <lb/>
              primæ opi-
                <lb/>
              nionis</note>
            tentia cumulatè ſatisfiiet.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92831" xml:space="preserve"> Interim ad fundamentum primę reſpondetur
              <lb/>
            ſuperius, & inferius non poſſe conuenire in aliquo tertio eſſentiali, & vni-
              <lb/>
            uoco, at in prædicato accidentario, vel analogico, cuiuſmodi eſt illud,
              <lb/>
            ſub quo fit diuiſio, oſtendemus nullum eſſe incõmodum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92840" xml:space="preserve"> Secunda, tertia,
              <lb/>
            & quarta cùmprobant diuiſionem fieri ſecundum aliqua accidentia ra-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0297-02" xlink:href="note-0297-02a" xml:space="preserve">Reſponde-
                <lb/>
              tur ad ratio
                <lb/>
              nes 2.3. & 4.
                <lb/>
              opinionis.</note>
            tionis, procedunt ex falſo fundamento, diuiſit enim Ariſtoteles rem præ-
              <lb/>
            dicamentalem ſecundum id, quod ei per ſe, & realiter conuenit, quod ſi in
              <lb/>
            definitionibus primæ, & ſecundæ ſubſtantiæ cõmemorat aliquas affectio
              <lb/>
            ncs rationis, aut negatiuas, vel quę pertinere videantur ad rationem præ
              <lb/>
            dicati, & ſubiecti, eas affert tanquam conditiones fundamenti, quod defi-
              <lb/>
            nitur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92860" xml:space="preserve"> Ad argumentum quintæ opinionis negandum eſt oportere diuifio
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0297-03" xlink:href="note-0297-03a" xml:space="preserve">Satisſit 5. O
                <unsure/>
                <lb/>
              pinionisfun
                <unsure/>
                <lb/>
              damento.</note>
            nem fieri ſecundum eſſentiam, nam eo pacto non eſſet peculiaris huic prę
              <lb/>
            dicamento, omnia enim diuidi poſſunt quoad eſſentiam in particularia,
              <lb/>
            & vniuerſalia, vt ergo ſit huius prædicamenti propria, debet perfici in ali
              <lb/>
            qua affectione, quæ talem partitionem depoſcat, quam ſequenti articu-
              <lb/>
            lo aperiemus.</s>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e92912" type="section" level="1" n="134">
          <head xml:id="echoid-head-d1e92914" xml:space="preserve">ARTICVLVS SECVNDVS.</head>
          <head xml:id="echoid-head-d1e92917" xml:space="preserve">Vera Sententia explicatur, & defenditur.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92922" xml:space="preserve">AD propoſitę diuiſionis iuxta mentẽ Philoſopi expoſitionẽ aduerten
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0297-04" xlink:href="note-0297-04a" xml:space="preserve">Quid ſ
                <unsure/>
              ignin
                <unsure/>
                <lb/>
              cet hoc no-
                <lb/>
              men ſubſtã
                <lb/>
              tiz.</note>
            dũ eſt, vocabulũ ſubſtantiæ impoſitũ fuiſſe huic prædicamẽto ex du
              <lb/>
            pliciillius affectione ſubſiſtendi nimirum in ſe, & ſubſtandi alijs, vt
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0297-05" xlink:href="note-0297-05a" xml:space="preserve">D. Iſid.</note>
            annotauit Diuus Iſidorus in libro Ethymologiarum, nam libro ſecundo
              <lb/>
            cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92938" xml:space="preserve"> 26, ait ſubſtantiam dici, quæ ſubſtat alijs, quam vocabuli Ethymolo-
              <lb/>
            giam tradiderat Ariſtoteles 5.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92943" xml:space="preserve"> Metaphyſ.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92946" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92949" xml:space="preserve"> 8.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92953" xml:space="preserve"> vbi ſic loquitur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92956" xml:space="preserve"> Hæc au-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0297-06" xlink:href="note-0297-06a" xml:space="preserve">Ariftot.</note>
            tem omnia ex eo dicuntur ſubſtantiæ, quod non de ſubiecto dicuntur, ſed
              <lb/>
            de eis cætera;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92965" xml:space="preserve"> libro verò primo cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92968" xml:space="preserve"> 4.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92971" xml:space="preserve"> inquit Iſidorus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92974" xml:space="preserve"> Subſtantia eſt, id
              <lb/>
            quod in ſe propria virtute ſubſiſtit, id clare explicat Ariminẽſis in 4.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92980" xml:space="preserve"> diſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92983" xml:space="preserve">
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0297-07" xlink:href="note-0297-07a" xml:space="preserve">Arimin.</note>
            8.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92990" xml:space="preserve"> quæſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92993" xml:space="preserve"> 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92996" xml:space="preserve"> art.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e92999" xml:space="preserve"> 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93003" xml:space="preserve"> ad primũ, diſcrimen verò inter verbum ſubſtandi, & ſub-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0297-08" xlink:href="note-0297-08a" xml:space="preserve">Diſcrimen
                <unsure/>
                <lb/>
              inter verbũ
                <lb/>
              ſubſtãdi, &
                <lb/>
              ſubſiſtendi.</note>
            ſiſtendi, quanuis aliquando pro eodem accipiãtur, illud eſt, quod ſubſta-
              <lb/>
            re ſit alijs tanquam fulcimentum ſubeſſe, ſubſiſtere verò eſt perfecte, & in
              <lb/>
            depẽdenter à quolibet ſubſtante exiſtere, quæ duo, vt ex ſuperioribus pa
              <lb/>
            tere poteſt, in ſubſtantia concurrunt, & ita affecta ſunt, vt ſecundùm ſe
              <lb/>
            prior ſit modus ſubſiſtendi, quam ſubſtandi;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93019" xml:space="preserve"> ex eo enim ſubſtantia reli-
              <lb/>
            qua ſuſtentare poteſt, quia habet eſſe per ſe tanquam vltimum ſubiectũ;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93024" xml:space="preserve">
              <lb/>
            quoad nos verò magis notum eſt munus ſuſtentandi, quam ſubſiſtendi,
              <lb/>
            manu ducimur enim ex accidentibus ad ſubiectum, & id circo Ariſtoteles,
              <lb/>
            tùm in quinto Metaphyſ.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93033" xml:space="preserve"> tùm hoc loco pluris fecit deriuationem à mune
              <lb/>
            re ſuſtentandi, quam ab alio.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93077" xml:space="preserve">His pręnotatis ſit prima concluſio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93080" xml:space="preserve"> Propoſita diuiſio eſt adæquata.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93083" xml:space="preserve"> Re
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0297-09" xlink:href="note-0297-09a" xml:space="preserve">1. Cõcluſio
                <unsure/>
              </note>
            cipitur ab omnibus, & probatur, quoniam in qualibet categoria ſunt ſu- </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>