Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
291
291 (289)
292
292 (290)
293
293 (291)
294
294 (292)
295
295 (293)
296
296 (294)
297
297 (295)
298
298 (296)
299
299 (297)
300
300 (298)
< >
page |< < (298) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e92912" type="section" level="1" n="134">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93739" xml:space="preserve">
              <pb o="298" file="0300" n="300" rhead="IN CAP. V. DE SVBSTANTIA."/>
            cum igitur conceptus obiectiuus naturę communis ſit realis, licèt ex na
              <lb/>
            tura rei non diſtinguatur à ſingulari, probè denominari poteſt à reali
              <lb/>
            proprietate.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93748" xml:space="preserve"> Quod attinet ad oppoſitionem, dicimus ſatis eſſe forma-
              <lb/>
            lem inter membra diuiſionis, vt ſæpè notatum eſt, hanc autem in præſen
              <lb/>
            ti non deeſſe, quanuis enim ſecunda ſubſtantia materialiter ſumpta affir
              <lb/>
            metur de prima, nunquam tamen eſt verum dicere primam ſubſtantiam
              <lb/>
            eſſe ſecundam.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93759" xml:space="preserve"> Ad ſecundam obiectionem dices diuiſum non eſſe ſubſtã-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0300-01" xlink:href="note-0300-01a" xml:space="preserve">D. Thom.</note>
              <note position="left" xlink:label="note-0300-02" xlink:href="note-0300-02a" xml:space="preserve">Satisfit 2.</note>
            tiam in communi, quantunuis D.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93769" xml:space="preserve"> Thomas illa quæſtione nona de poten-
              <lb/>
            tia dicat hanc diuiſionem eſſe generis peruarias conditiones, ſed conce-
              <lb/>
            ptum quendam ſubſtantię, cui conueniant prędicamentales conditiones
              <lb/>
            abſtractum à ſingulari, & vniuerſali, qui poteſt appellari conceptus ſub-
              <lb/>
            ſtantiæ abſolutus, & per varios modos determinatur ad ſingularẽ, & vni
              <lb/>
            uerſalem ſubſtantiam.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93782" xml:space="preserve"> Dixi, eſſe abſolutum, vt remouerem dubiũ, quod
              <lb/>
            offerri poterat in hunc modum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93787" xml:space="preserve"> Ille conceptus non eſt ſubſtantiæ ſingu-
              <lb/>
            laris, ergo eſt communis, atque adeo ſecundę.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93792" xml:space="preserve"> Verum conceptus abſo-
              <lb/>
            lutus non ita excludit ſingularitatem, vt ſtatim conſtituatur in ſtatu præ
              <lb/>
            ciſionis, ſed continet naturam ſecundum nudam eſſentiam, ſeu cum ſola
              <lb/>
            vnitate formali, cui nec ſingularis, nec vniuerſalis vnitas repugnat, &
              <lb/>
            per propoſitam diuiſionem ad illas determinatur, licèt mediantibus il-
              <lb/>
            lis conditionibus, ſecundum quas diuiſio perſicitur.</s>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e93821" type="section" level="1" n="135">
          <head xml:id="echoid-head-d1e93823" xml:space="preserve">ARTICVLVS III.</head>
          <head xml:id="echoid-head-d1e93826" xml:space="preserve">Vtrum prima, & ſecunda ſubſtantia probe deſiniantur.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93831" xml:space="preserve">EXplicata diuiſione ſupereſt, vt membrorum diuident iũ rationes
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0300-03" xlink:href="note-0300-03a" xml:space="preserve">Deſinitio
                <lb/>
              primę ſub-
                <lb/>
              ſtantię.
                <lb/>
              Deſinitio
                <lb/>
              ſecundę.
                <lb/>
              1. Obiectio
                <lb/>
              contra 1. de
                <lb/>
              finitionem.</note>
            examinemus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93838" xml:space="preserve"> Prima ſubſtantia deſinitur id, quod non eſt in ſub-
              <lb/>
            iecto, nec de ſubiecto vllo dicitur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93843" xml:space="preserve"> Secunda ſunt genera, & ſpecies
              <lb/>
            in quibus inſunt primę.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93848" xml:space="preserve"> Aduerſus primam deſinitionẽ obijcitur
              <lb/>
            primo, aut in ea definitur aliqua prima ſubſtantia, aut aliquid commu-
              <lb/>
            ne omnibus, non primum, cum nullius ſingularis ſubſtantiæ natura in ea
              <lb/>
            explicetur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93857" xml:space="preserve"> non ſecundum, quoniam illud commune, vel eſſet vniuocum
              <lb/>
            vel analogum, vel aggregatum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93863" xml:space="preserve"> non vniuocum, quia quidquid eſt vniuo-
              <lb/>
            cum in quid reſpectu primarum ſubſtantiarum, eſt genus, vel ſpecies, atq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93868" xml:space="preserve">
              <lb/>
            adeo non prima, ſed ſecunda
              <unsure/>
            ſubſtantia;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93875" xml:space="preserve"> non analogum, aut aggregatũ,
              <lb/>
            quia non foret ens prædicamentale.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93880" xml:space="preserve"> Secundò quidam homo, & alia indi-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0300-04" xlink:href="note-0300-04a" xml:space="preserve">2. Obiectio</note>
            uidua vaga ſunt primæ ſubſtantię, eis tamen non competit definitio;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93887" xml:space="preserve"> er-
              <lb/>
            go non eſt idonea.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93892" xml:space="preserve"> Maior habetur ex Ariſtotele, qui illud ipſum attullit
              <lb/>
            in exemplum:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93898" xml:space="preserve"> minor probatur, quia quidam homo dicitur de multis, vt
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0300-05" xlink:href="note-0300-05a" xml:space="preserve">3. Contra 2.
                <lb/>
              deſinitionẽ.</note>
            de ſubiectis.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93905" xml:space="preserve"> Tertiò, contra ſecundę ſubſtantiæ definitionem, genera, &
              <lb/>
            ſpecies exiſtunt in primis ſubſtantijs, quod Ariſtoteles docuit, indeque
              <lb/>
            collegit primis ſublatis omnia de medio tolli, ergo perperam dicitur in
              <lb/>
            deſinitione primas ſubſtantias in ſecundis eſſe.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93914" xml:space="preserve"> Quarto, homo qui eſt in
              <lb/>
            Socrate factus ſingularis per accidens, eſt ſecunda ſubſtantia, at non eſt
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0300-06" xlink:href="note-0300-06a" xml:space="preserve">Quarta.</note>
            genus, vel ſpecies;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93923" xml:space="preserve"> ergo definitio ſecundæ ſubſtantiæ eſt anguſta.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93926" xml:space="preserve"> Maior
              <lb/>
            eſt clara, cum illa ſubſtantia includat omnes conditiones prædicamenta
              <lb/>
            les, & ſit communis, nec enim ſingularitatem includit.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e93933" xml:space="preserve"> Minor probatur
              <lb/>
            quoniam ille homo non poteſt prædicari de pluribus, quam de Socrate, </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>