Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
301
301 (299)
302
302 (300)
303
303 (301)
304
304 (302)
305
305 (303)
306
306 (304)
307
307 (305)
308
308 (306)
309
309 (307)
310
310 (308)
< >
page |< < (303) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e93821" type="section" level="1" n="135">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95014" xml:space="preserve">
              <pb o="303" file="0305" n="305" rhead="QV AESTIO III. ARTICVL. VNIC."/>
            iam ſubſtantia habebit cõtrariũ, quis enim negat ignẽ Phyſicè cõtrariũ
              <lb/>
            eſſe aquæ, vt locus orientis eſt loco occidentis
              <gap/>
            ergo vel dicendum erit
              <lb/>
            non omnem ſubſtantiam ſuſcipere contraria, vel aliquam contrariũ ven
              <lb/>
            dicare.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95032" xml:space="preserve"> Reſpondetur, eſto contraria vtrobiq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95035" xml:space="preserve"> eodem modo ſumantur, nõ
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0305-01" xlink:href="note-0305-01a" xml:space="preserve">Refponſio.</note>
            ſequi inſtitutũ, quia in vtroq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95042" xml:space="preserve"> loco intelligenda eſt particula, per ſe;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95045" xml:space="preserve"> at ſub
              <lb/>
            ſtantiæ per ſe nihil contrariatur, cum tamen per ſe ſuſcipiat contraria;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95051" xml:space="preserve">
              <lb/>
            ignis enim repugnat aquæ ratione qualitatum, atque adeo peraccidens;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95056" xml:space="preserve">
              <lb/>
            cœlum autem per ſe ipſum loca ſubit;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95061" xml:space="preserve"> cur verò vna ſubſtantia alterinõ
              <lb/>
            contrarietur, hæc eſt ratio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95066" xml:space="preserve"> Omnis contrarietas late ſumpta, aut eſt reſ-
              <lb/>
            pectu ſubiecti, in quo duoſe non compatiuntur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95071" xml:space="preserve"> aut inter ipſa duo, quia ſe
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0305-02" xlink:href="note-0305-02a" xml:space="preserve">Ratio ob
                <lb/>
              quã vna ſub
                <lb/>
              ſtantia alte
                <lb/>
              ri non con-
                <lb/>
              trariatur.
                <lb/>
              In quo diffe
                <lb/>
              rat hęc pro
                <lb/>
              prietas ab
                <lb/>
              alia.</note>
            interimunt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95078" xml:space="preserve"> at ſubſtantia neutro ex his modis repugnat elteri, nõ primo,
              <lb/>
            quia non habet ordinem ad ſubiectum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95084" xml:space="preserve"> non ſecundo, ouia immediate non
              <lb/>
            agit in aliam, ſolum igitur per accidens habere poreſt contrarium.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95121" xml:space="preserve">Rogabis ad ſinem huins dubitationis, in quo differat hæc proprietas
              <lb/>
            ab ea, ex qua nomen ſubſtantiæ deriuatur, ſcilicet ſubſtare alijs?</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95126" xml:space="preserve"> Reſpon
              <lb/>
            detur iuxta mentem Philoſophi in duobus differre;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95131" xml:space="preserve"> primo, quia ſubſtare
              <lb/>
            eſt aptitudo ad recipienda nõ modo accidentia, ſed etiam prędicata ſu-
              <lb/>
            periora eſſentialia;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95138" xml:space="preserve"> at ſuſceptiuum eſſe contrariorum eſt capacitas acci-
              <lb/>
            dentium tantum:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95143" xml:space="preserve"> ſecundo quia ſubſtare etiam reſpectu accidentiũ mul-
              <lb/>
            to latius patet, accipitur enim pro aptitudine ad recipiẽda quælibet ac-
              <lb/>
            cidentia, virtus autem ſuſcipiendi contraria pro ſola aptitudine ad quę-
              <lb/>
            dam, nimirum certo modo oppoſita, quę eſt pars eius aptitudinis, quam
              <lb/>
            ſubſtantia habet, ad omnia accidentia recipienda.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95155" xml:space="preserve"> Cum audis ſubſtantiã
              <lb/>
            poſſe recipere omnia accidentia, & omnem ſubſtantiam ſubire contra-
              <lb/>
            ria, non intelligas quãcunque ſubſtantiam ſuſcipere poſſe omnia acciden
              <lb/>
            tia, vel omnia contraria, cum multa naturaliter repugnent aliquibus ſub
              <lb/>
            ſtantijs, & aliqua fortaſſe ſupernaturaliter, ſed ſubſtantiam in tota ſua la-
              <lb/>
            titudine capere poſſe omnia accidentia naturalia, & quaſdam ſubſtãtias,
              <lb/>
            quædam contraria, alias, alia.</s>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e95173" type="section" level="1" n="136">
          <head xml:id="echoid-head-d1e95175" xml:space="preserve">EXPLANATIO CAPITIS SEXTI,
            <lb/>
          DE QVANTITATE.
            <lb/>
          SVMMA CAPITIS.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95184" xml:space="preserve">IN prima parte huius capitis proponit Ariſtoteles duas quantitatis pastritiones:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95187" xml:space="preserve"> in ſecill-
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0305-03" xlink:href="note-0305-03a" xml:space="preserve">Prima quã
                <lb/>
              titatis diui.
                <lb/>
              ſio
                <lb/>
              Secunda.</note>
            da tres illius proprietates enumerat.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95194" xml:space="preserve"> Prima diuiſio eſt in quantitatẽ continuam, & diſcre
              <lb/>
            tã:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95199" xml:space="preserve"> quantitas continua eſt, cuius partes cõmuni aliquo termino copulantur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95202" xml:space="preserve"> diſcreta, cu-
              <lb/>
            ius partes nullo communi termino copulantur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95208" xml:space="preserve"> Secunda diuiſio eſt in quantitatem conſ-
              <lb/>
            tantem partibus habentibus poſitionem, & in eam, quæ conſtat partibus non habenti-
              <lb/>
            bus poſitionem.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95215" xml:space="preserve"> Prima videtur eſſe generis in proximas ſpecies:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95218" xml:space="preserve"> ſecunda eiuſdem generis per
              <lb/>
            differentiam remotam;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95223" xml:space="preserve"> quæ tres complectitur ſpecies lineam, ſuperſiciem, & corpus, & per ne
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0305-04" xlink:href="note-0305-04a" xml:space="preserve">Quantita-
                <lb/>
              tis attribus
                <lb/>
              ta.</note>
            gationem eiuſinodi differentiæ, quæ cæteras coercet.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95230" xml:space="preserve"> Quod attinet ad ſecundam partem, pri-
              <lb/>
            mum attributum eſt, non habere contrarium;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95235" xml:space="preserve"> ſecundum non ſuſcipere magi, & minu
              <gap/>
            .</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e95241" xml:space="preserve"> Tertium
              <lb/>
            maxime proprium, vt ſecundum quantitatem res dicantur ęquales, & in æquales.</s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>