Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
301
301 (299)
302
302 (300)
303
303 (301)
304
304 (302)
305
305 (303)
306
306 (304)
307
307 (305)
308
308 (306)
309
309 (307)
310
310 (308)
< >
page |< < (305) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e95400" type="section" level="1" n="138">
          <pb o="305" file="0307" n="307" rhead="EXPLANATIO CAP. VI. DE QVANT."/>
          <div xml:id="echoid-div-d1e95734" type="textflow-1" level="2" n="1">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95740" xml:space="preserve">
                <lb/>
              locum occupant.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95745" xml:space="preserve"> Igitur & loci partes, quas quæque pars corporis
                <lb/>
              occupat, eodem ſanè termino copulantur, quo copulantur & par-
                <lb/>
              tes corporis.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95752" xml:space="preserve"> Quare locus etiam continuus erit, quippe cùm partes
                <lb/>
                <note position="left" xlink:label="note-0307-01" xlink:href="note-0307-01a" xml:space="preserve">Text. 2.</note>
              ipſius vno cõmuni termino copulẽtur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95759" xml:space="preserve"> Prætereà partim, vti di ximus, ex habentibus poſitionem partibus, partim è non babẽtibus
                <lb/>
              conſtat.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95766" xml:space="preserve"> Nam lineæ quidẽ partes poſitionem habent:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95770" xml:space="preserve"> quæq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95773" xml:space="preserve">enim
                <lb/>
              ipſarum alicubi ſitum babet:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95778" xml:space="preserve"> atque qua inparte plani quæque
                <lb/>
              ſita eſt, quaque cum parte copulatur, ſumere aßignareq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95783" xml:space="preserve"> poteſt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95786" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Similiter & plani partes poſitionem quandam nimirum babent:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95791" xml:space="preserve">
                <lb/>
              ſimili nanque modo quæque partium vbi iacet, quaque cũ parte
                <lb/>
              copulatd eſt, aſsignabitur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95799" xml:space="preserve"> Partes etiam ſolidi lociue poſitionem
                <lb/>
              identidem babent.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95804" xml:space="preserve"> At in numero nemo demonſtrare partes ipſius
                <lb/>
              poſitionem quam habeant, aut vbiſint ſitæ, aut quæ quibus cum
                <lb/>
              copulentur, poteſt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95811" xml:space="preserve"> Nec item in tempore:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95814" xml:space="preserve"> nulla enim pars tempo-
                <lb/>
              ris permanet:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95819" xml:space="preserve"> quod autem non permanet, id quonam pacto poſiti
                <lb/>
              onem babebit?</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95824" xml:space="preserve"> Sed ordinem babere potius dices, proptered quòd
                <lb/>
              bæc pars ſit prior temporis, bæe poſterior.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95830" xml:space="preserve"> Et in numero ſimili
                <lb/>
              modo:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95835" xml:space="preserve"> ex eo planè, quia prius vnum, quàm duo, & duo quàm tria
                <lb/>
              & tria quàm quatuor numer antur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95840" xml:space="preserve"> Atque boc quidem pacto or-
                <lb/>
              dinem quendam babent, poſitionem autem ipſarum non vtique
                <lb/>
              ſumas.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95847" xml:space="preserve"> Oratio quoque ſimiliter ſeſe babere videtur:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95850" xml:space="preserve"> nulla enim
                <lb/>
              ipſius pars permanet:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95855" xml:space="preserve"> ſed iam quæ dicta eſt, prebendi amplius non
                <lb/>
              poteſt:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95861" xml:space="preserve"> quare partiũ ipſius poſitio ſanè non erit, cum nulla pror-
                <lb/>
              ſus permaneat.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95866" xml:space="preserve"> Quæ cùm ita ſint partet, partim ex babẽtibus poſi-
                <lb/>
              </s>
            </p>
          </div>
          <div xml:id="echoid-div-d1e95882" type="textflow-2" level="2" n="2">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95888" xml:space="preserve">
                <lb/>
              habent terminum, quem partes corporis locati, oportet enim locum perfectè reſpondere cor-
                <lb/>
                <note position="right" xlink:label="note-0307-02" xlink:href="note-0307-02a" xml:space="preserve">Item locus.</note>
              pori locato, ergo ſi partes corporis termino potiuntur, eodem potiri debent partes loci.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95897" xml:space="preserve"> Eodem,
                <lb/>
              inquam, non numero, vt quidam male interpretantur, cum locus realiter à locato diſsideat, ſed
                <lb/>
              ſpecie, quoniam dimenſiones corporis continentis, & contenti ſunt eiuſdem rationis ſpecificę.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95913" xml:space="preserve">Quando Ariftoteles in hoc capite Mathematicorũ more puncta lineas ſuperficieſq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95916" xml:space="preserve"> in mag-
                <lb/>
              nitudine, & in tempore inſtantia ſupponit, operæ pretium fuerit, horum rationes, officiaq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95921" xml:space="preserve"> ex-
                <lb/>
              ponere, ſi alicubi exiſtunt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95926" xml:space="preserve"> Punctum igitur definitur quippiam omninò indiuiſibile ſitum ha-
                <lb/>
                <note style="it" position="right" xlink:label="note-0307-03" xlink:href="note-0307-03a" xml:space="preserve">Panct
                  <gap/>
                quid
                  <lb/>
                ſit.</note>
              bens in magnitudine.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95933" xml:space="preserve"> Prima pars excludit omne id, quod partes habet integrantes, in quas di-
                <lb/>
              uidi poſsit, vti habent omnes quantitates, & qualitates corporeæ.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95939" xml:space="preserve"> Vnde pater punctum, etſi in
                <lb/>
              quantitate exiſtat, quantitatem non eſſe, omnis namque quantitas in pattes integrantes diſſeca
                <lb/>
              tur, vt ex Metaphy.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95946" xml:space="preserve"> c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95949" xml:space="preserve"> 13.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95952" xml:space="preserve">
                <lb/>
              patet.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95957" xml:space="preserve"> Secũda diſtinguit
                <lb/>
              punctum ab vnitate, in-
                <lb/>
              ſtanti, alijſq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95964" xml:space="preserve"> rebus om-
                <lb/>
              ninò idiuiſibilibus, quæ
                <lb/>
              certum in magnitudine
                <lb/>
              ſitum non vendicant.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95987" xml:space="preserve">Linea ex Ariſtotele
                <lb/>
              quinto Metaph.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95992" xml:space="preserve">c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95995" xml:space="preserve">13.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e95998" xml:space="preserve"> eſt
                <lb/>
              magnitudo ad vnũ con-
                <lb/>
              tinuata:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96005" xml:space="preserve"> ſuperficies eſt
                <lb/>
                <note style="it" position="right" xlink:label="note-0307-04" xlink:href="note-0307-04a" xml:space="preserve">Linea, ſupera
                  <lb/>
                ficies, & cor-
                  <lb/>
                pus quid ſine</note>
              magnitudo ad duo conti
                <lb/>
              nuata, corpus eſt magni
                <lb/>
              tudo ad tria continuata,
                <lb/>
              quæ vt intelligãtur, ſup-
                <lb/>
              ponendũ eſt cũ Mathe-
                <lb/>
              maticis id, quod Platoni
                <lb/>
              cis etiä aſcribit Ariſto-
                <lb/>
              teles primo de anima c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96028" xml:space="preserve">
                <lb/>
              4.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96033" xml:space="preserve"> ſcilicet ex fluxu pũcti
                <lb/>
              fieri lineã, & ex fluxu li
                <lb/>
              neæ ſuperficiẽ, ex fluxu
                <lb/>
              denique ſuperficiei cor
                <lb/>
              pus.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96044" xml:space="preserve"> Enim vero ſi pũctũ.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96047" xml:space="preserve">
                <lb/>
              A.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96052" xml:space="preserve"> fluat ad punctum.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96055" xml:space="preserve"> B.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96059" xml:space="preserve">
                <lb/>
              ſuiq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96064" xml:space="preserve"> fluxus, veſtigiũ de-
                <lb/>
              relinquat, efficiet longi-
                <lb/>
              tudine quandã infinito-
                <lb/>
              rũ punctorũ, ſed omnis
                <lb/>
              latitudinis, & proſundi-
                <lb/>
              tatis expertẽ, quã longi-
                <lb/>
              tudinẽ lineam dicimus:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96080" xml:space="preserve">
                <lb/>
              que ſi ad dextrã, vel ſiniſtrã partẽ, fluat, ſuiq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96085" xml:space="preserve"> veſtigiũ relinquat, efficiet planitie infinitis lineis
                <lb/>
              refertã, quæ pro inde iãerit longa, & lata, ſed minimè profunda;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96090" xml:space="preserve"> deniq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96093" xml:space="preserve"> ſi tota ſuperficies deor-
                <lb/>
              ſum deprimatur, ſuiq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96099" xml:space="preserve"> motus veſtigiũ derelinquat, efficiet craſsiciẽ quandã ſuperficiebus, lineis,
                <lb/>
              punctliſque plenã, atque adeò ſecundum tres partes diuiſibilem, quam vocamus corpus.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96117" xml:space="preserve">Ex quibus.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96120" xml:space="preserve"> etſi ſictitia ſint, duo colliguntur munera puncti, lineæ, & ſuperficiei reſpectu mag-
                <lb/>
                <note style="it" position="right" xlink:label="note-0307-05" xlink:href="note-0307-05a" xml:space="preserve">Panctum, Li-
                  <lb/>
                nea ſuperſi-
                  <lb/>
                ciesquid mag
                  <lb/>
                nitudini pro
                  <lb/>
                ſtent.</note>
              nitudinis, in qua ſunt:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96127" xml:space="preserve"> vnũ terminare magnitudinẽ, alterum eius partes copulare.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96130" xml:space="preserve"> Nã extrema il
                <lb/>
              la puncta.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96135" xml:space="preserve"> A.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96139" xml:space="preserve"> B.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96142" xml:space="preserve"> terminant duntaxat lineã, nihilq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96145" xml:space="preserve"> copulant:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96148" xml:space="preserve"> media verò & terminant, & copulãt,
                <lb/>
              Verb.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96153" xml:space="preserve"> c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96156" xml:space="preserve"> punctũ in media linea conſtitutũ, & terminat primã dimidieratẽ, & eam copulat cũ ſecũ
                <lb/>
              da, quod eodẽ modo diccndũ eſt de linea cõparatione ſuperficiei, & de ſuperficie reſpectu corpo
                <lb/>
              ris.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96164" xml:space="preserve"> Vnde patet cur Philoſophus in ſuis deſcriptionibus dixerit, lineã terminari ad vnũ, ideſt ad
                <lb/>
              punctũ, ſupetficiẽ, ad duo hoc eſt ad lineã, & punctũ, corpus ad tria, ſcilicet ad ſuperficiẽ, lineã,
                <lb/>
              & punctũ:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96171" xml:space="preserve"> attendit nimirum ad primũ officium terminandi;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96174" xml:space="preserve"> ſi enim ad ſecundũ copulandi ad-
                <lb/>
              uertere voluiſſet, ita magnitudines definiret;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96179" xml:space="preserve"> linea eſt magnitudo, cuius partes copulantur pun-
                <lb/>
              ctis, ſuperficies eſt, cuius partes copulantui lineis, corpus vero cuius partes copulantur ſuper-ſi
                <lb/>
              ciebus.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96186" xml:space="preserve"> Nec in poſtremis deſcriptionibus vllũ erit vitiũ, licèt ſuperſicies, nõ tãtũ líncis, ſed etiã
                <lb/>
              punctis coaleſcat, & corpus nõ modo ſuperficiebus, ſed lineis punctiſq;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96191" xml:space="preserve"> cõpinguatur;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96195" xml:space="preserve"> quoniã ſu
                <lb/>
              perficies per ſe, & proximè lineis duntaxat, punctis vero remote, & ratione lineæ cõponitur;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e96200" xml:space="preserve"> &
                <lb/>
              corpus per ſe, & proximè ſolis ſuperſiciebus copulatur, cæteris autẽ indiuiſibilibus remote, &
                <lb/>
              ſuperficierum merito.</s>
            </p>
          </div>
        </div>
      </text>
    </echo>