Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita
,
1606
Text
Text Image
Image
XML
Thumbnail overview
Document information
None
Concordance
Notes
Handwritten
Figures
Content
Thumbnails
List of thumbnails
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
301
(299)
302
(300)
303
(301)
304
(302)
305
(303)
306
(304)
307
(305)
308
(306)
309
(307)
310
(308)
<
1 - 10
11 - 20
21 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 60
61 - 70
71 - 80
81 - 90
91 - 100
101 - 110
111 - 120
121 - 130
131 - 140
141 - 150
151 - 160
161 - 170
171 - 180
181 - 190
191 - 200
201 - 210
211 - 220
221 - 230
231 - 240
241 - 250
251 - 260
261 - 270
271 - 280
281 - 290
291 - 300
301 - 310
311 - 320
321 - 330
331 - 340
341 - 350
351 - 360
361 - 370
371 - 380
381 - 390
391 - 400
401 - 410
411 - 420
421 - 430
431 - 440
441 - 450
451 - 460
461 - 470
471 - 480
481 - 490
491 - 500
501 - 510
511 - 520
521 - 530
531 - 540
541 - 550
551 - 560
561 - 570
571 - 580
581 - 590
591 - 600
601 - 610
611 - 620
621 - 630
631 - 640
641 - 650
651 - 660
661 - 670
671 - 680
681 - 690
691 - 700
701 - 710
711 - 720
721 - 730
731 - 740
741 - 750
751 - 760
761 - 770
771 - 780
781 - 790
791 - 800
801 - 810
811 - 820
821 - 830
831 - 840
841 - 850
851 - 860
861 - 870
871 - 880
881 - 890
891 - 900
901 - 910
911 - 920
921 - 930
931 - 940
941 - 950
951 - 960
961 - 970
971 - 980
981 - 990
>
page
|<
<
(307)
of 990
>
>|
<
echo
version
="
1.0RC
">
<
text
xml:lang
="
la
"
type
="
free
">
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e95400
"
type
="
section
"
level
="
1
"
n
="
138
">
<
pb
o
="
307
"
file
="
0309
"
n
="
309
"
rhead
="
EXPLANATIO CAP. VI. DE QVANT.
"/>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e96658
"
type
="
textflow-1
"
level
="
2
"
n
="
3
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96664
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
mus eſſe, qui tamen longe ſunt illis plures:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96669
"
xml:space
="
preserve
"> & in domo quidẽ mul-
<
lb
/>
tos, in theatro verò paucos, qui quidẽ & ipſi multo ſunt illis plu-
<
lb
/>
res.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96676
"
xml:space
="
preserve
"> Præterea bicubitum quidem atque tricubitũ & talium vnũ-
<
lb
/>
quodque quantum ſignificat, magnum autem & paruum, quantũ
<
lb
/>
non ſignificat, ſed magis ad aliquid.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96683
"
xml:space
="
preserve
"> Alterius enim cõtemplatione
<
lb
/>
magnũ paruumque intelligitur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96688
"
xml:space
="
preserve
"> Quare patet, bæc ex bis eſſe, quæ
<
lb
/>
ad aliquid ſunt.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96694
"
xml:space
="
preserve
"> Prætereã ſiue quãta bæc quiſpiã eſſe ponat, ſiue
<
lb
/>
non ponat, nibil eſt ipſis contrarium:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96699
"
xml:space
="
preserve
"> quod enim per ſe ipſumſumi
<
lb
/>
non poteſt, ſed ad aliud ſemper refertur, ei quo nam pacto cõtra-
<
lb
/>
rium quicquam fuerit?</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96706
"
xml:space
="
preserve
"> Prætereà ſi magnum, ac paruum contra-
<
lb
/>
ria junt, fiet vt idem contraria ſimul ſuſcipiat, & eadem ſibi ipſis
<
lb
/>
contraria vt ſint.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96713
"
xml:space
="
preserve
"> Fit enim interdum, vt magnum atque paruum
<
lb
/>
ſit idem.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96718
"
xml:space
="
preserve
"> Eſt enim ad hoc quidem paruum, ad aliud verò magnũ:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96721
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
quare fit, vt idem eodem tempore magnũ ſit atque paruũ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96727
"
xml:space
="
preserve
"> Quod
<
lb
/>
ſi bęc contraria ſint, idem profecto contraria ſimul ſuſcipiet:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96732
"
xml:space
="
preserve
"> at
<
lb
/>
nibil uidetur ſimul ſuſcipere contraria poſſe:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96737
"
xml:space
="
preserve
"> ſubſtantia nanque
<
lb
/>
ſuſceptrix quidem contrariorum eſſe videtur, non tamen valet
<
lb
/>
ſimul, atque ægrotat quiſquam:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96744
"
xml:space
="
preserve
"> neque ſimul album eſt quicquam
<
lb
/>
atque nigrum, neque cęterorum quicquã quod quidem contra-
<
lb
/>
ria ſuſcipiat ſimul.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96751
"
xml:space
="
preserve
"> Fit etiam, vt ipſa ſibi ipſis contraria ſint.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96754
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Nam ſi magnum contrariũ paruo eſt, cùm idem corpus & mag-
<
lb
/>
num ſit & paruum eodem tempore:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96762
"
xml:space
="
preserve
"> maximè ſequens videtur, vt
<
lb
/>
idem quoque ipſum ſibi contrarium fateamur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96767
"
xml:space
="
preserve
"> Sed vt quicquam
<
lb
/>
ſit ipſum ſibi contrarium, fieri nequit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96772
"
xml:space
="
preserve
"> Ergo nec magnum paruo
<
lb
/>
</
s
>
</
p
>
</
div
>
<
div
xml:id
="
echoid-div-d1e96781
"
type
="
textflow-2
"
level
="
2
"
n
="
4
">
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96787
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
ſpecie determinata, ſed pro definita menſura, quare nomine ſuperficiei in vltimo exemplo in-
<
lb
/>
telligit aliquam certam menſuram definitam, vt cubitum.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96797
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Niſi quiſpiam.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96804
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Quanuis æque certum ſit quantitatibus incertis nihil eſſe contrarium, vt
<
lb
/>
manifeſtius hoc reddat, duplex obiectum proponit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96810
"
xml:space
="
preserve
"> Primum eſt, magnum, & paruum, multũ, &
<
lb
/>
<
note
style
="
it
"
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0309-01
"
xlink:href
="
note-0309-01a
"
xml:space
="
preserve
">Obiectio con
<
lb
/>
tra ſuperiorẽ
<
lb
/>
doctrinam.
<
lb
/>
Solutio.</
note
>
paucum ſunt quantitates, & ſunt contraria, igitur quantitatibus incertis aliquid eſt contrariũ.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96817
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Ad hoc argumentum bifariam reſpondet Ariſtoteles, primo negatione maioris, duplici ratio-
<
lb
/>
ne concludens, magnum & paruum nõ eſſe quanta, ſed relata.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96824
"
xml:space
="
preserve
"> Prima eſt, ea, quæ alicui rei non
<
lb
/>
conueniunt abſolutè & in ſe, ſed comparatione ad aliud, non ſunt quantitates, ſed relationes;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96830
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
atqui nulla res dicitur magna, vel parua, &c.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96835
"
xml:space
="
preserve
"> niſi comparatione aliorum, ergo non ſunt quanti-
<
lb
/>
tates.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96840
"
xml:space
="
preserve
"> Maiorem huius rationis ſupponit, quia quantitas eſt ens aoſolutum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96843
"
xml:space
="
preserve
"> Minorẽ probat mul
<
lb
/>
tis exemplis, nam mons
<
lb
/>
(inquit) dicitur paruus,
<
lb
/>
& granũ millij magnũ,
<
lb
/>
quod non poreſt eſſe ve
<
lb
/>
rum niſi per cõparatio-
<
lb
/>
nem ad aliud;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96859
"
xml:space
="
preserve
"> itẽ in vr-
<
lb
/>
be dicuntur eſſe pauci
<
lb
/>
homines, in pago mul-
<
lb
/>
ti, quod aperte falſũ eſt,
<
lb
/>
niſi reſpectiuè dicatur.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96870
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Alia ratio eſt, quoniam
<
lb
/>
id, cuius vocabulum re-
<
lb
/>
lationem ſignificat, non
<
lb
/>
eſt quantum, ſed relatũ,
<
lb
/>
vocabula autem magnũ
<
lb
/>
& paruum, multum, &
<
lb
/>
paucum ſignificant rela
<
lb
/>
tiones exceſſus, & defe
<
lb
/>
ctus in magnitudine, &
<
lb
/>
numero.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96909
"
xml:space
="
preserve
">Nec obijcias magni-
<
lb
/>
tudinem, & multitudi-
<
lb
/>
<
note
style
="
it
"
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0309-02
"
xlink:href
="
note-0309-02a
"
xml:space
="
preserve
">Occurritur
<
lb
/>
alteri obie-
<
lb
/>
ctioni.</
note
>
nẽ eſſe quantitates, ergo
<
lb
/>
idẽ erit dicendũ de mag
<
lb
/>
no, & multo;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96922
"
xml:space
="
preserve
"> ſiquidẽ cõ
<
lb
/>
cretum, & abſtractum
<
lb
/>
non differunt in forma
<
lb
/>
li ſignificato.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96931
"
xml:space
="
preserve
"> Nam mag
<
lb
/>
nitudo, & multitudo
<
lb
/>
nunc ſignificãt quantita
<
lb
/>
tem, illa continuã per-
<
lb
/>
contra-
<
lb
/>
manentẽ, hæc diſcretã:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96944
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
nunc verò exceſſum in quantitate.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96949
"
xml:space
="
preserve
"> Quando priorimodo deſumuntur, non dantur paruum, &
<
lb
/>
paucum, quæ illis opponantur, quia in eo ſenſu, quęuis minima quantitas dicitur magnitudo,
<
lb
/>
& quilibet exiguus numerus multitudo:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96957
"
xml:space
="
preserve
"> quando ſumuntur poſteriori modo, ſignificant relatio-
<
lb
/>
nes, & concreta inde reſultantia ſunt relata, cum ergo Ariſtoteles magno, & multo oppoſuerit
<
lb
/>
paruum, & paucum, proculdubio ſumpſit hæc, quatenus à relationibus deducuntur.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96978
"
xml:space
="
preserve
">Secunda reſponſio eſt negando minorem, ſcilicet hęc eſſe contraria, ſiue ſint quantitates, ſiue
<
lb
/>
<
note
style
="
it
"
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0309-03
"
xlink:href
="
note-0309-03a
"
xml:space
="
preserve
">Secunda ſo-
<
lb
/>
lutio ſuperio
<
lb
/>
ris argumẽti</
note
>
non.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96985
"
xml:space
="
preserve
"> Si enim quis dicat ea non eſſe quanta, ſed relata, ex eo ſequitur non eſſe contraria, quo-
<
lb
/>
niam contrarium eſt naturę abſoutæ, &per ſe producitur in ſubiecto, vt alterũ expellat;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96990
"
xml:space
="
preserve
"> relata
<
lb
/>
vero ſunt ad aliud, & non producuntur per ſe, vt poſteà patebit.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e96995
"
xml:space
="
preserve
"> Si autem quis dicat magnum,
<
lb
/>
& paruum eſſe quanta, inde probabitur non eſſe contraria, quia ex oppoſito ſequeretur eandẽ
<
lb
/>
rem ſimul ſuſcipere contraria, & ſibi ipſi aduerſari, quod eſt abſurdum.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e97002
"
xml:space
="
preserve
"> Probatur illatio, nam
<
lb
/>
eadẽ res eodẽ tempote eſt magna, & parua reſpectu diuerſorũ, & cum hoc habeat ratione eiuſ-
<
lb
/>
dem numero quantitatis, eadem quantitas ſibi erit aduerſa.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e97010
"
xml:space
="
preserve
"> Abſurditatem illationis, inde ſatis
<
lb
/>
confirmatam exiſtimat, quia nec ſubſtantia, cui maximè conuenit contraria ſuſcipere, poteſt ſi-
<
lb
/>
mul contraria habere;</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e97017
"
xml:space
="
preserve
"> nec enim eodem tempore eſt alba, & nigra, ſana & ægra:</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e97020
"
xml:space
="
preserve
"> idem dicẽdum
<
lb
/>
eſt de multo, & pauco.</
s
>
</
p
>
<
p
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e97038
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Maximè autem.] </
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e97046
"
xml:space
="
preserve
">
<
lb
/>
Secundum obiectum eſt, locus ſupremus, & infimus ſunt quantitates, &
<
lb
/>
<
note
style
="
it
"
position
="
right
"
xlink:label
="
note-0309-04
"
xlink:href
="
note-0309-04a
"
xml:space
="
preserve
">Secunda obie
<
lb
/>
ctio.</
note
>
ſibi contrarij, ergo aliquid eſt contrariũ quantitati.</
s
>
<
s
xml:id
="
echoid-s-d1e97054
"
xml:space
="
preserve
"> Prima pars antecedentis cõſtat ex hoc ipſo
<
lb
/>
</
s
>
</
p
>
</
div
>
</
div
>
</
text
>
</
echo
>