Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
301
301 (299)
302
302 (300)
303
303 (301)
304
304 (302)
305
305 (303)
306
306 (304)
307
307 (305)
308
308 (306)
309
309 (307)
310
310 (308)
< >
page |< < (308) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e95400" type="section" level="1" n="138">
          <pb o="308" file="0310" n="310" rhead="IN PRAEDICAMENTA ARISTOTELI."/>
          <div xml:id="echoid-div-d1e97074" type="textflow-1" level="2" n="4">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97080" xml:space="preserve">
                <lb/>
              contr arium eſſe poteſt, neque pauco multum.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97085" xml:space="preserve"> Quare etſi quiſpiã
                <lb/>
              bæc non ad aliquid, ſed quanta eße dicit, contrariũ tamen nullũ
                <lb/>
              prorſus babebũt, maximè autem quantitatis contrarietas verſa-
                <lb/>
              ri circa locum videtur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97094" xml:space="preserve"> Superum enim infero contrariũ ponunt,
                <lb/>
              locum, qui eſt in medio inferum eſſe dicentes:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97099" xml:space="preserve"> propterea quod me
                <lb/>
              dij ad fines ipſius mundi diſtantia maxima eſt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97104" xml:space="preserve"> Cæterorũ quoque
                <lb/>
              deſinitionem contrariorum, ab bis afferre ac aßignare videntur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97110" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Quæ nam plurimum inter ſeſe ſub eodem genere diſtant, ea
                <lb/>
                <note position="right" xlink:label="note-0310-01" xlink:href="note-0310-01a" xml:space="preserve">Text. 5.</note>
              contraria eſſe dicunt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97119" xml:space="preserve"> Porrò autem quanto magis ac minus eſſe non competit, vt bicubito.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97124" xml:space="preserve"> Non eſt enim aliud alio bicubitũ
                <lb/>
              magis:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97129" xml:space="preserve"> neque in numero, vt tria magis quam quinque, tria vel
                <lb/>
              quinque ècontraue dicantur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97134" xml:space="preserve"> Neque tempus aliud alio magis
                <lb/>
              tempus dicitur:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97139" xml:space="preserve"> neque in eorum vllo omnino, quæ dicta ſunt, ma-
                <lb/>
              gis minusuè dicitur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97145" xml:space="preserve"> Quãto itaque non magis ac minus eſſe cõpe
                <lb/>
              tit.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97150" xml:space="preserve"> Propriũ autem quantitatis eſt maximè æqualitas & inæ- qualitas, vt bac æquale vel inæquale vnumquodque eorum quæ
                <lb/>
              rationem quantitatis ſubeunt, dicatur, vt corpus æquale ac inæ-
                <lb/>
              quale, & numerus & tempus æquale inæqualeue ſimiliter dici-
                <lb/>
              tur, & de cæteris quæ iam dtcta ſunt, ſimili modo.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97161" xml:space="preserve"> Reliqua verò
                <lb/>
              quæ non ſunt quanta, non omnino æqualia ac inæqualia videbũ-
                <lb/>
              tur:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97168" xml:space="preserve"> veluti diſpoſitio æqualis inæqualisue non omnino dicitur, ſed
                <lb/>
              ſimilis potius, atque dißimilis.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97173" xml:space="preserve"> Et album itidem æquale inæquã-
                <lb/>
              leue, nõ omnino, ſed ſimile dici atque dißimile ſolet.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97178" xml:space="preserve"> Quare, quã-
                <lb/>
              titati maximè proprium erit, ęquale ac inæquale vt dicatur,</s>
            </p>
          </div>
          <div xml:id="echoid-div-d1e97193" type="textflow-2" level="2" n="5">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97199" xml:space="preserve">
                <lb/>
              capite, ſecunda pt
                <unsure/>
              obatur, quia contraria ſunt ea, quę maximè diſtant, locus autem inſimus, qui
                <unsure/>
                <lb/>
              eſt in medio mundi, maximè diſtat à ſupremo, qui eſt in cælo;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97210" xml:space="preserve"> adeò vt maxima diſtantia in de-
                <lb/>
              finitione contrariorum ex analogia ad localem diſtantiam dicatur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97215" xml:space="preserve"> Non reſpondet obiecto Ari
                <lb/>
              ſtoteles, fortaſſe quia nondum explicuerat naturam loci, vt Simplicius annotauit.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97220" xml:space="preserve"> Reſpõderi ta-
                <lb/>
                <note position="left" xlink:label="note-0310-02" xlink:href="note-0310-02a" xml:space="preserve">Xeſponſio.</note>
              men facile poteſt negando locum ſupremum, & infimum eſſe quantitates, vt in quęſtione dice-
                <lb/>
              mus, ſi enim ſumantur qua loca, aut pertinent ad prędicamentum vbi, aut ſunt in ſpecie ſuper
                <lb/>
              ficiei, quam ex dictis conſtat, non habere contrarium;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97231" xml:space="preserve"> ſi vero qua ſupremus, & infimus, ſunt re
                <lb/>
              lationes, ſupremum enim relatiue opponitur infimo;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97237" xml:space="preserve"> nec diſtantia, cuius fit mentio in definitio
                <lb/>
              ne contrariorum localis eſt, ſed formalis, quanuis ex analogia ad illam diſtantia vocetur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97242" xml:space="preserve"> Attri
                <lb/>
              butum hactenus explicatum eſt proprium ſecundo modo, quia conuenit omni quantitati non
                <lb/>
              tamen ſoli, cum ſubſtan
                <lb/>
              tijs etiam competat.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97260" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Porro autẽ.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97267" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Secũ-
                <lb/>
              dum quantitatis attribu
                <lb/>
                <note style="it" position="left" xlink:label="note-0310-03" xlink:href="note-0310-03a" xml:space="preserve">Secundum
                  <lb/>
                attributum.</note>
              tũ eſt non ſuſcipere ma
                <lb/>
              gis, & minus, quod nunc
                <lb/>
              logicè probat Ariſtote-
                <lb/>
              les, nimirum, quia nullũ
                <lb/>
              quantum reſpectu alte-
                <lb/>
              rius dicitur magis, aut
                <lb/>
              minus quantum, vt pate
                <lb/>
              bit p ſingula diſcurrẽti,
                <lb/>
              quę autem magis, & mi-
                <lb/>
              nus ſuſcipiunt, cum his
                <lb/>
              aduerbijs predicantur,
                <lb/>
              quare attributũ eſt pro-
                <lb/>
              prium ſecundo modo,
                <lb/>
              quia ſequitur omnẽ quã
                <lb/>
              titatem non tamen ſolã,
                <lb/>
              vt ex capite ſuperiori a-
                <lb/>
              pertum eſt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97312" xml:space="preserve"> Opponi ta-
                <lb/>
                <note style="it" position="left" xlink:label="note-0310-04" xlink:href="note-0310-04a" xml:space="preserve">Obiectio.</note>
              men ſolet, & contra do-
                <lb/>
              ctrinam, & contra ratio
                <lb/>
              nem, quod in rarefactio
                <lb/>
              ne, & condenſatione ce-
                <lb/>
                <note position="left" xlink:label="note-0310-05" xlink:href="note-0310-05a" xml:space="preserve">Solutie.</note>
              ræ, eius quantitas acqui
                <lb/>
              rat magis, & minus ipſa
                <lb/>
              que cera dicatur in rare
                <lb/>
              factione magis extenſa;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97336" xml:space="preserve">,
                <lb/>
              in adenſatione minus:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97341" xml:space="preserve">
                <lb/>
              ergo &c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97347" xml:space="preserve"> Reſpondetur
                <lb/>
              negando primam partẽ
                <lb/>
              CAP.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97354" xml:space="preserve">
                <lb/>
              antecedentis;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97359" xml:space="preserve"> nam ſuſcipere magis, & minus, idem eſt atque admittere plures, & pauciores par
                <lb/>
              tes eiuſdem formæ, in eadem parte ſubiecti, vt in 8.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97364" xml:space="preserve"> Metaphy.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97367" xml:space="preserve"> & primo de generatione traditur,
                <lb/>
              in rarefactione autem, & condenſatione, nec producuntur, nec corrumpuntur nouæ partes quã-
                <lb/>
              titatĩs, ſed eædem amplius dilatantur, vel contrahuntur, vt ex ijſdem locis ſupponimus.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97374" xml:space="preserve"> Vnde
                <lb/>
              ad ſecundam antecedentis partem, negandũ eſt ceram dici cum aduerbijs magis, & minus pro-
                <lb/>
              priè acceptis, ſed impropriè, pro eo quod eſt maius, & minus, quo pacto non in frequenter dici-
                <lb/>
              mus vnum hominem eſſe magis extenſum, quam alium, ideſt maiorem, niſi quis velit, tũ in hoc
                <lb/>
              exemplo, tum in eo, quod in argumento adducitur eas denominationes ſumi ex relationibus ex
                <lb/>
              ceſſus, & defectus in quantitate, quæ aliquo modo cum aduerbijs magis, & minus efferuntur.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97405" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Proprium antem.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e97412" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Tertium attributum eſt, quod ſecundum quantitatẽ res dicantur æqua-
                <lb/>
                <note style="it" position="left" xlink:label="note-0310-06" xlink:href="note-0310-06a" xml:space="preserve">Tertiũ attri-
                  <lb/>
                burum.</note>
              les, vel inæquales, quod Ariſtoteles vocat maximè proprium, ideſt quarto modo propriũ, quod
                <lb/>
              qua ratione, & quibus conditionibus explicandum ſit, in quęſtione tertia exponemus.</s>
            </p>
          </div>
        </div>
      </text>
    </echo>