Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
311
311 (309)
312
312 (310)
313
313 (311)
314
314 (312)
315
315 (313)
316
316 (314)
317
317 (315)
318
318 (316)
319
319 (317)
320
320 (318)
< >
page |< < (310) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e97437" type="section" level="1" n="139">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97675" xml:space="preserve">
              <pb o="310" file="0312" n="312" rhead="IN CAP. VI. DE QVANTITATE."/>
            ram ſub ſtantiæ ſignificet eſſe accidens ſuapte natura oſtendens, quanto
              <lb/>
            loco aſsiſtere queat, ſubſtantia per propriam extenſionem, quam præha-
              <lb/>
            beat, etſi loquutio ſit impropria, non differet fortaſſè opinio ab ea, quam
              <lb/>
            vltimo loco approbabimus.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97704" xml:space="preserve">Quod attinet ad Philoſophum, neutro loco ſigniſicat quantitatem eſſe
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0312-01" xlink:href="note-0312-01a" xml:space="preserve">Explicatur
                <lb/>
              Ariſtoteles
                <lb/>
              pro prima
                <lb/>
              ſentẽtia ad-
                <lb/>
              ductus.</note>
            menſuram, ſed menſurabilem, inde enim colligit numerum, orationem, &
              <lb/>
            continuum eſſe quanta, quia ſub menſuram cadunt, quidquid ſit de ipſa
              <lb/>
            collectione, neque proinde ſignificat menſurabilem, eſſe rationem forma
              <lb/>
            lem quantitatis, ſed quandam illius proprietatem, ex qua rectè infertur
              <lb/>
            rei natura;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97720" xml:space="preserve"> vnde colliges quantitati proprium eſſe non ſolùm menſurare
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0312-02" xlink:href="note-0312-02a" xml:space="preserve">Reddere ſu
                <lb/>
              bſtantiãmẽ
                <lb/>
              ſurabilẽ eſt
                <lb/>
              quantitati
                <lb/>
              proprium.
                <lb/>
              Reſponde-
                <lb/>
              tur ad pro-
                <lb/>
              bationem
                <lb/>
              primę ſent.</note>
            poſſe alia, ſed etiam menſurari poſſe, ſeu reddere ſubſtantiam menſurabi-
              <lb/>
            lem, imò hoc magis proprium eſſe, quam illud, cum eſl
              <unsure/>
            e menſuram dicat
              <lb/>
            ordinem magis immediatum ad actum humanum applicantem vnum al-
              <lb/>
            teri, quam eſſe menſurabile ab alio, quod rei conuenit ſecundum ſe.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97736" xml:space="preserve"> Ad
              <lb/>
            probationem reſpondetur quantitatem dici illas habere dimenſiones,
              <lb/>
            quia per ſuas ſpecies eſt in cauſa, vt corpus trifariam metiamur ſecundũ
              <lb/>
            longitudinem, latitudinem, & profunditatem, quę eſt earum affectio, non
              <lb/>
            eſſ entia.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97784" xml:space="preserve">Secunda ſententia ſtatuit rationem formalem quantitatis in eo, quod
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0312-03" xlink:href="note-0312-03a" xml:space="preserve">Secunda sẽ
                <lb/>
              tentia.</note>
            ſit diuiſibilis in partes eiuſdem rationis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97791" xml:space="preserve"> hanc etiam indicat D.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97794" xml:space="preserve"> Thomas
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0312-04" xlink:href="note-0312-04a" xml:space="preserve">D. Thom.
                <lb/>
              Capreol.
                <lb/>
              Albert.
                <lb/>
              Soncin.
                <lb/>
              Iauell.</note>
            in 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97801" xml:space="preserve"> diſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97804" xml:space="preserve"> 19.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97808" xml:space="preserve"> quęſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97811" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97814" xml:space="preserve"> art.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97817" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97820" xml:space="preserve"> ad primum, & prima parte, quæſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97823" xml:space="preserve"> 50.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97827" xml:space="preserve"> art.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97830" xml:space="preserve"> 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97833" xml:space="preserve"> defẽ-
              <lb/>
            dunt Capreol.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97838" xml:space="preserve"> in 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97841" xml:space="preserve"> diſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97844" xml:space="preserve"> 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97848" xml:space="preserve"> quęſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97851" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97854" xml:space="preserve"> art.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97857" xml:space="preserve"> 3.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97860" xml:space="preserve"> ad vndecimum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97863" xml:space="preserve"> & diſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97867" xml:space="preserve"> 19.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97870" xml:space="preserve"> quęſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97873" xml:space="preserve">
              <lb/>
            1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97878" xml:space="preserve"> ad ſecundum contra primam concluſionem, Scot.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97881" xml:space="preserve"> hic quęſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97884" xml:space="preserve"> 17.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97888" xml:space="preserve"> Albertus
              <lb/>
            primo phyſicorum tractat.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97893" xml:space="preserve"> 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97896" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97899" xml:space="preserve"> 4.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97902" xml:space="preserve"> Soncin.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97905" xml:space="preserve"> 5.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97909" xml:space="preserve"> Metaphyſic.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97912" xml:space="preserve"> q.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97915" xml:space="preserve"> 21.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97918" xml:space="preserve"> Iauellus
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0312-05" xlink:href="note-0312-05a" xml:space="preserve">Probaturt
                <unsure/>
              .
                <lb/>
              ex Ariſtot.</note>
            q.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97925" xml:space="preserve"> 20.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97928" xml:space="preserve"> Probatur primo ex Philoſopho ſic definiẽte quantitatem in quinto
              <lb/>
            Metaphyſic.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97934" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97937" xml:space="preserve"> 13.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97940" xml:space="preserve"> Quantũ eſt diuiſibile in ea, quæ in ſunt, quorum vtrũ-
              <lb/>
            que, vel vnum quodque vnum quid, & hoc aliquid aptum eſt eſſe, id eſt in
              <lb/>
            partes eiuſdem rationis, quæ ſeparatæ à toto poſſunt ſubſiſtere, vt vnum
              <lb/>
            quid tale, quale erat diuiſum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97949" xml:space="preserve"> Secundo, quia nihil apparet, quod prius tri-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0312-06" xlink:href="note-0312-06a" xml:space="preserve">Probatur 2.</note>
            bui poſsit quantitati, quam diuiſibilitas, formalis autem cuiuſlibet ratio
              <lb/>
            eſt prima, quæ illi tribui poteſt.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e97991" xml:space="preserve">Hęc etiam opinio duplicem habet ſenſum, in primo ſumitur diuiſibili-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0312-07" xlink:href="note-0312-07a" xml:space="preserve">Hæc ſenten
                <lb/>
              tia duplicẽ
                <lb/>
              poteſt habe
                <lb/>
              re ſenſum.</note>
            tas pro capacitate, vt partes quantitatis verè, & realiter ſeparentur ab
              <lb/>
            alijs partibus, idque per phyſicam actionem, atque hoc modo nequit eſſe
              <lb/>
            ratio quantitatis, cum non conueniat omnibus, nam corpus diuina potẽ-
              <lb/>
            tia redactum ad punctum ſeruat quantitatem, non verò eiuſmodi diuiſi-
              <lb/>
            bilitatem, quia circa indiuiſibile non poteſt phyſica diuiſio exerceri.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e98007" xml:space="preserve"> Di-
              <lb/>
            ces in eo euentu impediri diuiſionem, non diuiſibilitatem, vbi ratio quã-
              <lb/>
            titatis collocatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e98014" xml:space="preserve"> Sed non ſatisfacies, quia ratio formalis rei, itemq́ue
              <lb/>
            formalis eius effectus impediri non poſſunt forma in ſubiecto exiſtente,
              <lb/>
            ibi autẽ reuera impeditur aptitudo ad phyſicam diuiſionẽ.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e98021" xml:space="preserve"> Deinde prius
              <lb/>
            eſt rem habere partes eo modo affectas, vt inſeparabiles non ſint, quam
              <lb/>
            diuiſibilem eſſe;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e98028" xml:space="preserve"> ergo in eo priori ponenda eſt illius natura, & eſſentia.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e98032" xml:space="preserve"> De-
              <lb/>
            nique eſſe diuiſibile in partes eiuſdem rationis conuenit etiam qualitati
              <lb/>
            ſecundum gradus intenſę;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e98039" xml:space="preserve"> quod ſi dicas quantitatem eſſe diuiſibilem in
              <lb/>
            partes quantas, idque eſſe illi proprium, ac peculiare, explicandum tibi
              <lb/>
            erit cuiuſmodi ſint illæ partes quantitatiuæ, indeq́ue ratio quantitatis
              <lb/>
            veſtiganda.</s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>