Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
311
311 (309)
312
312 (310)
313
313 (311)
314
314 (312)
315
315 (313)
316
316 (314)
317
317 (315)
318
318 (316)
319
319 (317)
320
320 (318)
< >
page |< < (316) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e99331" type="section" level="1" n="141">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99449" xml:space="preserve">
              <pb o="316" file="0318" n="318" rhead="IN CAP. VI. DE QVANTITATE."/>
            ctu formali conſtituere illud in potentia proxima ad actualem formam,
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0318-01" xlink:href="note-0318-01a" xml:space="preserve">2. Obiectio.</note>
            vel ad effectum illius;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99458" xml:space="preserve"> ſed reddere aptum ad occupandum locum eſt eiuſ-
              <lb/>
            modi effectum habere;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99463" xml:space="preserve"> ergo non poteſt quantitati conuenire:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99466" xml:space="preserve"> minor, &
              <lb/>
            conſequentia notæ ſunt, maior patebit ſingula percurrenti, albedo enim
              <lb/>
            reddit actu album, frigus frigidum, & ſic de cæteris.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99474" xml:space="preserve"> Reſpondendum eſt
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0318-02" xlink:href="note-0318-02a" xml:space="preserve">Reſponſio.</note>
            cum diſtinctione maioris propoſitionis, ſi enim vult accidens non red-
              <lb/>
            dere ſubiectum proximè aptum ad ſe ipſum, vel ſuum effectum formalem
              <lb/>
            accipiendum, vera eſt, quoniam cum forma, illiuſq́ue formalis effectus cõ
              <lb/>
            municentur ſubiecto per exiſtentiam formę in illo, fieri nequit, vt forma
              <lb/>
            in ſubiecto ſit, quin ſe ipſam, ſuumq́ue effectum eidem impertiat.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99490" xml:space="preserve"> Sin velit
              <lb/>
            nullius accidentis effectum formalem eſſe reddere ſubiectum aptum ad
              <lb/>
            aliam vlteriorem formam, eſt apertè falſa, nam eadem quantitas, in qua-
              <lb/>
            libet ſententia, habet pro effectu formali conſtituere ſubſtantiam capa-
              <lb/>
            cem aliorum accidentium, & qualitas formaliter efficit ſubiectum capax
              <lb/>
            habendæ rationis ſimilitudinis.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99515" xml:space="preserve">Quod ſi dicas hos non eſſe primarios effectus formales quãtitatis, ſed
              <lb/>
            ſecundarios:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99520" xml:space="preserve"> nec ad rem loqueris, cum omnis formalis effectus ſtatim ac
              <lb/>
            forma in ſubiecto eſt, illi communicetur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99525" xml:space="preserve"> nec argumentum declinabis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99528" xml:space="preserve">
              <lb/>
            quoniam non deſunt accidentia, quorum primarij effectus eiuſmodi ſint.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99533" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Quis enim alius effectus formalis eſt intellectus, volũtatis, & riſibilitatis,
              <lb/>
            quàm reddere ſubiectum intellectiuum, volitiuum, & riſibile, hoc eſt, poſi-
              <lb/>
            tiuè aptum, & capax ad volitiones, intellectiones, & c
              <gap/>
            vniuerſim igitur
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0318-03" xlink:href="note-0318-03a" xml:space="preserve">Accidentiũ
                <lb/>
              geneta duo,
                <lb/>
              vnum diſpo
                <lb/>
              nit ad alias
                <lb/>
              formas, ali-
                <lb/>
              ud non diſ-
                <lb/>
              ponit.</note>
            dicendum eſt duplex accidentium genus reperiri, quædam ſunt vltimæ
              <lb/>
            actualitates, quę ſubiectum ad vlteriorem formam non ordinant, vt intel
              <lb/>
            lectio, volitio, color, & c.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99554" xml:space="preserve"> alia ſubiectum diſponunt ad vlteriorem formam,
              <lb/>
            vt intellectus, & voluntas, quibus anumerãda eſt quantitas reſpectu occu-
              <lb/>
            pationis loci, reddit enim ſubiectum proximè aptum, vt locum occupet.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99583" xml:space="preserve">Tertium ſi ſubſtantia propriam haberet extenſionem, haberet quoque
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0318-04" xlink:href="note-0318-04a" xml:space="preserve">3. Obiectio.</note>
            propriam figuram, conſequens eſt falſum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99590" xml:space="preserve"> ergo & antecedens;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99593" xml:space="preserve"> falſitas cõ-
              <lb/>
            ſequentis patet 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99598" xml:space="preserve"> ex Ariſtotele in quinto Metaphyſic.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99601" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99605" xml:space="preserve"> 14.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99608" xml:space="preserve"> aſſerente
              <lb/>
            figuram eſſe in immobilibus, hoc eſt, iuxta communem interpretum ſen-
              <lb/>
            tentiam, in quantitatibus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99615" xml:space="preserve"> patet 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99618" xml:space="preserve"> ex figurę definitione, quę ſic habet;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99621" xml:space="preserve"> fi-
              <lb/>
            gura eſt qualitas reſultans ex terminatione magnitudinis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99626" xml:space="preserve"> conſequutio
              <lb/>
            oſtenditur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99632" xml:space="preserve"> ſi ſubſtantia corporea ſine quantitate ſeruaretur extenſa in
              <lb/>
            loco, terminaretur certo quodam modo, quod perſpicuum eſt, ſi talis ſub
              <lb/>
            ſtantia eſſet alicuius ſtatuę, ex re autem ſic terminata reſultat figura.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99649" xml:space="preserve">Aliquinon formidarent figuram ſubſtantialem admittere, vt admitti-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0318-05" xlink:href="note-0318-05a" xml:space="preserve">Quorundã
                <lb/>
              reſponſio fi-
                <lb/>
              gurã in ſub-
                <lb/>
              ſtitia admit
                <lb/>
              tens.</note>
            mus quantitatiuam, pręſertim qui agnoſcunt indiuiſibilia, non modo in
              <lb/>
            quantitate, ſed etiam in ſubſtantia, quorum meminit Gregorius Arim.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99658" xml:space="preserve"> in
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0318-06" xlink:href="note-0318-06a" xml:space="preserve">Arimini.
                <lb/>
              Aegidius.</note>
            2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99665" xml:space="preserve"> d.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99668" xml:space="preserve"> 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99671" xml:space="preserve"> q.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99675" xml:space="preserve"> 2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99678" xml:space="preserve"> quod forte ſignificare voluit Aegydius theoremat.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99681" xml:space="preserve"> 28.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99684" xml:space="preserve"> cum do-
              <lb/>
            cet in ſubſtantia materiali dari quendam modum quantitatis pertinen-
              <lb/>
            tem ad rationem corporis organici, videtur enim corpus organicũ figu-
              <lb/>
            ra compleri, non feciſſe autẽ philoſophos huius figurę mentionem, quia
              <lb/>
            loquebantur de illa, quæ naturaliter eſt in rebus, cuiuſmodi eſt ſola quã-
              <lb/>
            titatiua.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99697" xml:space="preserve"> Nihilominùs ne cõmuni philoſophorum voci repugnare videa-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0318-07" xlink:href="note-0318-07a" xml:space="preserve">Cõmunior
                <lb/>
              folutio ſub-
                <lb/>
              ſtantialemſi
                <lb/>
              gurã negãs.</note>
            mur, reſpondendum eſt figuram non quancunque terminationem ſequi,
              <lb/>
            ſed quantitatiuam;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99706" xml:space="preserve"> eſt enim qualitas corporea, quæ non niſi interuentu
              <lb/>
            quantitatis, vt cæterę corporeę qualitates in ſubſtantia recipitur.</s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>