Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
311
311 (309)
312
312 (310)
313
313 (311)
314
314 (312)
315
315 (313)
316
316 (314)
317
317 (315)
318
318 (316)
319
319 (317)
320
320 (318)
< >
page |< < (318) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e99954" type="section" level="1" n="142">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e99992" xml:space="preserve">
              <pb o="318" file="0320" n="320" rhead="IN CAP. VI. DE QVANTITATE."/>
            cum quodam ordine partibus loci, neceſſum eſt, vt in ipſo toto ordinatæ
              <lb/>
            ſint, & diſtantes:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100000" xml:space="preserve"> tum quia ſubſtantia, & accidentia corporalia habent ſi-
              <lb/>
            milem extenſionem, vt oſtendimus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100005" xml:space="preserve"> ergo non erit deneganda quantitati,
              <lb/>
            in qua euidentiora ſunt illius argumenta.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100010" xml:space="preserve"> Vnde ſecundo loco ſuppones,
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-01" xlink:href="note-0320-01a" xml:space="preserve">Secunndum</note>
            prædictam extenſionem non eſſe peculiare prædicatum quantitatis, ſed
              <lb/>
            commune illi cum cæteris entibus corporeis ex partibus extenſionis cõ-
              <lb/>
            poſitis:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100021" xml:space="preserve"> quamobrem illius explicatio ad quodlibet prædicamentum ſpe-
              <lb/>
            ctare poterat:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100026" xml:space="preserve"> verum, quia magis coniuncta eſt cum ratione, & definitio-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-02" xlink:href="note-0320-02a" xml:space="preserve">Num exten
                <lb/>
              ſio ſit de eſ-
                <lb/>
              ſentia entis
                <lb/>
              corporei; &
                <unsure/>
                <lb/>
              quomodoin
                <lb/>
              re commu-
                <lb/>
              ni reperia-
                <lb/>
              tur.</note>
            ne quantitatis, quæ eſt ens per ſe extenſum, & quia magis principaliter in
              <lb/>
            quantitate ratione extenſionis localis reperitur, hic ſemel proponenda
              <lb/>
            ſuit.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100037" xml:space="preserve"> Duo igitur explicanda ſunt:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100041" xml:space="preserve"> alterum, num hæc extenſio ſit de eſſentia
              <lb/>
            entis corporei, in quo inuenitur, ſiue ſit ſubſtantia, ſiue accidens.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100046" xml:space="preserve"> Alterũ,
              <lb/>
            quo pacto in re communi inueniatur.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100098" xml:space="preserve">Quod ergo ad primum attinet, bifariam ſumi poteſt hæc extenſio.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100101" xml:space="preserve"> Pri-
              <lb/>
            mò vt dicit ſeriem ordinatam, qua pars extrema proximè vnitur cum ſo-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-03" xlink:href="note-0320-03a" xml:space="preserve">Extenſio du
                <lb/>
              pliciter acci
                <lb/>
              pienda eft.</note>
            la media, & illius interuentu remotè cum altera extrema.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100110" xml:space="preserve"> Secundò vt ſig-
              <lb/>
            nificat ſolam compoſitionem partium inter ſe mediante vnione, ſiue vna
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-04" xlink:href="note-0320-04a" xml:space="preserve">Prima extẽ
                <lb/>
              ſio.</note>
            copuletur tantum cum altera, ſiue cum pluribus, vel etiam omnibus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100119" xml:space="preserve"> Pri-
              <lb/>
            ma extenſio conuenit ſpeciali quadam ratione quantitati, ſed nullius en-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-05" xlink:href="note-0320-05a" xml:space="preserve">Secunda ex
                <lb/>
              tenſio.</note>
            tis eſſentiam conſtituere poteſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100128" xml:space="preserve"> Primum patet, quia cum partes quanti-
              <lb/>
            tatis non poſsint naturaliter eſſe in eodem loco, nequeunt inter ſe ita co-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-06" xlink:href="note-0320-06a" xml:space="preserve">Quibus con
                <lb/>
              ueniat pri-
                <lb/>
              ma extenſio
                <lb/>
              comproba-
                <lb/>
              tur primò.</note>
            pulari, vt vna ſit omnibus, vel pluribus immediata, ſed ſingulę ſingulis tã-
              <lb/>
            tum:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100140" xml:space="preserve"> vnde conſurgit illa ſeries partium ſibi mutuo copulatarum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100143" xml:space="preserve"> Cętero-
              <lb/>
            rum verò entium partes, quia de ſe in indiuiſibili eſſe non reſpuũt, omnes
              <lb/>
            omnibus immediatæ, & vnitæ eſſe queunt, & ita niſi quid extrinſecum ſit
              <lb/>
            in cauſa, vt ordinatæ ſint, confuſæ eſſe patiuntur.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100187" xml:space="preserve">Secundum probatur, quoniam Deus poteſt ita componere partes cu-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-07" xlink:href="note-0320-07a" xml:space="preserve">Oſtenditur
                <lb/>
              ſecundò,</note>
            iuſcunque corporis Omogenei, licet quanti, vt hunc ordinem non ſeruẽt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100194" xml:space="preserve">
              <lb/>
            ergo nullius eſſentiam ingreditur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100199" xml:space="preserve"> Conſequentia eſt bona, cum ea, quæ
              <lb/>
            pertinent ad rei eſſentiam à Deo mutari non poſsint.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100204" xml:space="preserve"> Antecedens ſuade-
              <lb/>
            tur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100209" xml:space="preserve"> ſumat Deus corpus palmare, & complicet vnam dimidietatem ſuper
              <lb/>
            aliam, vniatq́ue vtranque ſecundum omnes partes:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100215" xml:space="preserve"> hoc ipſum deinde effi-
              <lb/>
            ciat in quartis, octauis, & cæteris omnes efficiendo pręſentes, & vnitas
              <lb/>
            omnibus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100222" xml:space="preserve"> tunc nulla erit pars, quæ omnibus alijs vnita non ſit;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100225" xml:space="preserve"> ergo nulla
              <lb/>
            erit ſeries partium, atque adeo ordo in vnione partium ad nullius effen-
              <lb/>
            tiam pertinet.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100243" xml:space="preserve">Secunda extenſio eſt de eſſentia earum rerum, quæ ex partibus com-
              <lb/>
            ponuntur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100248" xml:space="preserve"> quemadmodum enim compoſitum phyſicum, non modo inclu-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-08" xlink:href="note-0320-08a" xml:space="preserve">Secunda ex
                <lb/>
              tenſio eſt de
                <lb/>
              eſſentia ea-
                <lb/>
              rum rerum,
                <lb/>
              quæ ex par-
                <lb/>
              tibus com-
                <lb/>
              ponuntur.</note>
            dit materiam, & formam, ſed etiam vinculum, quo illæ inter ſe copulan-
              <lb/>
            tur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100257" xml:space="preserve"> ita compoſitum integrale, vtvnum ſit, conſtitui debet eſſentialiter ex
              <lb/>
            pluribus partibus eiuſdem rationis, & ex eorum vinculis, ſiquid ſint à
              <lb/>
            partibus diuerſum;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100264" xml:space="preserve"> at extenſio hoc ſecundo modo accepta ſolùm poſtu-
              <lb/>
            lat plures partes inter ſe vnitas;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100269" xml:space="preserve"> ergo includitur in eſſentia cuiuſuis en-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-09" xlink:href="note-0320-09a" xml:space="preserve">Probatur aſ
                <lb/>
              ſertio.</note>
            tis corporei partibus extenſiuis conflati.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100277" xml:space="preserve"> Confirmatur primò, quia hanc
              <lb/>
            extenſionem auferre Deus non poteſt, nec quoad actum, nec quoad
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0320-10" xlink:href="note-0320-10a" xml:space="preserve">Confirma-
                <lb/>
              tio illius.</note>
            aptitudinem, dummodò rei eſſentia perſeueret;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100286" xml:space="preserve"> ſi enim vel partes,
              <lb/>
            vel earum vniones tollantur, iam non erit vnum compoſitum, & idem
              <lb/>
            quod antea.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e100293" xml:space="preserve"> Confirmatur ſecundo, quia non poteſt concipi res corporea </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>