Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
321
321 (319)
322
322 (320)
323
323 (321)
324
324 (322)
325
325 (323)
326
326 (324)
327
327 (325)
328
328 (326)
329
329 (327)
330
330 (328)
< >
page |< < (326) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e101648" type="section" level="1" n="144">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102555" xml:space="preserve">
              <pb o="326" file="0328" n="328" rhead="IN CAP. VI. DE QVANTITATE."/>
            ſed aliunde extenſionem, completionemq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102563" xml:space="preserve"> participant.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102566" xml:space="preserve"> Ad ſecundã pa-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0328-01" xlink:href="note-0328-01a" xml:space="preserve">Ad ſecundã</note>
            riter diſtingue antecedens;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102573" xml:space="preserve"> ſi enim velit nullam ſpeciem pertinere ad eſ-
              <lb/>
            ſentiam alterius ſub eodem genere contentæ, quatenus ſpecies eſt talis
              <lb/>
            generis, rectè habet;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102580" xml:space="preserve"> at alia ratione pertinere non eſt incõmodum, linea
              <lb/>
            verò non ingreditur per ſe primo ſuperficiẽ, vt diuiſibilis, & quanta, ſed
              <lb/>
            quatenus indiuiſibilis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102587" xml:space="preserve"> quod eodem modo dicẽdum eſt de ſuperficie reſ-
              <lb/>
            pectu corporis.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102592" xml:space="preserve"> Diximus per ſe primo, quoniam non videtur negandum
              <lb/>
            diuiſibilitatem lineę in ſuperficiei eſſentia includi, & diuiſibilitatem ſu-
              <lb/>
            perficiei in eſſentia corporis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102600" xml:space="preserve"> cum illa, ſecundum ſuam eſſentiam definia
              <lb/>
            tur quantitas duarum dimenſionum, hoc vero quantitas trium dimenſio
              <lb/>
            num, & diuiſibilitas, atq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102607" xml:space="preserve"> indiuiſibilitas in re non ſeparentur, quo circa
              <lb/>
            vbi eſt vna, neceſſario futura ſit alia;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102612" xml:space="preserve"> verum indiuiſibilitas includitur
              <lb/>
            per ſe, & directo veluti pars formalis, diuiſibilitas autẽ ſecundario, & ma
              <lb/>
            terialiter, ratione.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102619" xml:space="preserve"> f.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102622" xml:space="preserve"> indiuiſibilitatis, cui eſt annexa.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102625" xml:space="preserve"> Vnde patetreſponſio
              <lb/>
            ad vtranq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102631" xml:space="preserve"> probationẽ antecedentis, ad primã enim dices, ideo non eſſe
              <lb/>
            inſtantiam, quia non eſt ſimile rerũ genus, quod partim diuiſibile, partim
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0328-02" xlink:href="note-0328-02a" xml:space="preserve">Soluitur pri
                <lb/>
              ma pars an-
                <lb/>
              tecedentis.</note>
            indiuiſibile ſit, nec quęrenda eſt ſimilitudo ex vno prędicamẽto ad aliud.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102663" xml:space="preserve">Ad ſecundam reſpondebis, ſuperficiem, & lineam eſſe ſimul natura cũ
              <lb/>
            corpore quia ſub ea ratione, qua ſunt quantitatis ſpecies, non cõponunt
              <lb/>
            per ſe primo ipſum corpus, atq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102670" xml:space="preserve"> adeo non præſupponuntur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102673" xml:space="preserve"> Dices hac ra
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0328-03" xlink:href="note-0328-03a" xml:space="preserve">Soluitur ſe-
                <lb/>
              cunda pars
                <lb/>
              eiuſdem.</note>
            tione punctum quoq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102680" xml:space="preserve"> dici poſſe aliqua ratione completum, & alicuius ge
              <lb/>
            neris ſpeciẽ, licet prout lineam terminat, & copulat, incõpletum ſit;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102685" xml:space="preserve"> ſed
              <lb/>
            eſt longe diuerſa ratio, quoniã punctũ ſecundum omnem rationem eſt in
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0328-04" xlink:href="note-0328-04a" xml:space="preserve">Dubitatur
                <lb/>
              de puncto
                <lb/>
              Reſpõdetur</note>
            diuiſibile, & idcircò incomplectum, & alioquin cũ per ſe ſit ordinatũ ad
              <lb/>
            genus quantitatis cõplendum, non poteſt alterius generis rationẽ parti-
              <lb/>
            cipare.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102699" xml:space="preserve"> Ad tertiam negandũ eſt ſolam longitudinẽ efficere omnes dimẽ-
              <lb/>
            ſiones, quanuis enim lineæ in infinitum multiplicentur, nũquam efficient
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0328-05" xlink:href="note-0328-05a" xml:space="preserve">Ad tertiam.</note>
            latitudinem, niſi interponãtur partes materiales ſuperficiei, nec corpus
              <lb/>
            niſi partes materiales extenſionis corporis miſceantur, quod conſiderã
              <lb/>
            ti eſt manifeſtum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102712" xml:space="preserve"> Ad probationem autem reſpondemus, lineam nõ eſſe
              <lb/>
            mẽſuram adæquatam plani, & profundi, idcircò tamen adhiberi, quia in
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0328-06" xlink:href="note-0328-06a" xml:space="preserve">Satisfitpro-
                <lb/>
              bationi.</note>
            corpore verſus omnem partem ſunt lineæ, quod tametſi admodũ diffici-
              <lb/>
            le videatur, eſt nihilominusin hac ſententia neceſſario deuorandum.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102752" xml:space="preserve">Ad quartã reſpondent aliqui autores, quibus fauet Scot.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102755" xml:space="preserve"> hoc cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102758" xml:space="preserve"> q.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102761" xml:space="preserve"> 1.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102764" xml:space="preserve">
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0328-07" xlink:href="note-0328-07a" xml:space="preserve">Ad quartã</note>
            peculiare eſſe huic prædicamento, vt nomina concreta indifferenter prę
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0328-08" xlink:href="note-0328-08a" xml:space="preserve">Scot.</note>
            dicentur de concretis, & de abſtractis, quod nõ ſolũ viſitur in ſpeciebus
              <lb/>
            reſpectu generis, ſed reſpectu ſuarum ſpecialium rationũ, & in ipſo gene
              <lb/>
            re ſummo cõparatione ſuæ formalis rationis, dicimus enim quantitatẽ
              <lb/>
            & extenſionẽ, & extenſam;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102783" xml:space="preserve"> lineam eſſe longitudinem, vel longam, & ſic in
              <lb/>
            cæteris.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102788" xml:space="preserve"> Huius diſcriminis inter hoc, & cætera prædicamenta variæ aſsi
              <lb/>
            gnantur rationes, quas omittimus, quia in re non poteſt eſſe contro-
              <lb/>
            uerſia.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102795" xml:space="preserve"> Nam hæc concreta quantum, extenſum, longum, &c.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102798" xml:space="preserve"> vel ſignificãt
              <lb/>
            effectum formalem quantitatis, & ſpecierum illius, vel alterius formæ;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102803" xml:space="preserve">
              <lb/>
            ſi detur primum, impoſsibile eſt, quod de abſtractis quantitatibus af-
              <lb/>
            firmetur, quia formalis accidentium effectus non fit, niſi per vnionem
              <lb/>
            accidentariam cum ſubiecto;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102812" xml:space="preserve"> at nec ſuperius cum inferiori, nec idem
              <lb/>
            inferius ſecum accidentaliter vniri poteſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e102818" xml:space="preserve"> Si verò important effectum
              <lb/>
            formalem alterius formæ, tunc rectè prędicantur de ſpeciebus quantita </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>