Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
321
321 (319)
322
322 (320)
323
323 (321)
324
324 (322)
325
325 (323)
326
326 (324)
327
327 (325)
328
328 (326)
329
329 (327)
330
330 (328)
< >
page |< < (328) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e102949" type="section" level="1" n="145">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103043" xml:space="preserve">
              <pb o="328" file="0330" n="330" rhead="IN CAP. VI. DE QVANTITATE."/>
            tati, ęqualitas autem in cõmenſuratione fundatur, ergo nulli poteſt eſſe
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-01" xlink:href="note-0330-01a" xml:space="preserve">Quarta diffi
                <lb/>
              cultas.</note>
            æqualis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103052" xml:space="preserve"> at eſt poſsibilis, ergo æqualitas nõ conuenit omni quantitati.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103055" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Quod autẽ non conueniat ſoli probatur quarto, duo pondera propriè lo
              <lb/>
            quendo dicuntur æqualia, vel inęqualia, & tamen non ſunt quantitates.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103062" xml:space="preserve">
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-02" xlink:href="note-0330-02a" xml:space="preserve">Quinta dif-
                <lb/>
              ficultas.</note>
            Quinto, quantitati proptereà attribuitur æquale, vel inæquale, quia ha-
              <lb/>
            bet partes extenſionis capaces commenſurationis, ſed ſubſtantia mate-
              <lb/>
            rialis eſt eodem modo extenſa, vt diximus, ergo habet proprium æquali-
              <lb/>
            tatis, vel inæqualitatis fundamentum.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103121" xml:space="preserve">Vt hęc diſſoluantur, & germana proprietatis ratio enodetur, aduer-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-03" xlink:href="note-0330-03a" xml:space="preserve">Quędãprius
                <lb/>
              aduertenda
                <lb/>
              proponũtur</note>
            tendum eſt primo, hoc attributum, quemadmodum illud vltimum ſub-
              <lb/>
            ſtantiæ, non ſumi ſecundum actum, ſed ſecundũ aptitudinem:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103130" xml:space="preserve"> ratio enim
              <lb/>
            proprietatis fere nunquam in actu, ſed in potentia collocatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103135" xml:space="preserve"> Deinde,
              <lb/>
            non ſatis eſſe, quod impropriè, aut per accidens conueniat, vt de illo etiã
              <lb/>
            diximus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103142" xml:space="preserve"> quoniam vbi agitur de rei natura, & illius à cæteris diſiunctio
              <lb/>
            ne, in omni proprietate res, & vocabula accipienda ſunt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103147" xml:space="preserve"> Sic igitur at-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-04" xlink:href="note-0330-04a" xml:space="preserve">Vera attribu
                <lb/>
              ti expoſitio.</note>
            tributum expones.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103155" xml:space="preserve"> Aptum eſſe vt propriè, & per ſe dicatur æquale, vel
              <lb/>
            inæquale, eſt proprium quarto modo quantitatis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103160" xml:space="preserve"> dicitur aptum eſſe, vt
              <lb/>
            comprehendamus omnem quantitatem, etſi actu nullam habeat, cui cõ-
              <lb/>
            menſuretur, retinet enim tum temporis aptitudinem.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103167" xml:space="preserve"> Additur, propriè,
              <lb/>
            ad excludendam metaphoricam æqualitatem, & inęqualitatem, ſecun-
              <lb/>
            dum quas multa, quæ propria quantitate carent, æqualia, & inæqualia
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-05" xlink:href="note-0330-05a" xml:space="preserve">Duplex da-
                <lb/>
              tur quãtitas
                <lb/>
              propria, &
                <lb/>
              impropria.</note>
            denominantur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103178" xml:space="preserve"> elt videlicet duplex quantitas, altera propria, quæ in-
              <lb/>
            extenſione conſiſtit, altera impropria, quæ poſita eſt in perfectione eſ-
              <lb/>
            ſentiali, vel accidentali, ſecundum quam res etiam dicuntur æquales,
              <lb/>
            vel inęquales propter analogiam ad propriam quantitatem, & ſimilitu-
              <lb/>
            dinem ęqualitatis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103189" xml:space="preserve"> hac ratione dicimus tres diuinas perſonas eſſe æqua
              <lb/>
            les in perfectione eſſentiæ, duos homines inæquales in virtute videndi.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103194" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Verum vt quantitas eſt impropria, ita ęqualitas eſt translatitia.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103200" xml:space="preserve"> Adiun-
              <lb/>
            gitur vltimò, per ſe, quoniam alioquin ſubſtantijs etiam competet apti-
              <lb/>
            tudo ad æqualitatem, & inæqualitatem, cũ per accidens, & ratione quã-
              <lb/>
            titatis hoc habeant.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103236" xml:space="preserve">Aduertendum eſt ſecundo ęqualitatem, & inæqualitatem non verſa-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-06" xlink:href="note-0330-06a" xml:space="preserve">Alterum ad-
                <lb/>
              uertandum.</note>
            ri inter quaslibet quantitates diuerſarum ſpecierum, vt inter lineam, &
              <lb/>
            ſuperficiem, vel inter ſuperficiem, & corpus, aut denique inter motum,
              <lb/>
            & tempus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103247" xml:space="preserve"> Ratio eſt, quia hoc attributum fundatur in commenſuratio
              <lb/>
            ne duarum quantitatum, quæ nulla erit, vbi modus exiſtendi in ſubiecto
              <lb/>
            fuerit diuerſus:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103254" xml:space="preserve"> at diuerſæ ſpecies habent modum exiſtendi adeo diuer-
              <lb/>
            ſum, vt proportionem commenſurationis, & comparationis habere nõ
              <lb/>
            poſsint;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103261" xml:space="preserve"> poterunt nihilominus propriè comparari ſecundum æqualita-
              <lb/>
            tem duo tempora, vnum ſpirituale, & aliud corporale:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103266" xml:space="preserve"> ſimiliter duo
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-07" xlink:href="note-0330-07a" xml:space="preserve">Opponitur
                <lb/>
              locus Ariſto
                <lb/>
              telis.</note>
              <note position="right" xlink:label="note-0330-08" xlink:href="note-0330-08a" xml:space="preserve">Ariſtoteles.</note>
            motus, quoniam habent eundem extenſionis modum, & ſolum differunt
              <lb/>
            materialiter, adeo vt à quibuſdam ſpecie non diſtinguantur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103278" xml:space="preserve"> Opponas
              <lb/>
            Ariſtotelem aſſerere 4.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103283" xml:space="preserve"> lib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103286" xml:space="preserve"> Phyſic.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103289" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103292" xml:space="preserve"> 12.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103295" xml:space="preserve"> tempus eſſe menſuram motus,
              <lb/>
            & motum menſuram temporis, alio atque alio modo;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103301" xml:space="preserve"> ſed quæ ſe metiun
              <lb/>
            tur, habent accommodationem proportionis;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103306" xml:space="preserve"> ergo inter diuerſas ſpe-
              <lb/>
            cies quantitatis cernitur æqualitas.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103311" xml:space="preserve"> Reſpondetur alio ſenſu dictum fuiſ-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0330-09" xlink:href="note-0330-09a" xml:space="preserve">Exponitur
                <lb/>
              in vero ſen-
                <lb/>
              ſu.</note>
            ſe ab Ariſtotele eo loco tempus, & motum ſe inuicem menſurare, quam
              <lb/>
            ad ęqualitatem opus erat;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103320" xml:space="preserve"> ibi enim loquitur tantum de indicio agnoſcẽ </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>