Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
331
331 (329)
332
332 (330)
333
333 (331)
334
334 (332)
335
335 (333)
336
336 (334)
337
337 (335)
338
338 (336)
339
339 (337)
340
340 (338)
< >
page |< < (330) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e102949" type="section" level="1" n="145">
          <pb o="330" file="0332" n="332" rhead="IN CAP. VI. DE QVANTITATE."/>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e103558" type="section" level="1" n="146">
          <head xml:id="echoid-head-d1e103560" xml:space="preserve">ARTICVLVS II.</head>
          <head xml:id="echoid-head-d1e103563" xml:space="preserve" style="it">cuiuſmodi ſit æqualitatis, & inæqualitatis relatio.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103568" xml:space="preserve">DIximus potentiam ad ęqualitatem eſſe aptitudinem ei ſimilem,
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0332-01" xlink:href="note-0332-01a" xml:space="preserve">Quæ ſit rela
                <lb/>
              tio æqualita
                <lb/>
              tis, & inę-
                <lb/>
              qualitatis.</note>
            quam ſubſtantia habet ad ſuſcipienda contraria;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103575" xml:space="preserve"> videlicet, ſi
              <lb/>
            pro fundamento ſumatur, nihil aliud, quam i pſam naturã quan
              <lb/>
            titatis, vt commenſurationis capacem, formaliter verò quan-
              <lb/>
            dam non repugnantiam ad actualem æqualitatem, & inęqualitatem ſub-
              <lb/>
            eundam.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103586" xml:space="preserve"> Reliquum eſt, vt quidnam ſit ipſa æqualitas, eique oppoſita in
              <lb/>
            ęqualitas, videamus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103591" xml:space="preserve"> Vtranque in relatione ſitam eſſe pro comperto ſup
              <lb/>
            ponimus, cum in mutua duorum habitudine, eaque minimè tranſcendẽ-
              <lb/>
            te conſpiciatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103598" xml:space="preserve"> Sed num relatio realis ſit, an rationis adhuc incertum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103602" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Quidam reſpondent relationes, quibus diuerſæ quantitates inter ſe refe
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0332-02" xlink:href="note-0332-02a" xml:space="preserve">Aliqui rea-
                <lb/>
              lem eſſe opi
                <lb/>
              nantur.</note>
            runtur, eſſe reales, quia requiſitas habẽt conditiones;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103611" xml:space="preserve"> at quibus vna eiuſ
              <lb/>
            dem quantitatis pars cum altera comparatur, eſſe rationis ob deffectum
              <lb/>
            diſtinctionis realis extremorum.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103618" xml:space="preserve"> Exiſtimant nimirum hi philoſophi nõ
              <lb/>
            ſolum totam vnam quantitatem eſſe ęqualem, vel inæqualem alteri, ſed
              <lb/>
            vnam partem eius alteri;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103625" xml:space="preserve"> Verbi gratia in motu cœli vnius anni, circula-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0332-03" xlink:href="note-0332-03a" xml:space="preserve">Aliorũ placi
                <lb/>
              tum.</note>
            tionem habere relationem æqualitatis ad cir culũ alterius anni, inæqua-
              <lb/>
            litatis verò ad circulum menſis, quanuis vnicus ſit motus ſola ratione di
              <lb/>
            uiſus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103636" xml:space="preserve"> Alij exiſtimant quantitates permanentes habere relationes rea-
              <lb/>
            les;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103641" xml:space="preserve"> inter ſucceſsiuas autem, relationes quidem ęqualitatis effe reales,
              <lb/>
            inæqualitatis verò rationis.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103673" xml:space="preserve">Quod aſſerunt de permanentibus, probant;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103676" xml:space="preserve"> quia nulla deeſt conditio
              <lb/>
            ad relationem realem requiſita;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103681" xml:space="preserve"> diſcrimen verò ſucceſsiuarum inde cõ-
              <lb/>
            firmant, quoniam æquales motus, verbi cauſa, ſimul incipiunt, ac deſi-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0332-04" xlink:href="note-0332-04a" xml:space="preserve">Quo pac
                <unsure/>
              to
                <lb/>
              ſuam ſenten
                <lb/>
              tiam confir-
                <lb/>
              ment.</note>
            nunt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103690" xml:space="preserve"> inęquales autem ſic ſe habent, vt quando inæquales eſſe incipiunt,
              <lb/>
            iam alter non exiſtat, ſi enim pariter finiuntur, æquales ſunt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103695" xml:space="preserve"> ſed quando
              <lb/>
            alterum extremorum non exiſtit, relatio non eſt realis ergo, &c.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103718" xml:space="preserve">Vt quæſtioni reſpondeatur, aduertendum eſt, relationem æqualitatis
              <lb/>
            non eſſe eandem cum relatione conuenientiæ in ſpecie, neque relationẽ
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0332-05" xlink:href="note-0332-05a" xml:space="preserve">Aſsignatur
                <lb/>
              diſcrimẽ in
                <lb/>
              ter relatio-
                <lb/>
              nem ęquali-
                <lb/>
              tatis, & rela
                <lb/>
              tionem con-
                <lb/>
              uenientiœ
                <unsure/>
              .
                <lb/>
              Primum diſ
                <lb/>
              crimen.</note>
            inæqualitatis eandem, ac relationem differentiæ, quod plerique ſuſpica-
              <lb/>
            ti ſunt, arbitrantes relationem conuenientiæ in ſpecie vocari in ſubſtan-
              <lb/>
            tia identitatem, in qualitate ſimilitudinem, in quantitate æqualitatem,
              <lb/>
            in reliquis cõmune conuenientiæ nomen retinere.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103734" xml:space="preserve"> Sed quod de quantita
              <lb/>
            te aſſeruimus ſic probatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103739" xml:space="preserve"> Si æqualitas idem eſſet, atque identitas ſpe-
              <lb/>
            cifica, nunquam poſſent eſſe inæquales duæ lineæ, aut duę ſuperficies, cũ
              <lb/>
            ſpecie non diſcrepent;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103746" xml:space="preserve"> at inęqualitas in his præſertim viſitur, ergo aliud
              <lb/>
            habet fundamentũ, quam ſpecificam diuerſitatem, nimirũ inadęquatã cõ
              <lb/>
            menſurationẽ, vt diximus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103753" xml:space="preserve"> Deinde non aſsignaretur attributũ per diſiũ-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0332-06" xlink:href="note-0332-06a" xml:space="preserve">Secundum.</note>
            ctionẽ, cũ impoſsibile ſit duas quantitates eiuſdẽ ſpeciei nõ habere cõue
              <lb/>
            nientiã in ſpecie, & duas diuerſarũ ſpecierũ nõ habere diſcrepãtiã, atque
              <unsure/>
              <lb/>
            ad
              <gap/>
              <gap/>
            ſequeretur neceſſario, & actu eandẽ quantitatẽ reſpectu vnius fore
              <lb/>
            ęq
              <gap/>
            lẽ, & reſpectu alterius inæqualẽ.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103775" xml:space="preserve"> Deniq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103778" xml:space="preserve"> nihil nouũ quãtitati attribue
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0332-07" xlink:href="note-0332-07a" xml:space="preserve">Tertium.</note>
            retur præter nomen, ſiquidem in quouis prędicamento indiuidua conue-
              <lb/>
            niunt eſſentialiter in ſpecie, & ſpecies diſcrepant ſub vno genere.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e103787" xml:space="preserve"> Recte </s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>