Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
331
331 (329)
332
332 (330)
333
333 (331)
334
334 (332)
335
335 (333)
336
336 (334)
337
337 (335)
338
338 (336)
339
339 (337)
340
340 (338)
< >
page |< < (333) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e104348" type="section" level="1" n="149">
          <pb o="333" file="0335" n="335" rhead="EXPLANATIO CAP. VII. D E RELATIONE."/>
          <div xml:id="echoid-div-d1e104500" type="textflow-1" level="2" n="1">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104506" xml:space="preserve">
                <lb/>
              cipere, vt magis minusuè talia ſint, ſimile nanque & magis &
                <lb/>
              minus dicitur ſimile & dißimile, & æquale & inæquale ſimi-
                <lb/>
              liter:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104515" xml:space="preserve"> quorum vtraque ad aliquid ſunt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104518" xml:space="preserve"> Quippe cùm ſimile, cui-
                <lb/>
              dam ſimile, & dißimile cuidam dißimile, & inæqnale cuidam
                <lb/>
              inæquale dicatur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104525" xml:space="preserve"> Non vniuerſa tamen banc ſubeunt legem.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104528" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Duplũ enim non magis minusuè dicitur duplum, neque quic-
                <lb/>
                <note position="left" xlink:label="note-0335-01" xlink:href="note-0335-01a" xml:space="preserve">Text. 4.</note>
              quam talium vllum.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104538" xml:space="preserve"> Atqui vniuerſa quæ ſunt ad aliquid, ad ea dicuntur, quæ conuertuntur:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104543" xml:space="preserve"> ſeruus enim beri dicitur
                <lb/>
              ſeruus, & berus ſerui dicitur berus:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104548" xml:space="preserve"> & duplum dimidij
                <lb/>
              duplum, & dimidium dupli dimidium dicitur, & in cæte-
                <lb/>
              ris ſimili modo:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104555" xml:space="preserve"> quanquàm interdum dictio caſu diſſert.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104558" xml:space="preserve"> Scien-
                <lb/>
              tia enim ſcibilis ſcientia, & ſcibile ſcientia ſcibile, & ſenſus ſen-
                <lb/>
              ſibilis ſenſus, & ſenſibile ſenſu ſenſibile dicitur.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104565" xml:space="preserve"> Verum interdũ
                <lb/>
              conuerſio fieri non videbitur, ſi id, ad quod dicitur, non accom-
                <lb/>
              modatè ſuerit aßignatũ ſed qui aßignat, errauerit:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104573" xml:space="preserve"> veluti ſi ala
                <lb/>
              auis fuerit aßignata, non conuertitur auis alæ, non enim primò
                <lb/>
              accommodatè eſt aßignata ala auis:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104580" xml:space="preserve"> nam non boc ala ipſius di-
                <lb/>
              citur, quod eſt auis, ſed quo eſt ales:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104585" xml:space="preserve"> complurium enim & ali-
                <lb/>
              orum alæ ſunt, quæ aues non eſſe conſtat.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104590" xml:space="preserve"> Quare ſi accõmodatè
                <lb/>
              fuerit aßignata, fiet conuerſio ſanè:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104595" xml:space="preserve"> veluti ala alitis ala, & ales
                <lb/>
              ala eſt ales.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104600" xml:space="preserve"> Atqui interdum & nomen facere neceße eſt, ſi po-
                <lb/>
              ſitum nomen, ad quod accommodata fuerit aßignatio, nõſit, ceu
                <lb/>
              ſi clauus nauigij aßignabitur, non accommodata ſit aßignatio:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104608" xml:space="preserve">
                <lb/>
              non enim eò clauus ipſius dicitur, quo nauigium eſt ſunt enim
                <lb/>
              nauigia, quorum clauinon ſunt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104615" xml:space="preserve"> Sed forſitan accommodatior
                <lb/>
              aſsignatio fuerit, ſi clauus clauati clauus, aut aliquo alio ſimili
                <lb/>
              modo dicatur, non enim poſitum nomen eſt.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104622" xml:space="preserve"> Atqui conuertitur
                <lb/>
              ſi accommodata fuerit aßignatio:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104627" xml:space="preserve"> clauatũ enim clauo eſt claua-
                <lb/>
              tum.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104632" xml:space="preserve"> Idem fuerit & in cæteris modus:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104635" xml:space="preserve"> veluti caput acommoda-
                <lb/>
                <gap/>
              us fuit aſsignatum, ſi capitati caput, quàm ſi animalis eſſe di-
                <lb/>
              xerimus:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104645" xml:space="preserve"> non enim eo caput babet, quo animal eſt, complura
                <lb/>
              nanque animalium capite vacant.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104650" xml:space="preserve"> Hoc autem pacto facilimè
                <lb/>
              quiſpiam eorum nomina ſumet, quibus nomina poſita non ſunt
                <lb/>
              ſi à propoſitis primũ vocibus, etiam bis imponat nomina, quæ
                <lb/>
              cum primis conuertuntur:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104659" xml:space="preserve"> vtin prædictis intueri licet, vbi ab
                <lb/>
              </s>
            </p>
          </div>
          <div xml:id="echoid-div-d1e104675" type="textflow-2" level="2" n="2">
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104681" xml:space="preserve">
                <lb/>
              taneè ad Gręcum contextum, ea ipſa, quæ ſunt, hoc eſt ſecundum ſuas naturas, & eſſentias, alio-
                <lb/>
              rum eſſe, aut ad aliquid aliquo alio modo dicuntur, id eſt, relatione ad aliud explicantur, ſiue iſl
                <lb/>
              caſu accuſandi, ſiue in quouis alio, id enim ſignificant illa verba, vel aliquo al o modo, vt Simpli
                <lb/>
              cius expoſuit.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104695" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Veluti duplum] A ſtert varia relatorum exempla, quæ diuerſis caſibus ad alia explicantu
                <unsure/>
              r,
                <lb/>
              ac priora duo exempla ſunt verè relatorum, quæ ad hoc prædicamentum ſpectant, poſteriora
                <lb/>
              quatuor ſunt
                <unsure/>
              rerum, quę li
                <lb/>
              cet in alijs prædicamen-
                <lb/>
              tis collocentur, in defini-
                <lb/>
              tione tamen comprehen-
                <lb/>
              duntur, quam ob cauſam
                <lb/>
              cum priora numeraſſet tã-
                <lb/>
              quam vera exempla, poſte
                <lb/>
              riora diuiſit interijciendo
                <lb/>
              illa verba (ſunt &hæc etia)
                <lb/>
              quæ eſt Ammonij commẽ-
                <lb/>
              tatio.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104735" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Sunt autem.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104742" xml:space="preserve">Conſti-
                <lb/>
              tuit hoc diſcrimen, inter
                <lb/>
              abſtracta & concreta ſitus,
                <lb/>
              quod abſtracta, ſcilicet re-
                <lb/>
              cubatio, ſtatio, &c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104753" xml:space="preserve"> ſint re-
                <lb/>
              lata iuxta hanc definitio-
                <lb/>
              nem, recubare verò, ſtare,
                <lb/>
              &c.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104762" xml:space="preserve"> minimè, cuius rei hanc
                <lb/>
              cauſam reddũt Ammonius
                <lb/>
                <note position="right" xlink:label="note-0335-02" xlink:href="note-0335-02a" xml:space="preserve">Ammon.
                  <lb/>
                Simplic.
                  <lb/>
                Tolet.</note>
              & Simplicius, quos ſequi-
                <lb/>
              tur Toletus, quoniam ab-
                <lb/>
              ſtracta dicunt ſolas poſitio
                <lb/>
              nes, quæ habitudinem ha-
                <lb/>
              bent ad ſubiectum, & ideo
                <lb/>
              iuxta propoſitam definitio
                <lb/>
              nem pertinent ad hoc prę
                <lb/>
              dicamentum:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104786" xml:space="preserve"> concreta ve-
                <lb/>
              rò, quia includunt ſubie-
                <lb/>
              cta, ſunt aliorum prædica-
                <lb/>
              mentorum.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104796" xml:space="preserve"> Planior tamen
                <lb/>
              ſenſus eſt, illa abſtracta di
                <lb/>
              ci relata ſecundum propo-
                <lb/>
              ſitam definitionem, quia
                <lb/>
              ex modo ſignificandi im-
                <lb/>
              portant habitudinē ad ali-
                <lb/>
              ud, id eſt ad ſubiectum, per
                <lb/>
              quam explicantur;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104814" xml:space="preserve"> concre-
                <lb/>
              ta, cum iam denotent ſub-
                <lb/>
              iecta, ad nihil aliud expli-
                <lb/>
              cantur:</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104823" xml:space="preserve"> fieri autem poſſe, ve
                <lb/>
              eadem res modo ſignifice-
                <lb/>
              tur cum habitudine, modo
                <lb/>
              ſine illa ſtatim patebit.</s>
            </p>
            <p>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104846" xml:space="preserve">
                <lb/>
              Eſt autem & contrarie
                <lb/>
              tas.] </s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104855" xml:space="preserve">Hæ c eſt ſecunda pars
                <lb/>
                <note position="right" xlink:label="note-0335-03" xlink:href="note-0335-03a" xml:space="preserve">Primum at-
                  <lb/>
                tributum.</note>
              capitis, in qua numerantur
                <lb/>
              attributa, quor
                <gap/>
              m primum eſt habeie contrarium, quod aduert
                <unsure/>
              it non conuenire
                <unsure/>
              omnibus, ſed
                <lb/>
              quibuſdam tantum, veluti virtuti, & vitio, ſcientiæ & errorl
                <unsure/>
              , nomine enim ignorationis errorē
                <lb/>
              poſitiuum intelligit, non priuationem;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104877" xml:space="preserve"> alioqui priuatiua eſſet oppoſitio, nõ contraria.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104880" xml:space="preserve"> Hoc attri-
                <lb/>
              butum nullo modo eſt proprium, ſiquidem non conuenit omnibus relatis, vt capite ſequenti pa-
                <lb/>
              tebit, non ſolis, vt ſi
                <gap/>
              perioribus capitibus viſum eſt, imò non conuenit vlli relato vere prædica-
                <lb/>
              mentali, ſed quibuſdam ſecundum dici.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104891" xml:space="preserve"> Vnde patet Ariſtotelem ſibi non contradicere, cum ſu-
                <lb/>
              periori capit.</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104897" xml:space="preserve"> ab ſolutè negat relationem habere contrarium, hic verò oppoſitum affirmat;</s>
              <s xml:id="echoid-s-d1e104900" xml:space="preserve"> quia
                <lb/>
              </s>
            </p>
          </div>
        </div>
      </text>
    </echo>