Commentarii Collegii Conimbricensis e Societate Jesu. In universam dialecticam Aristotelis Stagirita, 1606

List of thumbnails

< >
961
961 (543)
962
962 (544)
963
963 (545)
964
964 (546)
965
965 (547)
966
966 (548)
967
967
968
968
969
969
970
970
< >
page |< < (548) of 990 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div-d1e310551" type="section" level="1" n="524">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e310977" xml:space="preserve">
              <pb o="548" file="0966" n="966" rhead="IN DVOS LIBROS ELENCHORVM ARISTOT."/>
            nias, quod in definitione iam expreſſum erat, repetas, veluti, quia duplũ
              <lb/>
            ſignificat tantũdem & dimidium:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e310988" xml:space="preserve"> loco dupli ſummit duplum demidij, vt
              <lb/>
            cum poſtea duplum vis definire, demidij duplum, bis demidium repetas
              <lb/>
            in definitione & in definito:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e310995" xml:space="preserve"> & cõſequenter idẽ per idem definire cogaris.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e310998" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Secundus eſt, cum nomen ſimiliter pro oratione vſurpant, initio tamen
              <lb/>
            non ſupponunt vtrunque, idem ſignificare;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311006" xml:space="preserve"> tunc enim, etſi in nugationem
              <lb/>
            inducere sophiſt æ videantur, ſe ipſa tamen non inducunt, quia negari à
              <lb/>
            reſpondente poteſt eandem eſſe nominis ſignificationem, & orationis.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311027" xml:space="preserve">Ad quartũ finẽ ſolęciſmum ſcilicet, vt Sophiſtæ ducant, genera variare
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0966-01" xlink:href="note-0966-01a" xml:space="preserve">Ad cõſequẽ
                <lb/>
              dum ſolæciſ
                <lb/>
              mum.</note>
            & fallacia, quę figura dictionis appellatur, vti ſolent, vt Philoſophus mo-
              <lb/>
            net, quilocus inſeruit, vt ſolæciſmus ex viformæ ſyllogiſticæ ſequi vi-
              <lb/>
            deatur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311038" xml:space="preserve"> vt autẽ ſolęciſmus, ex inaduertentia excidat, nihil ęque, ac effica-
              <lb/>
            citas rationis, diſputationiſque celeritas conducit.</s>
          </p>
        </div>
        <div xml:id="echoid-div-d1e311055" type="section" level="1" n="525">
          <head xml:id="echoid-head-d1e311057" xml:space="preserve" style="it">QVÆSTIO SECVNDA.
            <lb/>
          Quo modo Sopbiſmata bucuſque propoſita dißoluenda ſint.</head>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311064" xml:space="preserve">POSTQVAM Ariſtoteles toto primo Elenchotũ libro, quo artificio Sophiſtarũ
              <lb/>
            technæ conſtruantur, edocuit;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311069" xml:space="preserve"> quo ſtudio, atq;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311072" xml:space="preserve"> arte diſſoluendę ſint, in lib.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311075" xml:space="preserve">2.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311078" xml:space="preserve">pertra-
              <lb/>
            ctat;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311084" xml:space="preserve"> quem ordinẽ ſecuti in prima quęſtione Sophiſticos nodos implicuimus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311087" xml:space="preserve"> in hac
              <lb/>
            ſecũda eoſdẽ enodamus.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311092" xml:space="preserve"> Ariſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311095" xml:space="preserve"> autem duplicem in genere ſolutionem apponit, vnã
              <lb/>
            apparentẽ, quam in ſecundo cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311100" xml:space="preserve"> tractat;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311103" xml:space="preserve"> alterã veram, de qua in reliqua libri par-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0966-02" xlink:href="note-0966-02a" xml:space="preserve">Sophiſmatũ
                <lb/>
              ſolutio du-
                <lb/>
              plex.</note>
            te diſſerit.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311111" xml:space="preserve"> Apparens ſolutio, iuxta Ariſtotelem, eſt, quæ dubium vere non ſoluit, ſoluere tamen
              <lb/>
            videtur, quæ tunc accidit, inquit Albertus Magnus hoc loco, cum reſpondens oſtenderevidetur
              <lb/>
              <note position="right" xlink:label="note-0966-03" xlink:href="note-0966-03a" xml:space="preserve">Alb. Magn.</note>
            arguentẽ non vere, ſed apparẽter arguere, quod fiet æquiuoca, & multiplicia ab arguete obiecta
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0966-04" xlink:href="note-0966-04a" xml:space="preserve">Quæ ſit ap-
                <lb/>
              parens.</note>
            dittinguẽdo.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311124" xml:space="preserve"> Addit etiã Ariſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311127" xml:space="preserve"> hanc ſolutione idcirco adhibendã eſſe, quia ęquũ non eſt reſpon-
              <lb/>
            dentẽ ad verã, & ſeriã reſponſionẽ adſtringere, quãdo opponẽs apparẽter dũtaxat argumẽtatur.</s>
          </p>
          <note position="left" xml:space="preserve">Quę vera.</note>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311156" xml:space="preserve">Vera ſolutio, inquit Ariſtoteles cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311159" xml:space="preserve">4.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311162" xml:space="preserve"> eſt vitij explicatio, hoc eſt, ea quæ oſtendit, vnde nam
              <lb/>
            paralogiſmi falſitas oriatur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311167" xml:space="preserve"> Porro cum in ſyllogiſmo duo ſint forma, & materia, & ex cuiusli-
              <lb/>
            bec eatum defectu falſa illatio deducatur, duplex eſſe poteſt in genere vera ſolutio, vna quæ cau
              <lb/>
            ſam erroris oſtendit in materia, altera, quæ eandem oſtendit in forma;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311174" xml:space="preserve">nam ſophiſmata, quę ſo
              <lb/>
            lius materiæ vitio laborant, negatione earum propoſitionum, quæ veræ apparent, nec tamen
              <lb/>
            ſunt, diſſoluuntur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311182" xml:space="preserve"> quę verò in ſorma peccant, conſequentiæ negatione refelluntur.</s>
          </p>
          <note position="left" xml:space="preserve">Sophif
            <gap/>
          nta
            <lb/>
          quępec
            <gap/>
          ant
            <lb/>
          in mat
            <gap/>
            <gap/>
          ia,
            <lb/>
          vt ſolu
            <gap/>
          de-
            <lb/>
          beant.</note>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311210" xml:space="preserve">Cæterum quia materia bifariã eſſe poteſt ſalſa, primo ſimpliciter, quando ſcilicet propoſitio
              <lb/>
            in eo ſenſu, quem ſolũ, vel abſolute habet, eſt falſa:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311215" xml:space="preserve"> ſecundo cum plures habet ſenſus, quotũ alij
              <lb/>
            veri, alij falſi ſunt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311220" xml:space="preserve"> ideo in primo ſolutionum membro non modo continẽtur ea, quæ in ſola ne-
              <lb/>
            gatione conſiſtit;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311225" xml:space="preserve"> qualis adhibetur in ſophiſmatis aliqua pręmiſſa falſa conſtantibus;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311228" xml:space="preserve"> quibus cũ
              <lb/>
            numeratur Sophiſma petitionis principij, neganda enim ſimpliciter eſt ea propoſitio, in qua
              <lb/>
            principiũ petitur, ſiquidẽ in alia ſimili negata eſt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311236" xml:space="preserve"> & ſophiſmara ignorationis Elenchi, quæ con-
              <lb/>
            tradictionis negatione ſoluuntur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311241" xml:space="preserve"> Non ſolum, inquam, hæc ſolutio continetur, ſed illa etiã, quæ
              <lb/>
            per diſtinctionem traditur, ſemper enim aliqua diſtinctionis pars negatur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311246" xml:space="preserve"> atque hoc modo ſol-
              <lb/>
            uenda ſunt Sophiſmata ex ęquiuocatione, ambiguitate, compoſitione, diuiſione, & accentu, qui-
              <lb/>
            bus adde Sophiſinata ex pluribus interrogationibus, quaſi vna, hæc enim tam diſtinctione, quã
              <lb/>
            tot reſponſionibus adhibitis, quot implicitæ ſunt interrogationes, enodantur.</s>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311258" xml:space="preserve">Quando Sophiſmata in forma peccant, admiſsis aſſumptionibus, & negata conſequentia di-
              <lb/>
              <note position="left" xlink:label="note-0966-07" xlink:href="note-0966-07a" xml:space="preserve">Sophiſmata
                <lb/>
              quæ in for-
                <lb/>
              ma peccant,
                <lb/>
              quo modo
                <lb/>
              ſoluenda.
                <lb/>
              De Sophiſ-
                <lb/>
              matis ad ali
                <lb/>
              os quatuorfi
                <lb/>
              nes pertinẽ-
                <lb/>
              tious.</note>
            luuntur:</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311265" xml:space="preserve"> talia ſunt, quæ ex figura dictionis, ex accidente, ex conſequente, aut ex non cauſa vt cau
              <lb/>
            ſa appellantur.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311270" xml:space="preserve"> Sophiſmata vero ad quatuor fines vltimo loco poſitos ordinata, etſi determina-
              <lb/>
            tam ſolutionis legẽ non habeant, facile tamen a quouis eludi poſſunt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311275" xml:space="preserve"> illud tamen, quod in nuga
              <lb/>
            tionẽ cõpellit, docet Ariſt.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311280" xml:space="preserve"> cap.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311284" xml:space="preserve">6.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311287" xml:space="preserve"> ſoluendum eſſe negando integram definitionem loco nominis
              <lb/>
            poni oportere, ne ita in definiendo eadem verba, quibus res nominata eſt, repetere cogaris.</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311292" xml:space="preserve"> Alia
              <lb/>
            Sophiſmata, quæ àveteribus inſolubilia dicebantur, partim à nobis in primo deInterpretatione
              <lb/>
            libro, cum de Enuntiationis veritate diſputaremus, explicata ſunt;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311299" xml:space="preserve"> partim nullo negotio refel-
              <lb/>
            luntur;</s>
            <s xml:id="echoid-s-d1e311304" xml:space="preserve"> quare & captionunt, & totius Dialecticæ finis hic eſto, in laudem, & honorem Sanctiſsi-
              <lb/>
            mæ Trinitatis, Beatiſsimæque Virginis Deiparæ.</s>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>