248234DISSERTATIO
fuiſſe turbatas, tanta mobilitate donata eſt hæc Acus ut a minimi Ferri
viribus aliorſum dirigatur. hac Machina Trajecti Anno 1728 Martil 20
Declinatio Acus ad Occaſum obſervata fuit 13 graduum & 20 Minu-
torum in Specula Aſtronomica, aliæque ſequentibus diebus De-
clinationes ſupra memoratæ pag. 156. notatæ fuerunt.
viribus aliorſum dirigatur. hac Machina Trajecti Anno 1728 Martil 20
Declinatio Acus ad Occaſum obſervata fuit 13 graduum & 20 Minu-
torum in Specula Aſtronomica, aliæque ſequentibus diebus De-
clinationes ſupra memoratæ pag. 156. notatæ fuerunt.
Plurimi Eruditi aliarum formarum machinas finxerunt, eidem
deſtinatas ſcopo, de la Hirius in L’Hiſt. de L’Acad Roy. A°. 1716.
aliam deſcripſit; Teuberus aliam molitus fuit, proſtantem in Actis
Lipſienſibus A°. 1686. pag. 125. diverſam methodum ſuppeditavit
Camerarius in Diſſertat. Epiſt. Taurin. pag. 257. aliam Hautefeuille
in Fournal des Scavans Anno 1683. quam illuſtravit Sturmius in A-
ctis Lipſ. A°. 1684. Quia has Machinas non in uſum vocare poſ-
ſumus, niſi prius accurate lineam Meridianam duxerimus, quod nec
ſemper, nec in omnibus locis opportune fieri poteſt: tum quoque
ab Itineratoribus brevi aliquo in loco commorantibus Declinationes
obſervari non poſſent, idcirco aliam invenit perfecitque Machinam
ingenioſus artifex, Henricus Sully, quæ proſtat dans une Deſcription
abregée d’un horloge A°. 1726. quam exhibet Tab. 5. fig. 3. Qua-
drans eſt in ſuos diviſus gradus, firmiter affixus craſſo aſleri ligneo,
eique inſiſtens ad angulos rectos, in eodem cum quadrante plano ſty-
lus, ſupra quem Acus convertitur, ſtat erectus, Acus 6 pollicum
pyxidi æneæ, quater in 90 gradus diviſæ includitur. Machina in-
ſiſtat tabulæ planæ, Lux Solis per foramen B transmiſſa incidat in
medium plani A affixi regulæ mobili B A, tempore Meridiano quæ-
ratur maxima Solis altitudo, atque ita intorqueatur Machina, do-
nec Sole culminante ſtet in Meridiano, tum ſimul pendulo C D
exploretur, an horizontalis ſit, alioquin cochleis I, I, I in
ſitum horizonti parallelum reducatur: tum Verſorium indicabit De-
clinationem a vero Septentrione, hoc modo brevi & cito obſervatio
fieri poteſt in quocunque loco, quem in finem hæc machina com-
mendanda eſt; quamvis quidem ita ejus ope non accuratiſſime Decli-
natio Acus haberi poſſit, nihilominus errores orientur parvi, nec
opinor mari unquam obſervationem capi adhuc tam exactam, quam
ope hujus machinæ in continenti colligitur: error omnis evitari po-
teſt eam in vero Meridiano locando ope obſervatarum fixarum ſecun-
dum methodum præſcriptam in Suite des Memoires de L’Acad. Roy.
1718. Part. 1. Chap. 3. §. 4.
deſtinatas ſcopo, de la Hirius in L’Hiſt. de L’Acad Roy. A°. 1716.
aliam deſcripſit; Teuberus aliam molitus fuit, proſtantem in Actis
Lipſienſibus A°. 1686. pag. 125. diverſam methodum ſuppeditavit
Camerarius in Diſſertat. Epiſt. Taurin. pag. 257. aliam Hautefeuille
in Fournal des Scavans Anno 1683. quam illuſtravit Sturmius in A-
ctis Lipſ. A°. 1684. Quia has Machinas non in uſum vocare poſ-
ſumus, niſi prius accurate lineam Meridianam duxerimus, quod nec
ſemper, nec in omnibus locis opportune fieri poteſt: tum quoque
ab Itineratoribus brevi aliquo in loco commorantibus Declinationes
obſervari non poſſent, idcirco aliam invenit perfecitque Machinam
ingenioſus artifex, Henricus Sully, quæ proſtat dans une Deſcription
abregée d’un horloge A°. 1726. quam exhibet Tab. 5. fig. 3. Qua-
drans eſt in ſuos diviſus gradus, firmiter affixus craſſo aſleri ligneo,
eique inſiſtens ad angulos rectos, in eodem cum quadrante plano ſty-
lus, ſupra quem Acus convertitur, ſtat erectus, Acus 6 pollicum
pyxidi æneæ, quater in 90 gradus diviſæ includitur. Machina in-
ſiſtat tabulæ planæ, Lux Solis per foramen B transmiſſa incidat in
medium plani A affixi regulæ mobili B A, tempore Meridiano quæ-
ratur maxima Solis altitudo, atque ita intorqueatur Machina, do-
nec Sole culminante ſtet in Meridiano, tum ſimul pendulo C D
exploretur, an horizontalis ſit, alioquin cochleis I, I, I in
ſitum horizonti parallelum reducatur: tum Verſorium indicabit De-
clinationem a vero Septentrione, hoc modo brevi & cito obſervatio
fieri poteſt in quocunque loco, quem in finem hæc machina com-
mendanda eſt; quamvis quidem ita ejus ope non accuratiſſime Decli-
natio Acus haberi poſſit, nihilominus errores orientur parvi, nec
opinor mari unquam obſervationem capi adhuc tam exactam, quam
ope hujus machinæ in continenti colligitur: error omnis evitari po-
teſt eam in vero Meridiano locando ope obſervatarum fixarum ſecun-
dum methodum præſcriptam in Suite des Memoires de L’Acad. Roy.
1718. Part. 1. Chap. 3. §. 4.

zoom in
zoom out
zoom area
full page
page width
set mark
remove mark
get reference
digilib