Musschenbroek, Petrus van, Physicae experimentales, et geometricae de magnete, tuborum capillarium vitreorumque speculorum attractione, magnitudine terrae, cohaerentia corporum firmorum dissertationes: ut et ephemerides meteorologicae ultraiectinae

List of thumbnails

< >
331
331 (317)
332
332 (318)
333
333 (319)
334
334 (320)
335
335 (321)
336
336 (322)
337
337 (323)
338
338 (324)
339
339 (325)
340
340 (326)
< >
page |< < (326) of 795 > >|
    <echo version="1.0RC">
      <text xml:lang="la" type="free">
        <div xml:id="echoid-div232" type="section" level="1" n="232">
          <p>
            <s xml:id="echoid-s7990" xml:space="preserve">
              <pb o="326" file="0340" n="340" rhead="DISSERTATIO"/>
            lem diſtantiam, majoremve hac alterave linea exporrigi, eandemque
              <lb/>
            idcirco altitudinem in Tubo brevi, ſcilicet 6 pollicum, quam in
              <lb/>
            alio 2, 3, 4, pedum datum iri: </s>
            <s xml:id="echoid-s7991" xml:space="preserve">dubitabam igitur an hic non lateret
              <lb/>
            cauſa compoſita, quæ mihi imponeret; </s>
            <s xml:id="echoid-s7992" xml:space="preserve">in vacuo autem poſitus
              <lb/>
            Tubus demonſtrare poterat, an veram an erroneam concluſionem
              <lb/>
            formaviſſem: </s>
            <s xml:id="echoid-s7993" xml:space="preserve">examini inſerviit Tubus duos pedes longus, qui re-
              <lb/>
            cipienti immiſſus, e quo Aër, quantum fieri poteſt, educebatur,
              <lb/>
            tandem Aquæ immerſus eſt, quam rapuit ad altitudinem 4 {3/4} polli-
              <lb/>
            cum; </s>
            <s xml:id="echoid-s7994" xml:space="preserve">deinde Tubi partem ſuperiorem abrupi, ita ut inferior pars
              <lb/>
            modo eſſet 6 {1/4} pollicum, ex qua prius omnis Aqua ore exſucta erat,
              <lb/>
            tum recipienti includebatur, ex quo Aër iterum evacuatus fuit: </s>
            <s xml:id="echoid-s7995" xml:space="preserve">in
              <lb/>
            hunc Tubum, Aquæ immerſum, adſcendit liquor modo ad altitu-
              <lb/>
            dinem 4 {1/12} pollicum, & </s>
            <s xml:id="echoid-s7996" xml:space="preserve">quamvis per ſemihoram exſpectaverim,
              <lb/>
            altius non adſcendit: </s>
            <s xml:id="echoid-s7997" xml:space="preserve">repetii Experimentum eventu eodem: </s>
            <s xml:id="echoid-s7998" xml:space="preserve">quam-
              <lb/>
            obrem tuto concludam liquores in Tubos longiores altius adſcende-
              <lb/>
            re quam in breviores; </s>
            <s xml:id="echoid-s7999" xml:space="preserve">proinde vim elevantem Tuborum eſſe ex-
              <lb/>
            porrectam ad magnam diſtantiam.</s>
            <s xml:id="echoid-s8000" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s8001" xml:space="preserve">Commemoravimus hucuſque nonnulla cum hiſce gracilibus Tu-
              <lb/>
            bis capta Experimenta, oportebit nunc cauſam indicare elevantem
              <lb/>
            liquores, potiſſimum enim in hunc finem omnis hic Experimentorum
              <lb/>
            apparatus præmiſſus fuit.</s>
            <s xml:id="echoid-s8002" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s8003" xml:space="preserve">Hæc autem cauſa hæret vel extra Tubum & </s>
            <s xml:id="echoid-s8004" xml:space="preserve">liquores; </s>
            <s xml:id="echoid-s8005" xml:space="preserve">vel in
              <lb/>
            liquoribus; </s>
            <s xml:id="echoid-s8006" xml:space="preserve">vel in Tubo; </s>
            <s xml:id="echoid-s8007" xml:space="preserve">vel in Tubo & </s>
            <s xml:id="echoid-s8008" xml:space="preserve">liquoribus ſimul: </s>
            <s xml:id="echoid-s8009" xml:space="preserve">per-
              <lb/>
            curramus igitur hæc omnia, videamus quænam cauſa ſufficiens,
              <lb/>
            quænam non, eſſe poſſit, ut rejectis omnibus, quæ Experimentis
              <lb/>
            adverſantur, nec phænomena ſolvunt, reſtet tantum ſola vera & </s>
            <s xml:id="echoid-s8010" xml:space="preserve">
              <lb/>
            genuina.</s>
            <s xml:id="echoid-s8011" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s8012" xml:space="preserve">1. </s>
            <s xml:id="echoid-s8013" xml:space="preserve">Cauſa, quæ extra Tubum & </s>
            <s xml:id="echoid-s8014" xml:space="preserve">liquores foret, hoſque in Tu-
              <lb/>
            bum adigeret, ageret, vel magis premendo ſuperficiem liquoris in
              <lb/>
            vaſculo quam in Tubo, vel liquorem attraheret in Tubum ſurſum.</s>
            <s xml:id="echoid-s8015" xml:space="preserve"/>
          </p>
          <p>
            <s xml:id="echoid-s8016" xml:space="preserve">Quæ ſupra ſuperficiem liquoris in vaſculo plus ageret quam ſu-
              <lb/>
            pra liquorem cavo Tubi reſpondentem, poſſet eſſe vel Aër atmosphæræ
              <lb/>
            craſſior, vel fluidum quodcunque aliud ſubtilius. </s>
            <s xml:id="echoid-s8017" xml:space="preserve">Demonſtravi-
              <lb/>
            mus autem ſupra aliquoties Aërem craſſiorem non poſſe eſſe cauſam;
              <lb/>
            </s>
            <s xml:id="echoid-s8018" xml:space="preserve">quia fluida adſcendunt in Tubos Capillares poſitos in vacuo, tum
              <lb/>
            quia graviores liquores altius plerumque adſcendunt levioribus, & </s>
            <s xml:id="echoid-s8019" xml:space="preserve">
              <lb/>
            Mercurius nequaquam elevetur.</s>
            <s xml:id="echoid-s8020" xml:space="preserve"/>
          </p>
        </div>
      </text>
    </echo>