301279DE ARCHITEC. LIB. VII.
tum, ſcenarum frontes Tragico more, aut Comico, ſeu Satyrico deſigna-
rent: ambulationibus verò propter ſpatia longitudinis, varietatibus to-
piorum ornarent ab certis locorum proprietatibus imagines exprimen-
tes. Pingunturenim portus, promontoria, litora, flumina, fontes, euripi,
fana, luci, montes, pecora, paſtores, nonnullis locis item ſignorum me-
galographiam habentem Deorum ſimulacra, ſeu fabularum diſpoſitas
explicationes, non minus Troianas pugnas, ſeu Vlyſsis errationes per to-
pia, cæteraq́; quæ ſunt eorum ſimilibus rationibus ab rerum natura pro-
creata. Sed hæc quæ à veteribus ex veris rebus exempla ſumebantur,
nunc iniquis moribus improbantur. Nam pinguntur tectoriis monſtra
potius, quàm ex rebus finitis imagines certæ. Pro columnis enim ſta-
tuuntur calami, profaſtigiis harpaginetuli ſtriaticum criſpis foliis & vo-
lutis. Item candelabra ædicularum ſuſtinentia figuras, ſupra faſtigia ea-
rum ſurgentes ex radicibuscum volutis coliculi teneri plures, habentes
inſe ſine ratione ſedentia ſigilla, non minus etiam ex coliculis flores di-
midiata habentes ex ſe exeuntia ſigilla, alia humanis, alia beſtiarum capi-
tibus ſimilia. Hæcautem nec ſunt, nec fieri poſſunt, necfuerunt. Ergo ita
noui mores coégerunt, vti inertia mali iudices conniueant artium virtu-
tes. Quemadmodum enim poteſt calamus vere ſuſtinere tectum, aut
candelabrum ædiculas, & ornamenta faſtigii, ſeu coliculus tam tenuis &
mollis, ſuſtinere ſedens ſigillum, aut de radicibus, & coliculis ex parteflo-
res dimidiataq́; ſigilla procreari? At hæcfalſa videntes homines non re-
prehendunt, ſed delectantur: neque animaduertunt, ſi quid eorum fieri
poteſt ne@ne. Iudiciis autem infirmis obſcuratæ mentes, non valent pro-
bare, quod poteſt eſſe cum autoritate & ratione decoris. Neque enim pi-
cturæ probari debent, quæ nonſunt ſimiles veritati: nec ſifactæ ſunt ele-
gantesab arte, ideo de his ſtatim debent repente iudicari, niſiargumenta-
tionis certas habuerint rationes ſine offenſionibus explicatas. Etenim
etiam Trallibus cum Apaturius Alabandeus eleganti manu finxiſſet ſce-
nam in minuſculo theatro, quod έκ{ηι}λκ{οι}αςή{ριο}μ apud eos vocitatur, in
eaq́; feciſſet procolumnis ſigna, centaurosq́; ſuſtinentes epiſtylia, tholo-
rum rotunda tecta, faſtigiorum prominentes verſuras, coronasq́; capiti-
bus leoninis ornatas: quæ omnia ſtillicidiorum è tectis habent rationem.
Præterea ſupra eam nihilominus epiſcenium, in quo tholi, pronai, ſemifa-
ſtigia, omnisq́; tecti varius picturis fuerat ornatus. Itaque cum aſpectus
eius ſcenæ propter aſperitatem eblandiretur omnium viſus, & iam id
opus probare fuiſſent parati, tum Licinius Mathematicus prodiit, & ait
Alabandeos ſatis acutos ad omnes res ciuiles haberi, ſed propter non ma-
gnum vitium indecentiæ inſipientes eos eſſe iudicatos, quod in gymnaſio
eorum quæ ſunt ſtatuæ, omnes ſunt cauſas agentes, in foro autem diſcos
tenentes, aut currentes, ſeu pila ludentes. Ita indecens inter locorum
rent: ambulationibus verò propter ſpatia longitudinis, varietatibus to-
piorum ornarent ab certis locorum proprietatibus imagines exprimen-
tes. Pingunturenim portus, promontoria, litora, flumina, fontes, euripi,
fana, luci, montes, pecora, paſtores, nonnullis locis item ſignorum me-
galographiam habentem Deorum ſimulacra, ſeu fabularum diſpoſitas
explicationes, non minus Troianas pugnas, ſeu Vlyſsis errationes per to-
pia, cæteraq́; quæ ſunt eorum ſimilibus rationibus ab rerum natura pro-
creata. Sed hæc quæ à veteribus ex veris rebus exempla ſumebantur,
nunc iniquis moribus improbantur. Nam pinguntur tectoriis monſtra
potius, quàm ex rebus finitis imagines certæ. Pro columnis enim ſta-
tuuntur calami, profaſtigiis harpaginetuli ſtriaticum criſpis foliis & vo-
lutis. Item candelabra ædicularum ſuſtinentia figuras, ſupra faſtigia ea-
rum ſurgentes ex radicibuscum volutis coliculi teneri plures, habentes
inſe ſine ratione ſedentia ſigilla, non minus etiam ex coliculis flores di-
midiata habentes ex ſe exeuntia ſigilla, alia humanis, alia beſtiarum capi-
tibus ſimilia. Hæcautem nec ſunt, nec fieri poſſunt, necfuerunt. Ergo ita
noui mores coégerunt, vti inertia mali iudices conniueant artium virtu-
tes. Quemadmodum enim poteſt calamus vere ſuſtinere tectum, aut
candelabrum ædiculas, & ornamenta faſtigii, ſeu coliculus tam tenuis &
mollis, ſuſtinere ſedens ſigillum, aut de radicibus, & coliculis ex parteflo-
res dimidiataq́; ſigilla procreari? At hæcfalſa videntes homines non re-
prehendunt, ſed delectantur: neque animaduertunt, ſi quid eorum fieri
poteſt ne@ne. Iudiciis autem infirmis obſcuratæ mentes, non valent pro-
bare, quod poteſt eſſe cum autoritate & ratione decoris. Neque enim pi-
cturæ probari debent, quæ nonſunt ſimiles veritati: nec ſifactæ ſunt ele-
gantesab arte, ideo de his ſtatim debent repente iudicari, niſiargumenta-
tionis certas habuerint rationes ſine offenſionibus explicatas. Etenim
etiam Trallibus cum Apaturius Alabandeus eleganti manu finxiſſet ſce-
nam in minuſculo theatro, quod έκ{ηι}λκ{οι}αςή{ριο}μ apud eos vocitatur, in
eaq́; feciſſet procolumnis ſigna, centaurosq́; ſuſtinentes epiſtylia, tholo-
rum rotunda tecta, faſtigiorum prominentes verſuras, coronasq́; capiti-
bus leoninis ornatas: quæ omnia ſtillicidiorum è tectis habent rationem.
Præterea ſupra eam nihilominus epiſcenium, in quo tholi, pronai, ſemifa-
ſtigia, omnisq́; tecti varius picturis fuerat ornatus. Itaque cum aſpectus
eius ſcenæ propter aſperitatem eblandiretur omnium viſus, & iam id
opus probare fuiſſent parati, tum Licinius Mathematicus prodiit, & ait
Alabandeos ſatis acutos ad omnes res ciuiles haberi, ſed propter non ma-
gnum vitium indecentiæ inſipientes eos eſſe iudicatos, quod in gymnaſio
eorum quæ ſunt ſtatuæ, omnes ſunt cauſas agentes, in foro autem diſcos
tenentes, aut currentes, ſeu pila ludentes. Ita indecens inter locorum